Engellilerde ÖTV istisnası nedir?
Koşulları sağlayan engelliler, on yılda bir kez, ilk kez tescil edilecek bir taşıtı özel tüketim vergisi (ÖTV) ödemeden satın alabilir. Halk arasında "ÖTV muafiyeti" olarak bilinir.
Fatura engelli kişi adına düzenlenir ve araç onun adına tescil edilir. Bir başkası, engelli kişi adına bu haktan yararlanamaz.
Kimler yararlanabilir?
Kanun üç ayrı yol tanır:
- Engel oranı yüzde 90 ve üzeri olanlar. Engelin türü önemli değildir; araçta özel tertibat ve aracı bizzat kullanma koşulu aranmaz. 18 yaşından küçüklerde ÇÖZGER raporunda "özel koşul gereksinimi vardır" düzeyi aranır.
- Engel oranı yüzde 90'ın altında olup aracı bizzat kullanmak için engeline uygun hareket ettirici özel tertibat yaptıranlar. 20 Şubat 2019'dan sonraki raporlarda "Sadece hareket ettirici aksamda özel tertibatlı taşıt kullanması gerekir" değerlendirmesi ve özel tertibat kodlarını taşıyan sürücü belgesi gerekir.
- Ortopedik engel oranı yüzde 40 ve üzeri olup bu engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayanlar.
Kimler yararlanamaz?
Engel oranı yüzde 90'ın altında olan işitme, görme ve zihinsel engelliler ile böbrek ya da kalp rahatsızlığı olanlar, yukarıdaki ikinci ya da üçüncü yolun koşullarını sağlamıyorsa istisnadan yararlanamaz.
Özel tertibat yolunda rapordaki ifade bir zorunluluk bildirmelidir: "özel tertibatlı araç kullanabilir" ya da "otomatik vitesli araç kullanması uygundur" gibi tercih bildiren ifadelerle işlem yapılmaz.
Hangi araçlar alınabilir?
Araç, yerli katkı oranı en az yüzde 40 olan ve ilk kez tescil edilecek bir taşıt olmalıdır. Kapsamdaki taşıtlar:
- Binek otomobil, arazi taşıtı ve benzeri taşıtlar: ÖTV ve diğer vergiler dahil bedeli, her yıl yeniden belirlenen sınırı aşmayanlar. Güncel sınır aşağıdaki ön kontrolde gösterilir.
- Eşya taşımaya mahsus kamyonet, panelvan ve benzeri taşıtlar: motor silindir hacmi 2.800 cm³'ü aşmayanlar.
- Motosikletler.
- Engel oranı yüzde 90 ve üzeri olup sürekli tekerlekli sandalye ya da sedye kullanması gerekenler, tekerlekli sandalye ya da sedyeyle binmeye uygun tertibat yaptırarak hafif ticari taşıt ya da sürücü dahil 9 kişilik taşıt da alabilir.
Hangi değişiklikler özel tertibat sayılır?
Hareket ettirici aksam; debriyaj, fren ve gaz pedalları ile vites koludur. Tertibat, araç satın alınmadan önce bu aksama sabitlenmiş olmalı ve kişinin engeliyle uyumlu olmalıdır.
Direksiyona topuz takılması ya da sinyal, silecek ve korna gibi düzeneklerin yerinin değiştirilmesi özel tertibat sayılmaz.
Manuel vitesli aracı vites kolunda ya da debriyajda tertibat olmadan kullanamayan kişiler için otomatik vitesli araç, fren ve gaz pedalında tertibat gerektiren başka bir engel yoksa özel tertibatlı sayılabilir.
İstisnadan nasıl yararlanılır?
Sağlık kurulu raporunun ya da ÇÖZGER'in örneği aracı satan bayiye verilir ve ÖTV uygulanmaması istenir. Vergi dairesi raporu Sağlık Bakanlığının sisteminden doğrular ve istisnanın uygulandığını gösteren ÖTV Ödeme Belgesini verir.
Birden fazla rapor varsa en son tarihli rapor dikkate alınır. Süreli raporlarda, raporun bitimine altı aydan az süre kalmamış olmalıdır.
Aracı kim kullanabilir?
Engelli kişi araçtayken aracı kimin kullanacağına ilişkin bir kısıtlama yoktur. Engelli kişi araçta değilken aracı; eşi, aynı ilde oturan birinci derece kan ve kayın hısımları, kardeşleri, engel oranı yüzde 90 ve üzeri olanlarda vasisi ya da noterde düzenlenmiş iş sözleşmesiyle çalışan bir sürücü arasından en fazla iki kişi, yalnız engelli kişinin yararına kullanabilir. Bu kişiler vergi dairesine taahhütnameyle bildirilir.
Aracın engelli kişinin yararına kullanılmadığı ya da yaptırılan tertibatın sonradan söküldüğü tespit edilirse, ödenmeyen ÖTV ceza ve gecikme faiziyle birlikte engelli kişiden istenir.
Araç ne zaman satılabilir, yeni araç ne zaman alınabilir?
Araç, alındığı tarihten itibaren beş yıl geçmeden istisnadan yararlanamayan birine satılır ya da devredilirse ÖTV alıcıdan istenir. Beş yıl geçtikten sonraki satışta ÖTV istenmez. İstisnadan yararlanabilecek başka bir engelliye satışta ve miras yoluyla geçişte de ÖTV istenmez.
Yeni bir araç için süre on yıldır: araç satılmış ya da ÖTV'si sonradan ödenmiş olsa bile, ilk alımdan on yıl geçmeden ikinci kez istisnadan yararlanılamaz.
Araç deprem, heyelan, sel, yangın ya da kaza sonucu kullanılamaz hâle gelip hurdaya çıkarılırsa, on yıl beklenmeden yeni bir araç istisnayla alınabilir.
Ön kontrol
İlgili rehberler
Kaynaklar
- 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu, madde 7 ve 15 (2/4/2026 tarihli 7577 sayılı Kanun değişiklikleri işlenmiş metin)
Mevzuat Bilgi Sistemi · 2 Nisan 2026 · erişim 10 Kasım 2026
- Engelliler İçin Vergi Rehberi (2026): yurt içinden alınan taşıtlarda özel tüketim vergisi avantajı
T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı · 2026 · erişim 10 Kasım 2026
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık değildir. Hak sahipliğine ilgili kurum karar verir; mevzuat değişebilir.