Palyatif bakım: kimler için, nasıl başvurulur?

Palyatif bakım nedir?

İyileştirici tedavinin mümkün olmadığı ya da yararının sınırlı kaldığı durumlarda, hastanın ve ailesinin yaşam kalitesini korumayı ve artırmayı amaçlayan bakımdır. Ağrı ve diğer belirtilerin kontrolünü, psikososyal ve manevi desteği kapsar.

Yaşamı tehdit eden, süregen, ilerleyici ya da tam tedavisi mümkün olmayan bir hastalığı bulunan ve buna bağlı fiziksel, psikolojik ya da sosyal sorun yaşayan hastalar içindir.

Palyatif bakım nerede verilir?

Hastanelerdeki palyatif bakım servislerinde ve evde sağlık ekipleriyle evde verilir; aile hekimi izlemiyle sürdürülür. 18 yaş ve altındaki hastalar için ayrı çocuk palyatif bakım servisleri vardır.

Sağlık Bakanlığı, üniversite, belediye ve özel sağlık kuruluşlarındaki palyatif bakım hizmetleri aynı yönetmeliğe tabidir.

Nasıl başvurulur?

İlk başvuru aile hekimine, evde sağlık birimine, hastanedeki kliniğe ya da acil servise yapılabilir; uzaktan sağlık hizmeti yoluyla da yapılabilir.

Aile hekimi ya da evde sağlık birimi bir ön değerlendirme formu doldurur ve ildeki koordinasyon merkezine bildirir. Yatış kararını hastanenin palyatif bakım koordinasyon birimi verir. O hastanede uygun yatak yoksa koordinasyon merkezi uygun hastaneyi belirler ve nakli düzenler.

Hangi durumda servise yatış gerekir?

Karar, hastanın öyküsü ve güncel durumu birlikte değerlendirilerek verilir. Palyatif bakım servislerinde hastanın yanında refakatçi bulunması esastır. Yatış şu durumlarda gündeme gelir:

• Belirtiler evde ya da ayaktan bakımla kontrol edilemiyorsa
• Yaşamın son dönemine ait bakım ihtiyacı ortaya çıktıysa
• Evdeki sosyal ve fiziksel koşullar bakımın sürmesine elvermiyorsa

Bakım planına kim karar verir?

Bakım hedefleri; hastanın klinik durumu, yaşam kalitesi beklentisi ve hastanın ya da yakınının tercihleri dikkate alınarak belirlenir. Plan hakkında size bilgi verilir ve rızanız alınır.

Taburcu olduktan sonra ne olur?

Taburculuk kararını servisin sorumlu hekimi verir. Evde izlenmesi uygun görülen hasta için kişiye özel bakım planı hazırlanır; plan evde sağlık birimi ve aile hekimiyle paylaşılır.

Evde sağlık birimi ilk ev değerlendirmesini taburculuktan sonra en geç üç gün içinde yapar. Aile hekimi reçetelerin sürekliliğini sağlar; aile hekiminin yazamadığı ilaçlar, tıbbi malzemeler ve raporlar için evde sağlık birimi hastane uzmanlarıyla görüşmeyi düzenler.

Kaynaklar

1. Evde Sağlık ve Palyatif Bakım Hizmetlerinin Sunumu ve Koordinasyonuna İlişkin Yönetmelik, Resmî Gazete 23/6/2026, sayı 33289

   Resmî Gazete (T.C. Sağlık Bakanlığı) · 23 Haziran 2026 · erişim 10 Kasım 2026