Söylenti: “Dolgu eritilirse yüzün kendi dokusu da erir” — Bilim ne diyor?

Kısa cevap: Hyaluronidaz, hyaluronik asidi parçalayan bir enzimdir. Dolgudaki jeli çözerken bölgedeki doğal hyaluronik asidi de bir süre etkileyebilir; ancak cildinizin kendi hyaluronik asidi zaten sürekli yıkılıp yeniden yapılır. Kas, yağ, kemik gibi dokuları eritmez. Bilinen yan etkileri çoğunlukla geçicidir; seyrek olarak alerji görülebilir. İşlem yalnız hyaluronik asit dolgularda işe yarar ve hekim tarafından yapılmalıdır.

Söylenti nereden çıkıyor?

Hyaluronik asit dolgunun önemli bir özelliği, istendiğinde eritilebilmesidir. Bunun için hekim hyaluronidaz adlı bir enzimi bölgeye enjekte eder. Eritme sonrasında bazı kişiler bölgeyi dolgudan önceki hâlinden daha boş veya çökük gördüğünü düşünür. Buradan da enzimin yalnız dolguyu değil, yüzün kendi dokusunu da erittiği kanısı doğar.

Söylentinin bir dayanağı vardır: Cildimizde ve bağ dokumuzda da doğal olarak hyaluronik asit bulunur ve enzim, dolgudaki ile vücuttaki hyaluronik asidi birbirinden ayırt etmez. Mit, bu bilgiden yola çıkarak etkinin kalıcı ve yıkıcı olduğu sonucuna vardığında hatalı hâle gelir.

Hyaluronidaz nasıl çalışır?

Hyaluronidaz, vücudumuzda da doğal olarak bulunan bir enzim grubudur. Görevi, hyaluronik asidin uzun zincirlerini daha küçük parçalara ayırmaktır. Tıpta uzun yıllardır, örneğin bazı ilaçların dokuya daha kolay yayılmasını sağlamak için kullanılmaktadır. Estetik tıpta ise hyaluronik asit dolguyu çözmek amacıyla kullanılır.

Enzim esas olarak hyaluronik asidi hedefler. Kas, yağ, kemik veya cildin taşıyıcı lifleri olan kolajen gibi yapıları eritmez. Ayrıca dokuda kısa sürede etkisizleşir; bu nedenle etkisi uygulandığı bölgeyle ve kısa bir zaman dilimiyle sınırlı kalır.

Vücudun kendi hyaluronik asidine ne olur?

Laboratuvar ve küçük klinik çalışmalar, enjekte edilen hyaluronidazın dokudaki doğal hyaluronik asidi de parçalayabildiğini göstermiştir. Yani söylentinin bu kısmı tamamen yersiz değildir.

Ancak vücudumuzdaki hyaluronik asit sabit duran bir madde değildir. Bilimsel kaynaklara göre yetişkin bir insanın vücudundaki hyaluronik asidin yaklaşık üçte biri her gün yıkılıp yeniden yapılır; deride bu döngü birkaç gün gibi kısa bir sürede tamamlanır. Bu nedenle enzimin doğal hyaluronik asit üzerindeki etkisinin geçici olması beklenir.

Burada dürüst olmak gerekir: Sağlıklı insan yüzünde, eritme işleminden sonra doğal hyaluronik asidin tam olarak ne kadar sürede eski düzeyine döndüğünü ölçen çalışmalar sınırlıdır. Bugünkü bilgi, kalıcı bir doku kaybını göstermemektedir; ancak kesin süreler için daha fazla araştırma gerekir.

Eritmeden sonra bölge neden çökük görünebilir?

Bu algının birkaç açıklaması vardır. Öncelikle kişi aylarca veya yıllarca dolgulu görünüme alışmıştır; dolgu kalkınca bölge, alışılmış hâle göre daha boş görünür. Ayrıca dolgunun bulunduğu süre içinde yüz yaşlanmaya devam etmiştir ve ortaya çıkan görünüm, dolgudan önceki fotoğraflardan farklı olabilir.

Eritme sonrasında ilk günlerde şişlik, sonrasında ise bu şişliğin inmesi de görünümün değişken olmasına yol açar. Bazı hekimler, eritme sonrasında kısa süreli bir hacim azalması tarif eder; bunun ne sıklıkta olduğu ve ne kadar sürdüğü konusunda kanıt sınırlıdır. Bölgenin son hâlini değerlendirmek için genellikle bir süre beklenir ve yeniden dolgu düşünülüyorsa zamanlaması hekimle planlanır.

Gerçek riskler neler?

Hyaluronidaz da bir ilaçtır ve yan etkileri vardır. En sık görülenler enjeksiyon yerinde geçici şişlik, kızarıklık, hassasiyet ve kaşıntıdır. Enzime karşı alerjik tipte reaksiyonlar bildirilmiştir; bunların çoğu yerel ve hafiftir. Yaygın kurdeşen, dudak veya dilde şişme gibi ciddi alerjik reaksiyonlar ise seyrek görülür. Arı veya eşek arısı sokmasına karşı alerjisi olanlarda risk daha yüksek olabileceği için bunu hekiminize mutlaka söyleyin. Bazı hekimler işlem öncesinde küçük bir deri testi yapabilir; ancak bu test geç başlayan alerjik reaksiyonları her zaman öngöremez.

Damar tıkanması gibi acil bir durumda ise zaman çok önemlidir ve enzimin sağlayabileceği yarar, olası yan etki riskinden genellikle daha ağır basar. Bu kararı acil durumu değerlendiren hekim verir. Dolguya bağlı acil belirtiler için “Dolgu Sonrası Ne Zaman Acil” yazımıza bakabilirsiniz.

Alerjinin diğer biçimleri ve ne yapılması gerektiği için “Estetik İşlemlerde Alerjik Reaksiyon” yazımızı okuyabilirsiniz.

Hangi dolgular eritilebilir?

Hyaluronidaz yalnız hyaluronik asit dolguları çözer. Kalıcı veya hyaluronik asit dışındaki maddelerden yapılmış dolgular bu enzimle eritilemez. Bu nedenle daha önce yaptırdığınız dolgunun türünü bilmek önemlidir. Dolgu türleri ve olası sorunlar için “Hyaluronik Asit Dolgu” ve “Dolgu Komplikasyonları” yazılarımıza bakabilirsiniz.

Neden yalnız hekim yapmalı?

• Önce sorunun gerçekten dolguya bağlı olup olmadığı ve dolgunun türü muayene ile belirlenmelidir.
• Enzimin miktarı ve uygulama noktaları, sorunun türüne ve bölgeye göre hekim tarafından planlanır.
• Alerjik reaksiyon gelişirse hemen müdahale edilebilecek bir sağlık kuruluşu ortamı gerekir.
• İnternette satılan eritme ürünleri veya ev uygulamaları kaynağı belirsiz ürünler içerebilir ve ciddi risk taşır; bunları kullanmayın.

Sonuç

Dolgu eritildiğinde yüzün kendi dokusunun kalıcı olarak eridiğini gösteren bir kanıt yoktur. Enzim hyaluronik asidi hedefler ve bölgedeki doğal hyaluronik asidi geçici olarak etkileyebilir; vücut ise bu maddeyi sürekli yeniler. Gerçek riskler çoğunlukla geçici yan etkiler ve seyrek görülen alerjidir. Eritme kararı, muayene sonrası hekiminizle birlikte verilmelidir.