Kemoterapide ağız yarası, ağız kuruluğu ve metalik tat: nasıl beslenmeli?

Temel ilkeler

• Yumuşak ve nemli seçin: Kolay çiğnenen ve yutulan, sulu yiyecekleri tercih edin. Kuru yiyecekleri sos, yoğurt ya da et suyuyla yumuşatın.
• Ilık ya da oda sıcaklığında yiyin: Sıcak yiyecekler yaralı ağzı acıtabilir; yemeği biraz soğumaya bırakın.
• Tahriş edenlerden uzak durun: Ağzınız yaralıyken turunçgiller, domates, sirke, acı ve tuzlu yiyecekler, sert ve çıtır yiyecekler, alkol ve tütün ağzı daha çok acıtır.
• Küçük lokmalar alın: Yiyecekleri küçük doğrayın, küçük kaşık kullanın; gerekirse rondodan geçirip pürüzsüz hale getirin.
• Pipetle için: Pipet sıvının ağrılı bölgelere değmeden geçmesine yardım eder.
• Sıvıyı ihmal etmeyin: Gün boyu yudum yudum su, süt, ayran ya da seyreltilmiş meyve suyu için.
• Ağzınızı her gün kontrol edin: Yara, beyaz leke ya da kızarıklık görürseniz ekibinize haber verin.

Türk sofrasında nasıl uygulanır?

Ağız yaralıyken Türk mutfağından yumuşak ve yatıştırıcı seçenekler:

• Kahvaltı: İyice pişmiş yumurta ya da omlet; lor peyniri, krem peynir; sütle pişmiş yulaf ya da irmik lapası; yoğurt.
• Çorba: Ilık yayla, süzme mercimek, tavuk suyuna şehriye ya da sebze çorbası. Domatesli ve acılı çorbaları bir süre erteleyin.
• Ana yemek: Kıymalı ya da tavuklu yumuşak sebze yemekleri (kabak, patates, havuç), patates püresi, sulu pilav, yoğurtla yumuşatılmış makarna, iyi pişmiş balık.
• Bakliyat: İyice pişmiş ve ezilmiş mercimek, nohut püresi ya da limonsuz humus.
• Tatlı ve ara öğün: Sütlaç, muhallebi, keşkül, ezilmiş muz, dondurma, soğumuş komposto.
• İçecek: Su, süt, ayran, ılık ıhlamur.

Ağzınız kuruysa yemeğinizi sulu ve soslu tutun; her lokma arasında bir yudum su alın.

Neyi neyle değiştirebilirsiniz?

• Simit, galeta, kraker ve cips yerine: yumuşak ekmek içi ya da sütlü lapa.
• Turşu, limon ve sirkeli salata yerine (ağız yaralıyken): yoğurtlu ve yumuşak sebze yemekleri.
• Pul biber, isot ve acı sos yerine: nane, dereotu ve maydanoz gibi yumuşak otlar.
• Sıcak çay ve çorba yerine: ılık ya da oda sıcaklığında içecek ve çorba.
• Portakal suyu yerine: suyla seyreltilmiş meyve suyu ya da şeftali, armut nektarı.
• Alkollü gargara yerine: ekibinizin önerdiği alkolsüz gargara ya da tuzlu-karbonatlı su.
• Metal çatal kaşık yerine (ağızda metal tadı varsa): plastik, ahşap ya da bambu olanlar.
• Kırmızı et metal tadı veriyorsa: tavuk, hindi, yumurta, balık, süt ürünleri ve bakliyat.

Özel durumlar

Tat ve koku değiştiğinde:

• Her şey tatsız geliyorsa: Etleri yoğurt, kekik, kimyon ve sarımsakla marine edin; nane, dereotu, biberiye gibi otlar ekleyin. Ağzınız yaralıysa acı ve ekşi tatlara dikkat edin.
• Yemekler tuzlu ya da acı geliyorsa: Bir tutam şeker ya da bal eklemek tadı dengeleyebilir.
• Yemekler fazla tatlı geliyorsa: Biraz tuz, limon ya da sirke tatlılığı azaltabilir (ağız yarası yoksa).
• Ağızda kötü tat varsa: Şekersiz nane şekeri ya da sakız, düzenli diş fırçalama ve ağız çalkalama işe yarar.
• Kokular rahatsız ediyorsa: Yemeği kapalı tutun, kapaklı bardaktan ve pipetle için, pişirirken aspiratörü açın.
• Tadı bozulan yiyeceği birkaç hafta sonra yeniden deneyin; tat düzelebilir.

Ağız kuruluğunda: şekersiz sakız çiğneyin, buz parçası emin, dudaklarınızı nemli tutun; alkol, tütün ve kafeinden uzak durun. Ağız kuruluğu diş çürüğü ve ağız enfeksiyonu riskini artırır; yapay tükürük ürünlerini hekiminize ya da diş hekiminize sorun.

Bağlantılı sayfalar