İçeriğe geç

Şiddetli ya da ani başlayan bir belirtiniz varsa okumayı bırakın, 112'yi arayın.

Hekim misiniz? Doktorclub'a katılın

Şeker hastası esmer pirinç yer mi?

Esmer pirinç tam tahıldır ve diyabette beyaz pirinç yerine önerilen seçeneklerdendir; porsiyonu yine ölçülür.

Kısa cevap

Evet. Esmer (kahverengi) pirinç, kepeği ve rüşeymi ayrılmamış bir tam tahıldır. Diabetes UK, beyaz pirinç yerine esmer ya da basmati pirinç seçmeyi önerir.

Esmer pirinç de nişasta içerir ve kan şekerini yükseltir. Tam tahıl seçmek iyi bir adımdır ama porsiyonu ölçmek yine gereklidir.

TÜBER’e göre tam tahıllar rafine tahıllardan daha fazla posa, vitamin ve mineral sağlar ve daha fazla doygunluk hissi verir.

T.C. Sağlık Bakanlığı ↗Diabetes UK ↗Diabetes UK ↗

Esmer pirinç: besin değeri

100 g1 porsiyon (1 silme orta kepçe pişmiş pilav (½ kupa), 90 g)
Enerji123 kcal111 kcal
Karbonhidrat25,6 g23,0 g
Şeker (doğal dahil)0,2 g0,2 g
Lif1,6 g1,4 g
Protein2,7 g2,5 g
Yağ1,0 g0,9 g
Doymuş yağ0,3 g0,2 g
Sodyum4 mg4 mg
Potasyum86 mg77 mg
Fosfor103 mg93 mg
Kalsiyum3 mg3 mg
Demir0,6 mg0,5 mg
K vitamini0 µg0 µg
Karbonhidrat değişimi1,71,5

USDA kaydı: Rice, brown, long-grain, cooked (Includes foods for USDA's Food Distribution Program) (#169704). “—”: kayıtta değer yok. 1 karbonhidrat değişimi ≈ 15 g.

Diyabette

Tam tahıllar genellikle kan şekerini rafine tahıllardan daha yavaş yükseltir ve daha fazla lif, vitamin ve mineral sağlar. Esmer pirinç bu yüzden beyaz pirincin yerine kullanılabilecek iyi bir seçenektir.

  • Bir standart porsiyon pişmiş pilav yarım kupa, yani bir silme orta kepçedir.
  • Tabak yönteminde esmer pirinç pilavı tabağın dörtte birini geçmemelidir.
  • Pilavın yanına ekmek eklemeyin ya da ekmeği azaltın; ikisi de aynı karbonhidrat grubundadır.
  • NHS de nişastalı besinlerde esmer pirinç gibi tam tahıllı çeşitleri seçmeyi önerir.
Diabetes UK ↗T.C. Sağlık Bakanlığı ↗CDC ↗NHS ↗

Böbrek hastalığında

Esmer pirinç, beyaz pirince göre daha fazla fosfor ve potasyum içerir; sayfadaki tablo bu değerleri gösterir. Ulusal Böbrek Vakfı, tam tahılların böbrek hastalığında kesilmesi gerekmediğini ve bitkisel besinlerdeki fosforun hayvansal besinlerdekinden daha az emildiğini belirtir.

Fosfor ya da potasyum kısıtlamanız varsa esmer pirinci ne sıklıkta ve ne kadar yiyeceğinizi böbrek hekiminiz ve diyetisyeninizle konuşun.

National Kidney Foundation ↗

Sofrada nasıl tüketilir?

Esmer pirinç beyaz pirinçten daha uzun sürede pişer ve daha fazla su ister; tanesi daha diri kalır.

  • Pişirmeden önce yıkayın; paketteki pişirme süresine uyun.
  • Sebzeli ya da yeşil mercimekli pilav yaparak tabağı zenginleştirin.
  • Tereyağını azaltıp zeytinyağı kullanabilirsiniz.
  • Pişmiş pilav oda sıcaklığında uzun süre bekletilmemelidir; pişirme sırasında ölmeyen bazı mikrop sporları bekleyen pilavda çoğalabilir. Hemen yemeyecekseniz bir saat içinde buzdolabına kaldırın, yirmi dört saat içinde tüketin, iyice ısıtın ve birden fazla kez ısıtmayın.
NHS ↗T.C. Sağlık Bakanlığı ↗

Sık sorulan sorular

Esmer pirinç şekeri yükseltmez mi?

Yükseltir. Esmer pirinç de karbonhidrattır. Lifli ve tam tahıl olduğu için beyaz pirince göre önerilir, ama porsiyonu ölçülmelidir.

Diabetes UK ↗Diabetes UK ↗
Esmer pirinç glutensiz mi?

Evet. Pirinç, esmer olsun beyaz olsun, gluten içermez.

NIDDK (NIH) ↗
Esmer pirinç pilavı kaç kepçe yenir?

Bir standart porsiyon bir silme orta kepçedir. Günde kaç porsiyon karbonhidrat alacağınızı şeker ölçümlerinize göre diyetisyeninizle belirleyin.

T.C. Sağlık Bakanlığı ↗
Esmer pirinç lif açısından iyi bir seçim mi?

Evet. NHS, lifi artırmak için esmer pirinç gibi tam tahılları önerir. Lif tüketimi kalp hastalığı, inme ve tip 2 diyabette daha düşük riskle ilişkilendirilir. Sayfadaki tablo esmer ve beyaz pirinç arasındaki lif farkını gösterir.

NHS ↗

Uluslararası kaynaklar, yerel uygulama

Kaynağın ülkesi ayrıca belirtilir. Besin değerleri, porsiyonlar ve öneriler ülkeye göre değişebilir. Türkiye’de güncel resmî öneriler (Türkiye Beslenme Rehberi) ve hekiminiz esas alınır.

Bilgilendirme, hekim ve diyetisyen değerlendirmesinin yerine geçmez. Bu sayfa tanı koymaz, ilaç ya da doz önermez; ilacınızı hekiminize danışmadan değiştirmeyin.

Kaynaklar ve dayanaklar

  1. T.C. Sağlık Bakanlığı · Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022 ↗

    Ülke bağlamı: Türkiye · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2022

  2. Diabetes UK · Glycaemic index and diabetes ↗

    Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2025-09-22

  3. Diabetes UK · Carbohydrates and diabetes: What you need to know ↗

    Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü:

  4. CDC · Diabetes Meal Planning ↗

    Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2024-05-15

  5. NHS · Eating a balanced diet ↗

    Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2026-06-30

  6. National Kidney Foundation · 6 Kidney Disease Diet Myths ↗

    Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2023-05-18

  7. NHS · Starchy foods and carbohydrates ↗

    Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2023-03-15

  8. NIDDK (NIH) · Eating, Diet, & Nutrition for Celiac Disease ↗

    Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2020-10

  9. NHS · How to get more fibre into your diet ↗

    Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2026-03-02

  1. USDA · FoodData Central (SR Legacy) ↗

    Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2019-04

Bağlantılı sayfalar

Sürüm ve değişiklik kaydı

  • — İlk taslak hazırlandı. Diyetisyen ve dil incelemesi bekleniyor.

Doktorclub editoryal içeriği · Yapay zekâ desteğiyle, kaynaklara dayanarak hazırlanmıştır. Uzman incelemesi sürüyor; tamamlandığında inceleyenin adı ve tarihi bu sayfada gösterilir. İçerik düzeltmesi bildir · Yayın ilkeleri

← Besin rehberi