Şeker hastası patlıcan yer mi?
Patlıcan nişastasız bir sebzedir; diyabette sorun patlıcan değil, kızartırken çektiği yağdır.
Kısa cevap
Evet. Patlıcan, Amerikan Diyabet Derneği’nin nişastasız sebzeler listesinde yer alır; karbonhidratı düşüktür ve kan şekerini çok az etkiler.
Türk mutfağında patlıcan çoğu zaman kızartılarak pişirilir. Kızartma, sebzeye yağ ve enerji ekler; TÜBER de sebzeleri kızartmak yerine fırında, ızgarada ya da buharda pişirmeyi önerir.
Patlıcan: besin değeri
| 100 g | 1 porsiyon (1 kupa doğranmış (çiğ), 150 g) | |
|---|---|---|
| Enerji | 25 kcal | 38 kcal |
| Karbonhidrat | 5,9 g | 8,8 g |
| Şeker (doğal dahil) | 3,5 g | 5,3 g |
| Lif | 3,0 g | 4,5 g |
| Protein | 1,0 g | 1,5 g |
| Yağ | 0,2 g | 0,3 g |
| Doymuş yağ | 0,0 g | 0,1 g |
| Sodyum | 2 mg | 3 mg |
| Potasyum | 229 mg | 344 mg |
| Fosfor | 24 mg | 36 mg |
| Kalsiyum | 9 mg | 14 mg |
| Demir | 0,2 mg | 0,3 mg |
| K vitamini | 4 µg | 5 µg |
| Karbonhidrat değişimi | 0,4 | 0,6 |
USDA kaydı: Eggplant, raw (#169228). “—”: kayıtta değer yok. 1 karbonhidrat değişimi ≈ 15 g.
Diyabette
Amerikan Diyabet Derneği patlıcanı nişastasız sebzeler arasında sayar. CDC’nin tabak yönteminde tabağın yarısı bu tür sebzelere ayrılır; dörtte biri protein, dörtte biri karbonhidrat besinleri içindir.
- TÜBER’e göre patlıcanın bir standart porsiyonu doğranmış bir kupa ya da iki orta kepçe pişmiş yemektir.
- TÜBER, günde en az beş porsiyon sebze ve meyve yenmesini, bunların önemli bölümünün sebze olmasını önerir.
- Patlıcan yemeğinin yanındaki pilav ve ekmek, kan şekerini patlıcandan çok daha fazla etkiler.
- Kızartılmış sebze yemekleri tabağa yağ ve enerji ekler; sayfadaki tablo çiğ patlıcana aittir ve kızartma yağını içermez.
Böbrek hastalığında
Ulusal Böbrek Vakfı patlıcanı potasyumu düşük sebzeler arasında sayar. Ancak düşük potasyumlu bir sebze bile büyük miktarda yenirse yüksek potasyumlu hâle gelebilir; bu sayfadaki standart porsiyon, böbrek diyetlerinde kullanılan porsiyonlardan büyük olabilir.
Böbrek hastalığınız varsa porsiyonu ve hangi sebzeleri ne sıklıkta yiyeceğinizi diyetisyeninizle belirleyin.
National Kidney Foundation ↗Sofrada nasıl tüketilir?
Patlıcan Türk mutfağının vazgeçilmezidir: karnıyarık, imam bayıldı, musakka, patlıcan salatası, alinazik.
- Patlıcanı kızartmak yerine fırında közleyin ya da az yağla fırınlayın; karnıyarık ve imam bayıldıyı da bu şekilde hazırlayabilirsiniz.
- Közlenmiş patlıcan salatası ve yoğurtlu patlıcan, tabağın sebze bölümüne iyi bir seçenektir.
- Musakka ve karnıyarık gibi yemeklerin yanında pilavı küçük tutun.
- TÜBER, sebzeleri kısa sürede, az suyla, fırında, ızgarada ya da buharda pişirmeyi; kızartmaktan, uzun süre kavurmaktan ve haşlama suyunu dökmekten kaçınmayı önerir.
Sık sorulan sorular
Şeker hastası patlıcan kızartması yiyebilir mi?
Ara sıra ve küçük porsiyonda. Kızartma kan şekerinden çok enerji alımını ve kilo kontrolünü etkiler. TÜBER sebzeleri kızartmak yerine fırında ya da ızgarada pişirmeyi önerir.
T.C. Sağlık Bakanlığı ↗Patlıcan kan şekerini dengeler mi?
Patlıcanın kan şekerini dengeleyen ya da azaltan bir etkisi yoktur. Ama nişastasız bir sebze olduğu için kan şekerini çok az etkiler ve tabağın yarısını doldurabilir.
American Diabetes Association ↗CDC ↗Böbrek hastası patlıcan yiyebilir mi?
Ulusal Böbrek Vakfı patlıcanı potasyumu düşük sebzeler arasında sayar. Porsiyonu diyetisyeninizle belirleyin.
National Kidney Foundation ↗Patlıcan salatası uygun mu?
Evet. Közlenmiş patlıcanla yapılan salata, az zeytinyağı ve yoğurtla birlikte diyabet tabağının sebze bölümü için iyi bir seçenektir.
American Diabetes Association ↗T.C. Sağlık Bakanlığı ↗Uluslararası kaynaklar, yerel uygulama
Kaynağın ülkesi ayrıca belirtilir. Besin değerleri, porsiyonlar ve öneriler ülkeye göre değişebilir. Türkiye’de güncel resmî öneriler (Türkiye Beslenme Rehberi) ve hekiminiz esas alınır.
Bilgilendirme, hekim ve diyetisyen değerlendirmesinin yerine geçmez. Bu sayfa tanı koymaz, ilaç ya da doz önermez; ilacınızı hekiminize danışmadan değiştirmeyin.
Kaynaklar ve dayanaklar
- American Diabetes Association · Non-Starchy Vegetables for Blood Glucose Control ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü:
- T.C. Sağlık Bakanlığı · Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022 ↗
Ülke bağlamı: Türkiye · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2022
- CDC · Diabetes Meal Planning ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2024-05-15
- National Kidney Foundation · Potassium in Your CKD Diet ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2023-05-05
- USDA · FoodData Central (SR Legacy) ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2019-04
Bağlantılı sayfalar
Tarifler
Beslenme rehberleri
Sürüm ve değişiklik kaydı
- — İlk taslak hazırlandı. Diyetisyen ve dil incelemesi bekleniyor.
Doktorclub editoryal içeriği · Yapay zekâ desteğiyle, kaynaklara dayanarak hazırlanmıştır. Uzman incelemesi sürüyor; tamamlandığında inceleyenin adı ve tarihi bu sayfada gösterilir. İçerik düzeltmesi bildir · Yayın ilkeleri