İçeriğe geç

Şiddetli ya da ani başlayan bir belirtiniz varsa okumayı bırakın, 112'yi arayın.

Hekim misiniz? Doktorclub'a katılın

Şeker hastası soğan yer mi?

Soğan nişastasız sebzeler arasındadır; diyabette yemeklere ve salataya serbestçe girer. Tuz yerine lezzet vermek için de önerilir.

Kısa cevap

Evet. Amerikan Diyabet Derneği soğanı nişastasız sebzeler arasında sayar. Soğan Türk mutfağında neredeyse her yemeğin tabanındadır ve diyabette çiğ ya da pişmiş olarak yenebilir.

Türkiye Beslenme Rehberi, yemeklere tuz yerine soğan, sarımsak ve baharatla lezzet vermeyi önerir. Soğan sağlıklı bir lezzet aracıdır; hastalık tedavisi değildir.

American Diabetes Association ↗T.C. Sağlık Bakanlığı ↗

Kuru soğan: besin değeri

100 g1 porsiyon (1 kupa ya da 1 yumruk büyüklüğünde (doğranmış), 150 g)
Enerji40 kcal60 kcal
Karbonhidrat9,3 g14,0 g
Şeker (doğal dahil)4,2 g6,4 g
Lif1,7 g2,6 g
Protein1,1 g1,7 g
Yağ0,1 g0,2 g
Doymuş yağ0,0 g0,1 g
Sodyum4 mg6 mg
Potasyum146 mg219 mg
Fosfor29 mg44 mg
Kalsiyum23 mg35 mg
Demir0,2 mg0,3 mg
K vitamini0 µg1 µg
Karbonhidrat değişimi0,60,9

USDA kaydı: Onions, raw (#170000). “—”: kayıtta değer yok. 1 karbonhidrat değişimi ≈ 15 g.

Diyabette

Amerikan Diyabet Derneği soğanı nişastasız sebzeler listesinde sayar ve bu sebzelerin kalori ve karbonhidratının az olduğunu belirtir. Tabloda da görüleceği gibi soğan, yaprak sebzelere göre biraz daha fazla karbonhidrat taşır; ama bir yemekte kullanılan miktar genellikle küçüktür.

Soğanın kızartılması ya da bol yağda kavrulması kan şekerini değil, yemeğin yağını artırır. Soğan halkası gibi unlu kızartmalar ise hem un hem yağ ekler.

American Diabetes Association ↗

Tansiyon ve kalp sağlığında

Tansiyonunuz yüksekse tuzu azaltmak önemlidir. Türkiye Beslenme Rehberi yemek hazırlarken ve pişirirken mümkünse tuz eklememeyi, tuz yerine soğan, sarımsak, nane, limon, sirke ve baharat gibi doğal lezzet artırıcılar kullanmayı önerir.

Aynı rehber, paketli ürünlerde etiketi okumayı, tuzsuz ya da tuzu azaltılmış ürünleri seçmeyi ve dışarıda yemek yerken yemeğin az tuzlu hazırlanmasını istemeyi önerir. Tuz tercihi alışkanlıkla kazanılır; daha az tuza zamanla alışılır.

T.C. Sağlık Bakanlığı ↗

Sofrada nasıl tüketilir?

Soğan Türk sofrasında piyaz, çoban salata, kebap yanı ve tencere yemeklerinin tabanı olarak yer alır. Bir porsiyon doğranmış olarak yaklaşık bir kupa ya da bir yumruk büyüklüğündedir.

  • Türkiye Beslenme Rehberi tuz yerine doğal lezzet artırıcı olarak soğan, sarımsak, nane, limon, sirke ve baharat kullanmayı önerir.
  • Yemeklerde soğanı uzun süre bol yağda kavurmak yerine az yağda kısa süre pişirin.
  • Kuru soğan dört mevsim bulunur.
T.C. Sağlık Bakanlığı ↗

Sık sorulan sorular

Soğan kan şekerini yükseltir mi?

Soğan nişastasız sebzeler arasındadır. Yemeklerde ve salatada kullanılan miktarlar diyabet tabağına rahatça uyar.

American Diabetes Association ↗
Soğan şeker hastalığına iyi gelir mi?

Soğanın şeker hastalığını tedavi ettiğini gösteren güvenilir bir öneri yoktur. Soğanı tuz yerine lezzet veren bir sebze olarak kullanmak ise önerilen bir uygulamadır.

T.C. Sağlık Bakanlığı ↗
Diyabette tabağımı nasıl doldurmalıyım?

CDC’nin tabak yönteminde tabağın yarısı nişastasız sebzeler, dörtte biri protein ve dörtte biri karbonhidratlı besinlerdir. Soğan sebze bölümünün parçasıdır.

CDC ↗
Çiğ mi, pişmiş mi yemeliyim?

İkisi de olur. Türkiye Beslenme Rehberi sebzelerin çiğ, pişmiş, taze, dondurulmuş ve konserve olarak çeşitlendirilerek tüketilmesini önerir. Pişirirken az su ve kısa süre tercih edin.

T.C. Sağlık Bakanlığı ↗
Günde kaç porsiyon sebze yemeliyim?

Türkiye Beslenme Rehberi günde en az beş porsiyon sebze ve meyve yenmesini, bunların iki buçuk ile dört porsiyonunun sebze olmasını önerir. Amerikan Diyabet Derneği de günde en az altı porsiyon sebzeyi hedeflemeyi önerir. Kendi planınızı diyetisyeninizle yapın.

T.C. Sağlık Bakanlığı ↗American Diabetes Association ↗

Uluslararası kaynaklar, yerel uygulama

Kaynağın ülkesi ayrıca belirtilir. Besin değerleri, porsiyonlar ve öneriler ülkeye göre değişebilir. Türkiye’de güncel resmî öneriler (Türkiye Beslenme Rehberi) ve hekiminiz esas alınır.

Bilgilendirme, hekim ve diyetisyen değerlendirmesinin yerine geçmez. Bu sayfa tanı koymaz, ilaç ya da doz önermez; ilacınızı hekiminize danışmadan değiştirmeyin.

Kaynaklar ve dayanaklar

  1. American Diabetes Association · Non-Starchy Vegetables for Blood Glucose Control ↗

    Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü:

  2. T.C. Sağlık Bakanlığı · Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022 ↗

    Ülke bağlamı: Türkiye · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2022

  3. CDC · Diabetes Meal Planning ↗

    Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2024-05-15

  1. USDA · FoodData Central (SR Legacy) ↗

    Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2019-04

Bağlantılı sayfalar

Sürüm ve değişiklik kaydı

  • — İlk taslak hazırlandı. Diyetisyen ve dil incelemesi bekleniyor.

Doktorclub editoryal içeriği · Yapay zekâ desteğiyle, kaynaklara dayanarak hazırlanmıştır. Uzman incelemesi sürüyor; tamamlandığında inceleyenin adı ve tarihi bu sayfada gösterilir. İçerik düzeltmesi bildir · Yayın ilkeleri

← Besin rehberi