Divertikül hastalığında beslenme: çekirdek ve susam yasak mı, alevlenmede ne yenir?

Temel ilkeler

• Lifli ve dengeli beslenin: Tam tahıllar, sebze ve meyve sofranızın temelini oluştursun. Divertikül hastalığında özel olarak kaçınmanız gereken bir yiyecek yoktur.
• Lifi yavaş artırın: Az lifli besleniyorsanız lifi birden çoğaltmak gaz ve şişkinlik yapabilir. Her gün biraz ekleyin.
• Sıvıyı ihmal etmeyin: Lif artarken yeterli sıvı almak, özellikle sıvı kaybı riski olanlarda önemlidir.
• Sabırlı olun ve sürdürün: Lifin yararı birkaç haftada ortaya çıkabilir. Size iyi geliyorsa lifli beslenmeyi ömür boyu sürdürmeniz önerilir.
• Kırmızı eti azaltın: Az lifli ve çok kırmızı etli beslenme divertikülit riskinin artmasıyla ilişkilendirilmiştir.
• Yaşam tarzı: Sigarayı bırakmak, fazla kilonuz varsa kilo vermek ve düzenli hareket divertikülit riskini azaltmaya yardım eder.
• Ağrı kesicilere dikkat: İbuprofen ve naproksen gibi steroid olmayan iltihap gidericiler ve opioid ağrı kesiciler bağırsakta delinme riskini artırabilir. Ağrı için ne kullanabileceğinizi hekiminize sorun.

Türk sofrasında nasıl uygulanır?

Sakin dönemde Türk sofrasından lifli seçenekler:

• Kahvaltı: tam buğday ya da çavdar ekmeği, domates, salatalık, yeşillik, peynir ya da yumurta; yanında birkaç kuru erik ya da bir elma. Susamlı simit ve çörek otlu ekmek de yenebilir.
• Çorba: mercimek, ezogelin, yayla ya da sebze çorbası.
• Ana yemek: zeytinyağlı taze fasulye, pırasa, bamya ya da kabak; kuru fasulye, nohut ya da yeşil mercimek yemeği.
• Tahıl: bulgur pilavı ya da sebzeli bulgur pilavı.
• Salata: çoban salata, semizotu salatası, mevsim yeşillikleri.
• Meyve: kabuğuyla elma ve armut, ahududu ve çilek, kuru erik; incir ve üzüm gibi çekirdekli meyveler de dahil.
• Ara öğün: bir avuç fındık, ceviz ya da badem; mısır patlağı.

Lifi artırırken her öğünde bir değişiklik yapmak yerine haftalara yayın. Örneğin önce beyaz ekmeği tam buğday ekmeğiyle değiştirin, birkaç gün sonra öğle yemeğine bir bakliyat ekleyin.

Neyi neyle değiştirebilirsiniz?

• Beyaz ekmek yerine: tam buğday ya da çavdar ekmeği.
• Pirinç pilavı yerine: bulgur pilavı.
• Kırmızı etli yemekler yerine, haftanın birkaç gününde: nohut, kuru fasulye ya da mercimek yemeği; balık ya da tavuk.
• Hazır meyve suyu yerine: kabuğuyla taze meyve.
• Şekerli kahvaltılık gevrek yerine: yulaf lapası.
• Hamur işi ve börek yerine: tam buğday ekmeğiyle peynir ve sebze.
• “Çekirdekli diye” domatesi, salatalığı, inciri ya da kiviyi bırakmak yerine: sofranızda tutun; bunlardan kaçınmanız gerekmez.

Özel durumlar

Divertikülit atağı sırasında ve sonrasında:

• Hekiminiz kalın bağırsağın dinlenmesi için kısa bir süre yalnız berrak sıvılar (su, süzülmüş et ya da sebze suyu gibi) almanızı isteyebilir. Bu süreyi ve ne içeceğinizi hekiminiz belirler.
• Yakınmalarınız azaldıkça katı yiyecekleri yavaş yavaş eklersiniz. Hangi yiyeceklerle başlayacağınızı hekiminize ya da diyetisyeninize sorun.
• Geçmişte divertikülit geçirdiyseniz, iyileştikten sonra hekiminiz lifli yiyecekleri artırmanızı önerebilir. Lifi azar azar ekleyin ki bağırsağınız alışsın.
• Divertikülitte her hastaya antibiyotik gerekmez. Size antibiyotik verildiyse hekiminizin söylediği gibi kullanın.
• Ağrı için hekiminiz parasetamol ya da kramp giderici bir ilaç önerebilir; ibuprofen gibi ilaçlar komplikasyon olasılığını artırabilir.
• Hekiminiz başka hastalıkları dışlamak için kolonoskopi gibi tetkikler isteyebilir; bu randevuları aksatmayın.

Bağırsakta tıkanma gibi bir komplikasyon geçirdiyseniz, lif miktarınızı hekiminiz ve diyetisyeniniz birlikte belirler.

Bağlantılı sayfalar