Kalp yetmezliğinde tuz ve sıvı: ne kadar, nasıl takip edilir?

Temel ilkeler

• Tuz: Hekiminiz size bir tuz sınırı verdiyse ona uyun. Sınır verilmediyse yetişkinler için genel öneri günlük tuzun 5 gramın altında olmasıdır. Sağlık ekibiniz kanınızdaki sodyumu da izler.
• Sıvı: Sıvı kısıtlaması herkes için değildir. Genellikle kanda sodyumun fazla sıvı nedeniyle düşük çıktığı durumlarda ya da çok fazla sıvı içen kişilerde önerilir. Hekiminizin belirlediği sınır yoksa kendi kendinize sıvıyı kısmayın.
• Potasyumlu tuz: Kalp yetmezliğinde potasyum içeren, tuz yerine geçen ürünlerden kaçınmanız önerilir.
• Ağrı kesici: İbuprofen ve naproksen gibi ilaçlar kalp ve böbrek hastalığında uygun olmayabilir ve idrar söktürücülerle etkileşebilir. Hekiminize sormadan kullanmayın.
• İdrar söktürücü ilaç (diüretik): Her gün aynı saatte, genellikle sabah, size söylendiği gibi alın; ilacı kendiliğinizden bırakmayın.
• Genel düzen: Dengeli beslenin, sağlıklı kilonuzu koruyun ve alkol kullanıyorsanız azaltın.
• Planınızı bir diyetisyenle birlikte hazırlamak işinizi kolaylaştırır.

Türk sofrasında nasıl uygulanır?

Tuzun büyük bölümü tuzluktan değil, hazır ve işlenmiş besinlerden gelir. Türk sofrasında tuzun sık gizlendiği yerler şunlardır:

• Ekmek ve fırın ürünleri: Her gün ve çok miktarda yendiği için toplam tuzun önemli bir kısmını oluşturur.
• Turşu, salamura yaprak, zeytin: Salamurada bekleyen her şey tuzludur.
• Peynir: Özellikle salamura beyaz peynir ve olgun peynirler.
• Salça, hazır sos, bulyon ve et suyu tabletleri.
• Hazır çorba tozları, paketli ve dondurulmuş hazır yemekler, konserveler.
• Sucuk, salam, pastırma gibi işlenmiş etler.
• Dışarıdan söylenen ya da lokantada yenen yemekler.

Evde uygulama:

• Yemeği tuzsuz pişirip tadına bakın; tuzu en sona bırakın.
• Tat için kekik, nane, kimyon, pul biber, karabiber, sarımsak, soğan ve limon kullanın.
• Çorba ve yemeklerde bulyon yerine evde hazırladığınız sebze suyunu kullanın.
• Kahvaltıda peynir ve zeytini azaltın; domates, salatalık, yeşillik ve yumurtaya ağırlık verin.
• Tuzluğu sofradan kaldırın.

Neyi neyle değiştirebilirsiniz?

• Hazır çorba yerine: evde pişmiş mercimek ya da sebze çorbası, az tuzla.
• Turşu yerine: limonlu ve zeytinyağlı taze salata.
• Salamura beyaz peynir yerine: daha az miktarda peynir ya da lor.
• Sucuk, salam, pastırma yerine: haşlanmış yumurta ya da evde pişmiş tavuk.
• Tuzlu kuruyemiş ve cips yerine: tuzsuz kuruyemiş, meyve ya da sebze dilimleri.
• Salamura konserve yerine: suda saklanan konserve ya da kuru bakliyatı evde haşlamak.
• Az sodyumlu ya da potasyumlu tuz yerine: baharat, limon ve taze otlar.

Alışveriş ve etiket okuma

Ambalajın arkasındaki besin değeri tablosunda tuz satırına bakın ve benzer ürünleri karşılaştırın. Aynı ürünün daha az tuzlu seçeneğini tercih edin.

Marketlerde “az sodyumlu” ya da “düşük tuzlu” diye satılan bazı tuzların içindekiler kısmında potasyum klorür yazar. Bunlar potasyumlu tuzlardır ve kalp yetmezliğinde önerilmez. İdrar söktürücü kullananlarda kandaki potasyum zaten düzenli olarak izlenir; bu ürünleri hekiminize danışmadan kullanmayın.

Özel durumlar

Her gün tartılın:

• Her sabah aynı saatte tartılın.
• Hep aynı tartıyı kullanın ve üzerinizde az giysiyle tartılın.
• Kilonuzu her gün bir deftere ya da telefonunuza yazın; kontrole giderken yanınızda götürün.
• Bir kaynak, üç dört gün içinde yaklaşık 2 kilo artış olursa hekiminize haber vermenizi önerir. Hekiminiz size farklı bir sınır verdiyse onu kullanın.

Her gün kendinize sorun:

• Ayak bileklerimde ya da bacaklarımda yeni ya da artan şişlik var mı?
• Günlük işlerde her zamankinden çok nefes darlığı çekiyor muyum?
• Gece öksürükle ya da nefes darlığıyla uyanıyor muyum?
• Rahat nefes almak için daha çok yastığa ihtiyaç duyuyor muyum?

Bağlantılı sayfalar