Voorbereiding op een medisch-esthetische behandeling: wat u de arts vertelt, timing en de dag van de behandeling

Waarom is voorbereiding belangrijk?

Consensusrapporten van deskundigen over injecties zoals botulinetoxine en hyaluronzuurfiller noemen de juiste selectie van patiënten, voorlichting en toestemming, een goede voorbereiding en een zorgvuldige injectietechniek samen als middelen om bijwerkingen te verminderen. De techniek is de verantwoordelijkheid van de arts; een belangrijk deel van de voorbereiding hangt echter af van de informatie die u geeft en van wat u in de dagen vóór de behandeling doet.

Dit artikel richt zich op de periode vóór de behandeling. Over de verzorging na de behandeling leest u meer in ons artikel “Nazorg na medisch-esthetische behandelingen”, en alle stappen om risico's te verkleinen vindt u in ons artikel “Het risico op complicaties verkleinen”. Overweegt u voor het eerst een behandeling, dan is de “Gids voor wie voor het eerst een medisch-esthetische behandeling overweegt” een goed begin.

Wat moet ik de arts bij het consult vertellen?

Met een geschreven lijst naar het consult gaan verkleint de kans dat u belangrijke informatie vergeet. Een detail dat u onbelangrijk lijkt, kan de keuze of het tijdstip van de behandeling veranderen.

Als u zich uw eerdere behandelingen niet herinnert of niet weet welk product is gebruikt, zeg dat dan ook duidelijk; ‘ik weet het niet’ zeggen is veiliger dan gokken. Voor mensen met een chronische ziekte of regelmatig medicijngebruik staan de details in ons artikel “Medische esthetiek bij medicijngebruik en chronische ziekte”; de periode van zwangerschap en borstvoeding bespreken we in ons artikel “Medische esthetiek tijdens zwangerschap en borstvoeding”.

Moet ik stoppen met mijn medicijnen en supplementen?

Stop voor een esthetische behandeling met geen enkel medicijn dat u op recept gebruikt op eigen beslissing en verander de dosis niet. Dat is vooral belangrijk bij bloedverdunners die worden gegeven voor hart-, vaat- en stollingsziekten: stoppen met het medicijn kan veel ernstigere gevolgen hebben dan een blauwe plek. Ook consensusrapporten over injecties raden in het algemeen niet aan om voorgeschreven bloedverdunners hiervoor te staken.

Bij producten zonder recept die niet noodzakelijk zijn, kan dat anders liggen. Uw arts kan u vragen om vóór de behandeling een tijd te pauzeren met bepaalde pijnstillers en supplementen die de bloedstolling kunnen beïnvloeden. Uw arts beslist met welk product u pauzeert en hoe lang; gebruikt u een pijnstiller regelmatig op advies van een arts, meld dat dan afzonderlijk.

• Neem naar het consult een lijst mee met de naam en de dosis van al uw medicijnen en supplementen.
• Als een pauze met een medicijn ter sprake komt, vraag dan dat dit wordt besproken met de arts die het heeft voorgeschreven.
• Vraag vooraf welke pijnstiller u mag gebruiken als u die in de dagen vóór de behandeling nodig hebt vanwege hoofdpijn of een andere reden.
• Vertel ook welke producten met retinoïden en zuren u voor uw huidverzorging gebruikt; vóór behandelingen zoals laser en peeling kan u worden gevraagd er een tijd mee te pauzeren.

Wanneer moet ik de behandeling plannen?

De juiste timing hangt af van het soort behandeling. De onderstaande punten vatten samen wat u met uw arts moet bespreken; de precieze termijnen bepaalt uw arts.

• Zon en gebruinde huid: bij behandelingen zoals laser, intens licht en peeling verhoogt een gebruinde of door de zon verbrande huid het risico op brandwonden en vlekken. Dermatologische bronnen raden aan om met een niet gebruinde en niet verbrande huid naar een laserbehandeling te komen en vooraf de zon en de zonnebank te vermijden. Daarom worden deze behandelingen meestal buiten perioden met veel zon en buiten zonvakanties gepland.
• Voorbereiding van de huid: vóór sommige peelings kan uw arts een voorbereidend verzorgingsplan aanraden dat enkele weken kan duren. Pas dit plan niet op eigen houtje toe, maar volgens de aanwijzingen van uw arts.
• Belangrijke gebeurtenissen: na injecties kunnen zwelling en blauwe plekken optreden; het effect van sommige behandelingen wordt bovendien pas na dagen of weken zichtbaar. Hebt u een datum zoals een bruiloft, presentatie of fotosessie, zeg dat dan en plan de behandeling niet vlak vóór de gebeurtenis. Over het verloop van blauwe plekken leest u meer in ons artikel “Blauwe plekken en zwelling”.
• Ziekte en infectie: bij een ziekte zoals koorts, verkoudheid of griep, of bij een actief puistje, een koortslip of een andere infectie in het behandelgebied, wordt de behandeling meestal uitgesteld. Laat het uw arts weten zonder de dag van de afspraak af te wachten.
• Tandheelkundige behandeling en vaccinatie: een recente tandheelkundige behandeling wordt genoemd als een van de mogelijke risicofactoren voor reacties die laat na filler kunnen optreden; het bewijs hierover is echter beperkt en er is geen termijn vastgesteld die voor iedereen geldt. Vertel het uw arts als u binnenkort een tandheelkundige behandeling of vaccinatie hebt; hij of zij beslist of er tijd tussen moet zitten.
• Meerdere behandelingen: de volgorde van en de tijd tussen behandelingen van het huidoppervlak, zoals laser of peeling, en injecties worden door de arts gepland. Laat u zich kort na elkaar in verschillende instellingen behandelen, meld dan aan elk van hen de andere behandeling.
• Reizen: zeg het vooraf als u direct na de behandeling de stad of het land verlaat. Het is veiliger een periode te kiezen waarin u uw arts kunt bereiken als er een probleem is. Dit onderwerp behandelen we in ons artikel “Naar een ander land voor een esthetische behandeling”.

Alcohol en roken

Alcohol kan bij sommige mensen blauwe plekken en zwelling doen toenemen. Daarom raden artsen meestal aan de dag vóór de behandeling en op de dag zelf geen alcohol te drinken. Dit advies berust niet op sterk onderzoek, maar overwegend op klinische ervaring; vraag uw arts welke termijn voor u geldt.

Het ongunstige effect van roken op de wondgenezing is daarentegen goed gedocumenteerd. In een grote systematische review bij chirurgische patiënten is gemeld dat genezingsproblemen en wondinfecties bij rokers duidelijk vaker voorkwamen dan bij niet-rokers. Deze gegevens gaan over operaties; toch kan u worden gevraagd om vóór behandelingen die de huid verwonden, zoals laser, peeling en draadlift, te stoppen met roken of ten minste te pauzeren. Vertel uw arts dat u sigaretten of andere tabaksproducten gebruikt.

De dag vóór de behandeling en de dag zelf

• Lees de voorbereidingsinstructies die u hebt gekregen nog een keer door; bel vóór de behandeling als u iets niet begrijpt.
• Kom met een schone huid en zo mogelijk zonder make-up. Het reinigen en desinfecteren van de huid is een onderdeel van de behandeling.
• Raadpleeg uw arts voordat u het behandelgebied kort van tevoren harst, scheert of er een product met een peelende werking of een zelfbruiner op gebruikt.
• Kom niet met een lege maag en drink voldoende water; heeft uw arts een andere instructie gegeven, volg die dan.
• Heb uw lijst met medicijnen en supplementen, uw allergieën en eventuele productgegevens van eerdere behandelingen bij u.
• Zeg het als er sinds het laatste gesprek iets is veranderd: een nieuw medicijn, koorts, een koortslip, een mogelijke zwangerschap, huiduitslag.
• Loop uw plannen voor na de behandeling na: plan op dezelfde dag geen intensieve training, sauna of lange reis.
• Laat het vooraf weten als u de neiging hebt flauw te vallen bij het zien van naalden of bloed.

Geïnformeerde toestemming: voordat u tekent

Het toestemmingsformulier is geen papier dat u ondertekent vlak voordat u op de behandeltafel gaat liggen; het is de vastlegging van uw besluitvorming. U mag tijd vragen om het formulier te lezen, vragen te stellen en na te denken. Ook de gezondheidsdienst van het Verenigd Koninkrijk herinnert patiënten eraan dat zij de tijd moeten nemen voor hun beslissing en ervan kunnen afzien als zij zich er niet goed bij voelen.

• Het doel van de behandeling, het verwachte resultaat en hoe lang het effect kan aanhouden
• De vaak voorkomende bijwerkingen en de zeldzame maar ernstige risico's
• De alternatieven voor de behandeling; niets laten doen is ook een optie
• De werkzame stof van het product dat wordt gebruikt en of u de gegevens ervan meekrijgt
• Wat er gebeurt als er een probleem ontstaat en wie u buiten kantooruren kunt bereiken
• Of een controleafspraak nodig is

Voor vragen over de keuze van arts en instelling kunt u ons artikel “Veiligheidschecklist in 10 punten voor het kiezen van een kliniek en arts voor medische esthetiek” gebruiken.