Waarom vraagt filler onder de ogen bijzonder veel vakmanschap?
Het gebied onder de ogen, de traangoot, geldt als een van de moeilijkere gebieden voor fillerbehandelingen, waarbij extra voorzichtigheid nodig is. Daar zijn verschillende redenen voor:
- De huid is zeer dun. Een kleine onregelmatigheid, te veel product of een oppervlakkige injectie wordt snel zichtbaar.
- De afvoer van lymfe en vocht is in dit gebied kwetsbaar. Filler kan de afvoer of doorstroming van vocht beïnvloeden en zo langdurige zwelling veroorzaken.
- De bloedvaten rond het oog staan in verbinding met het vaatstelsel dat het oog van bloed voorziet. Daardoor kan vaatafsluiting, hoe zeldzaam ook, het oog treffen.
- Het uiterlijk onder de ogen heeft niet één enkele oorzaak. Holte, vetzakjes, slappe huid, extra pigment en vochtophoping kunnen samen voorkomen; filler kan slechts een deel daarvan verbeteren.
Daarom moet filler onder de ogen worden ingespoten door een ervaren arts die de anatomie van het gebied goed kent en over de mogelijkheden beschikt om bij eventuele complicaties in te grijpen. Voor de oorzaken van donkere verkleuring en kringen onder de ogen kunt u ons artikel “Donkere kringen onder de ogen” lezen.
Hoeveel zwelling en blauwe plekken zijn normaal na filler onder de ogen?
In de eerste dagen komen blauwe plekken op de prikplaatsen, lichte zwelling en gevoeligheid bij aanraking vaak voor. Omdat de huid rond de ogen dun is, kunnen blauwe plekken duidelijker zichtbaar zijn; de kleur wordt na verloop van tijd geelgroen en vervaagt. De zwelling neemt de eerste dagen toe en daarna af. Om het resultaat te beoordelen, moet u doorgaans enkele weken wachten. Meer over dit verloop leest u in ons artikel “Blauwe plekken en zwelling”.
Wat is het tyndall-effect? Waardoor ontstaat een blauwe tint onder de ogen?
Het tyndall-effect is het blauwig of grijsblauw lijken van een gebied doordat licht wordt verstrooid in de gel wanneer hyaluronzuurfiller direct onder de dunne huid onder de ogen, dus zeer oppervlakkig, is geplaatst. Het gebied onder de ogen is de plek waar dit probleem het vaakst voorkomt. Soms ontstaat het ook door verplaatsing of ophoping van de filler.
Enkele kenmerken onderscheiden het tyndall-effect van een blauwe plek: de kleur wordt niet geel en vervaagt niet, kan weken of zelfs maanden hetzelfde blijven, en vaak is eronder een lichte verhevenheid voelbaar. Het is geen noodgeval, maar het kan lang duren voordat het vanzelf verdwijnt. Uw arts zal meestal voorstellen het hyaluronzuur in het gebied op te lossen met het enzym hyaluronidase.
Een plotseling ontstane, pijnlijke, zich als een net uitbreidende paarsachtig-blauwachtige kleur is geen tyndall-effect; het kan een teken van vaatafsluiting zijn. Bekijk in dat geval de spoedwaarschuwingen hieronder.
Waardoor ontstaat zwelling die niet overgaat na filler onder de ogen?
Een van de moeilijkst te behandelen problemen na filler onder de ogen is zwelling boven op het jukbeen of in het onderste ooglid die weken of maanden aanhoudt. In medische taal heet dit malair oedeem. De zwelling is meestal ’s ochtends het duidelijkst en kan in de loop van de dag afnemen; zout eten, alcohol, slaapgebrek of hormonale veranderingen kunnen haar verergeren.
De oorzaak is niet precies bekend. Het watervasthoudend vermogen van hyaluronzuur, de kwetsbare afvoer van vocht en lymfe in het gebied, de hoeveelheid en het soort product en een al bestaande neiging tot zwelling worden genoemd als mogelijke factoren. Bij mensen die al eerder ’s ochtends gezwollen ogen hadden, kan dit risico groter zijn.
Bij zwelling door hyaluronzuur kan de arts overwegen de filler op te lossen. Malair oedeem kan soms echter ook na het oplossen van de filler nog een tijd aanhouden, en de behandeling kan geduld vragen. De wetenschappelijke kennis hierover is beperkt.
Zichtbare filler, knobbeltjes en overcorrectie
Dat filler onder de ogen zichtbaar wordt als een streep, verhevenheid of kraaltje, voelbaar is of bij lachen opvalt, behoort tot de problemen die vaak voorkomen. Meestal hangt het samen met te veel product, een oppervlakkige injectie of verplaatsing van de filler in de loop van de tijd.
Bij overcorrectie ziet het gebied er gezwollen of zakkerig uit vergeleken met de omgeving. Het klinkt tegenstrijdig, maar filler die bedoeld is om een holte onder de ogen op te vullen, kan bij te veel product het gebied juist vermoeider of gezwollener laten lijken. Bovendien wordt gemeld dat filler onder de ogen veel langer in het gebied kan blijven dan verwacht. Hebt u eerder filler laten zetten, vertel dat dan bij elke nieuwe beoordeling.
Volgens literatuuroverzichten zijn zwelling en knobbeltjes de vaakst gemelde late problemen na filler onder de ogen; ze kunnen maanden of zelfs jaren later optreden. Bij fillers die geen hyaluronzuur zijn, is een hoger risico op knobbeltjes gemeld. Voor algemene problemen met fillers kunt u ons artikel “Complicaties van fillers” lezen.
Het gebied onder de ogen is een van de gevoeligste zones van het gezicht als het om fillers gaat. Niet iedereen is een geschikte kandidaat voor deze behandeling; soms is het juiste advies geen filler, maar een gesprek over een andere methode.
Dr. Hamza GemiciMedisch directeur van DoktorClub · Arts esthetische geneeskunde
Kan filler onder de ogen het zien aantasten? Wanneer is het dringend?
Dat filler in een bloedvat terechtkomt of op een bloedvat drukt, is een zeldzame maar ernstige complicatie. Omdat de bloedvaten rond het oog in verbinding staan met het vaatstelsel dat het oog verzorgt, kan filler zeer zelden de bloedtoevoer naar het oog verstoren en plotseling verlies van gezichtsvermogen veroorzaken. Ook wit worden van de huid, een paarsachtige kleur en weefselverlies kunnen optreden. Bij verlies van gezichtsvermogen is de tijd zeer beperkt; de behandelmogelijkheden zijn beperkt en niet altijd succesvol.
Wat u stap voor stap moet doen, hebben we beschreven in ons artikel “Na fillers: wanneer is het een noodgeval?”. Kort gezegd: elke verandering in het zien is een noodgeval; verlies geen tijd met pogingen om de arts te bereiken.
Bel zonder te wachten 112 of ga naar de dichtstbijzijnde spoedeisende hulp
- Wazig zien, verduistering van het gezichtsveld of verlies van gezichtsvermogen, ook al is het maar aan één oog
- Dubbelzien, een hangend ooglid of moeite met het bewegen van het oog
- Plotselinge, hevige pijn in of rond het oog
- Spraakstoornis, scheef hangend gezicht, zwakte in arm of been
- Kortademigheid; snel toenemende zwelling van gezicht, lippen of tong
Neem onmiddellijk contact op met de arts die de behandeling heeft uitgevoerd (lukt dat niet, ga dan naar de dichtstbijzijnde spoedeisende hulp)
- Wit worden of een paarsachtige kleur die zich als een net uitbreidt onder het oog, op de wang of op de zijkant van de neus
- Plotselinge, hevige of toenemende pijn
- Een koud aanvoelend gebied, in de uren daarna donkerder wordende kleur, blaasjes of korstvorming
- Koorts, snel uitbreidende roodheid, warmte of afscheiding
Voor wie is filler onder de ogen mogelijk niet geschikt?
Filler onder de ogen geeft een beter resultaat bij mensen bij wie een holte en schaduw op de voorgrond staan en de huidkwaliteit relatief goed is. In de volgende situaties verbetert filler het uiterlijk mogelijk niet of maakt het zelfs erger:
- Duidelijke vetzakjes onder de ogen: filler kan het kuiltje onder de zak opvullen, maar haalt de zak niet weg; het resultaat kan er gezwollener uitzien.
- Zwelling of zakvorming boven op het jukbeen of al bestaande zwelling onder de ogen: het risico op langdurige zwelling kan toenemen.
- Duidelijk overtollige en slappe huid: filler trekt slappe huid niet strak.
- Wanneer de donkere kleur onder de ogen vooral komt door extra pigment of zichtbare bloedvaten: filler verhelpt geen verkleuring.
- Filler die eerder in het gebied is ingespoten en er nog zit: eerst moet de bestaande situatie worden beoordeeld.
- Onrealistische verwachtingen: filler maakt van het gebied onder de ogen geen jong gebied; het doel is de schaduw te verzachten.
Bij mensen met duidelijke vetzakjes en slappe huid kunnen opties zoals ooglidchirurgie (onderooglidcorrectie, blefaroplastiek) geschikter zijn. Die beslissing hoort te worden genomen na onderzoek door een arts die zich met ooglidchirurgie bezighoudt, zoals een oculoplastisch chirurg, een plastisch chirurg of een KNO-arts.
Normaal, de arts raadplegen of dringend?
| Kan als normaal gelden (houd het in de gaten) | Raadpleeg uw arts | Dringend |
|---|---|---|
| Scherp begrensde blauwe plekken op de prikplaatsen die na verloop van tijd geel worden en vervagen | Blauwige kleur die wekenlang hetzelfde blijft (kan tyndall-effect zijn) | Elke verandering in het zien, dubbelzien, oogpijn: 112 |
| Zwelling die de eerste dagen toeneemt en daarna afneemt | Zwelling die weken aanhoudt en ’s ochtends erger is | Wit worden of een paarsachtige kleur die zich als een net uitbreidt: onmiddellijk arts of spoedeisende hulp |
| Lichte onregelmatigheid die afneemt als de zwelling slinkt | Zichtbare of voelbare streep of verhevenheid, overdreven vol uiterlijk | Plotselinge, hevige en toenemende pijn: onmiddellijk arts of spoedeisende hulp |
| Lichte gevoeligheid | Zwelling of knobbeltje dat na maanden ontstaat | Snel toenemende zwelling van gezicht of tong, kortademigheid: 112 |
Welke behandelmogelijkheden zijn er? Wat kan uw arts doen?
Uw arts onderzoekt u eerst en vraagt welk product wanneer en in welke hoeveelheid is ingespoten. Zo nodig kunnen beeldvormende technieken zoals echografie worden gebruikt. Afhankelijk van het soort probleem kunnen de volgende opties aan bod komen:
- Afwachten en controleren: de meeste vroege blauwe plekken, zwelling en lichte onregelmatigheden verdwijnen vanzelf.
- Oplossen van de filler: bij hyaluronzuurfillers kan de arts bij een tyndall-effect, overcorrectie, zichtbare of verplaatste filler en vaatafsluiting het enzym hyaluronidase toedienen.
- Behandeling met geneesmiddelen: als er een infectie of ontstekingsreactie wordt vermoed, behandelingen die de arts passend vindt.
- Chirurgische beoordeling: als na het oplossen van de filler vetzakjes of overtollige huid op de voorgrond staan, kan ooglidchirurgie worden besproken.
- Verwijzing: bij alles wat met het zien te maken heeft naar oogheelkunde; zo nodig naar oculoplastische chirurgie of andere verwante specialismen.
Ook hyaluronidase is een geneesmiddel en kan zelden een allergie veroorzaken; vertel het als u allergisch bent voor bijen- of wespensteken. Na het oplossen kan tijdelijke zwelling optreden en soms is meer dan één behandeling nodig. Problemen onder de ogen door fillers die in het lichaam niet worden afgebroken of zeer lang blijven, zijn moeilijker te behandelen.
Wat kunt u thuis doen en wat beter niet?
- Volg de verzorgingsinstructies van uw arts op; druk in de eerste dagen niet rond de ogen en wrijf niet in uw ogen.
- Leg veranderingen vast met datum en foto, vooral zwelling ’s ochtends en ’s avonds.
- Houd het producttype en de behandeldatum bij de hand.
- Probeer in de eerste uren niet alleen te zijn en let op elke verandering in uw zien.
Doe het volgende niet:
- Masseer niet onder de ogen en knijp een verhevenheid niet uit, tenzij uw arts dat adviseert.
- Breng geen warmte of ijs aan zonder overleg met uw arts.
- Gebruik niet op eigen houtje corticosteroïdcrème, oogdruppels of andere receptgeneesmiddelen.
- Wacht bij een verandering in uw zien niet af in de hoop dat het overgaat; neem geen pijnstiller in afwachting dat de klacht verdwijnt.
- Laat niet elders opnieuw filler onder de ogen inspuiten om het probleem te corrigeren.
Hoe kunt u complicaties van filler onder de ogen voorkomen?
Om het risico te verkleinen:
- Laat eerst door onderzoek vaststellen wat de oorzaak is van het uiterlijk onder uw ogen; filler is niet de oplossing voor elk probleem onder de ogen.
- Laat de behandeling uitvoeren door een arts die de anatomie rond de ogen goed kent en ervaring heeft in dit gebied, in een erkende zorginstelling.
- Vraag of het product dat wordt gebruikt hyaluronzuur is; bespreek of voor onder de ogen de voorkeur wordt gegeven aan producten die kunnen worden opgelost.
- Vraag of het enzym hyaluronidase en mogelijkheden voor spoedeisend ingrijpen op de behandellocatie aanwezig zijn.
- Vertel over zwelling ’s ochtends, allergieën, oogaandoeningen, eerdere fillers onder de ogen en ooglidoperaties.
- Bespreek om met een kleine hoeveelheid te beginnen en zo nodig in fasen verder te gaan.
Voor algemene veiligheidsadviezen kunt u ons artikel “Het risico op complicaties verkleinen” lezen.
Vragen voor uw arts
- Wat is de eigenlijke oorzaak van het uiterlijk onder mijn ogen: een holte, vetzakjes of pigment?
- Is filler onder de ogen in mijn situatie geschikt, of kan het het uiterlijk juist verslechteren?
- Mijn ogen zijn ’s ochtends gezwollen; vergroot dat mijn risico op langdurige zwelling?
- Is het product dat u gaat gebruiken hyaluronzuur? Kan ik de productinformatie schriftelijk krijgen?
- Zijn hier het enzym hyaluronidase en mogelijkheden voor spoedeisend ingrijpen aanwezig?
- Kan mijn eerdere filler onder de ogen er nog zitten?
- Wat moet ik doen als er iets verandert in mijn zien, en hoe kan ik u bereiken?
- Kan ooglidchirurgie in mijn geval geschikter zijn dan filler?
Veelgestelde vragen
Gaat de blauwe tint na filler onder de ogen weg?
Een blauwe tint door een blauwe plek wordt meestal binnen enkele dagen geel en vervaagt. Een blauwige kleur die wekenlang hetzelfde blijft, kan een tyndall-effect zijn en kan lang duren voordat ze vanzelf verdwijnt. Bij hyaluronzuurfillers kan uw arts voorstellen het product met het enzym hyaluronidase op te lossen.
Hoe lang duurt de zwelling na filler onder de ogen?
Zwelling door de behandeling neemt meestal de eerste dagen toe en daarna af. Bij sommige mensen ontstaat echter zwelling boven op het jukbeen die weken of maanden aanhoudt en ’s ochtends erger is. Neem in dat geval contact op met de arts die de behandeling heeft uitgevoerd; de behandeling kan geduld vragen.
Kan filler onder de ogen blindheid veroorzaken?
Hoe zeldzaam ook, er is verlies van gezichtsvermogen gemeld doordat filler in een bloedvat terechtkwam. Bel daarom zonder te wachten 112 als u tijdens of na de behandeling een verandering in uw zien, dubbelzien of oogpijn krijgt. Het is belangrijk de behandeling te laten uitvoeren waar dit risico kan worden opgevangen.
Kan bij wallen onder de ogen filler worden gebruikt?
Bij mensen met duidelijke vetzakjes haalt filler de zak niet weg en kan het uiterlijk er gezwollener door gaan uitzien. Voor hen kunnen opties zoals ooglidchirurgie geschikter zijn. De beslissing hoort na onderzoek te worden genomen.
Kan filler onder de ogen worden opgelost?
Hyaluronzuurfillers kunnen door de arts worden opgelost met het enzym hyaluronidase. Na het oplossen kan tijdelijke zwelling optreden en soms is meer dan één behandeling nodig. Fillers die geen hyaluronzuur zijn, kunnen op deze manier niet worden opgelost.
Kan filler onder de ogen na jaren problemen geven?
Zelden zijn maanden of jaren na filler onder de ogen zwelling, knobbeltjes of verkleuring gemeld. Het is ook bekend dat filler in dit gebied langer kan blijven dan verwacht. Krijgt u een nieuwe klacht, vertel uw arts dan altijd dat u eerder filler hebt gekregen.
Moet ik na filler onder de ogen masseren?
Nee, tenzij uw arts dat uitdrukkelijk adviseert. De huid onder de ogen is dun, en willekeurig masseren kan de filler verplaatsen of de zwelling verergeren. Merkt u een onregelmatigheid op, raadpleeg dan eerst uw arts.
Bronnen
- Complications associated with infraorbital filler injection (Reddy S, Nguyen TA, Gharavi N). J Cosmet Laser Ther 22(6–8):226–229 — Journal of Cosmetic and Laser Therapy, 2020
- Complications of Periocular Dermal Fillers (Wang Y, Massry G, Holds JB). Facial Plast Surg Clin North Am 29(2):349–357 — Facial Plastic Surgery Clinics of North America, 2021
- Delayed Complications following Dermal Filler for Tear Trough Augmentation: A Systematic Review (Trinh LN, McGuigan KC, Gupta A). Facial Plast Surg 38(3):250–259 — Facial Plastic Surgery, 2022
- Infraorbital Hollow Rejuvenation: Considerations, Complications, and the Contributions of Midface Volumization (Woodward J et al.). Aesthet Surg J Open Forum 5:ojad016 — Aesthetic Surgery Journal Open Forum, 2023
- Update on Avoiding and Treating Blindness From Fillers: A Recent Review of the World Literature (Beleznay K et al.). Aesthet Surg J 39(6):662–674 — Aesthetic Surgery Journal, 2019
- Tear trough deformity: review of anatomy and treatment options (Stutman RL, Codner MA). Aesthet Surg J 32(4):426–440 — Aesthetic Surgery Journal, 2012
Deskundigenraad Medische Esthetiek
Dit artikel is beoordeeld door de Deskundigenraad Medische Esthetiek van DoktorClub.
