سیاهی زیر چشم چرا ایجاد میشود؟
پوست زیر چشم یکی از نازکترین پوستهای بدن است. به همین دلیل ساختارهای زیر پوست، تغییرات رنگ و سایهها در این ناحیه بهآسانی دیده میشوند. در بیشتر افراد چند علت با هم وجود دارد.
| علت | ظاهر | نکته |
|---|---|---|
| افزایش رنگدانه | حلقهٔ قهوهای یا تیره | ممکن است با زمینهٔ ژنتیکی، آفتاب و التهاب قبلی اطراف چشم (مثلاً اگزما) مرتبط باشد؛ در پوستهای تیره شایعتر است |
| پوست نازک و رگهای قابلمشاهده | رنگ مایل به آبی-بنفش | رگهای زیر پوست از پوست نازک دیده میشوند؛ با نازکتر شدن پوست با افزایش سن ممکن است آشکارتر شوند |
| گودی ناودان اشکی (tear trough) | فرورفتگی که زیر چشم سایه ایجاد میکند | به کاهش حجم با افزایش سن، ساختار ژنتیکی یا کاهش وزن مربوط است؛ در واقع رنگ نیست، سایه است |
| تورم و کیسههای چربی | برجستگی زیر چشم و سایه در زیر آن | شل شدن بافتهای اطراف چشم با افزایش سن و جلو آمدن بافت چربی؛ صبحها با تجمع مایع ممکن است بیشتر شود |
افزون بر اینها، آلرژی و گرفتگی بینی، مالیدن مکرر چشمها، کمخوابی، خستگی، سیگار و کمآبی بدن نیز میتوانند حلقههای زیر چشم را آشکارتر کنند.
چه زمانی ممکن است نشانهٔ یک مشکل سلامتی باشد؟
حلقههای زیر چشمی که مدتهاست وجود دارند و در دو طرف شبیه هماند، بیشتر وقتها بیضررند. اما در برخی موارد تغییرات زیر چشم ممکن است نشانهٔ مشکل دیگری باشد.
در این موارد بدون تأخیر به پزشک مراجعه کنید
- پیدا شدن سیاهی یا تورم زیر چشم در یک طرف، بهتازگی و بدون علت مشخص
- کبودی اطراف چشم پس از ضربه به سر یا صورت
- درد، قرمزی، گرمی و تورم اطراف چشم (بهویژه همراه با تب)
- اختلال بینایی، دوبینی، درد چشم یا بیرونزدگی چشم به جلو
- تورم گستردهٔ پلکها و بدن (ادم)، کف کردن ادرار یا علائمی مانند تنگی نفس
- بثورات خارشدار و پوستهدار اطراف چشم یا علائم خونریزی مانند کبود شدن آسان و خوندماغ
همچنین اگر علائمی مانند بیحالی، رنگپریدگی و زود خسته شدن هم دارید، ارزیابی پزشک برای بررسی وضعیتهایی مانند کمخونی مناسب است.
در زندگی روزمره چه چیزهایی میتواند کمک کند؟
- استفادهٔ روزانه از ضدآفتاب با طیف گسترده و عینک آفتابی میتواند تیرهتر شدن حلقههای ناشی از رنگدانه را کاهش دهد.
- اگر آلرژی دارید، درمان آن و نمالیدن چشمها میتواند به کاهش هم تورم و هم تیرگی کمک کند.
- خواب منظم، نوشیدن مایعات کافی و ترک سیگار بهطور کلی به ظاهر پوست کمک میکنند.
- در تورم صبحگاهی، استفادهٔ کوتاهمدت از کمپرس سرد و خوابیدن با سر کمی بالاتر ممکن است تسکین موقت ایجاد کند.
- محصولات آرایشی پوشاننده (کانسیلر)، صرفنظر از علت، میتوانند ظاهر را بهطور موقت کمتر کنند.
درمانهایی که پزشک ممکن است پیشنهاد کند
درمان بر اساس علت اصلی ظاهر زیر چشم انتخاب میشود. به همین دلیل ابتدا با معاینه مشخص میشود که کدام یک از رنگدانه، رگ، کاهش حجم یا تورم در اولویت است.
- کرمها: در حلقههای ناشی از رنگدانه، موادی مانند مشتقات ویتامین A، ویتامین C و آزلائیک اسید را میتوان با توصیهٔ پزشک استفاده کرد. چون پوست اطراف چشم حساس است، خطر تحریک وجود دارد؛ اثر معمولاً محدود و کند است.
- لایهبرداری شیمیایی و لیزر: در حلقههای ناشی از رنگدانه یا برای بهتر کردن کیفیت پوست ممکن است پزشک آنها را در نظر بگیرد. انجام آن در اطراف چشم به تجربه نیاز دارد؛ در پوستهای تیره خطر لک پس از اقدام وجود دارد. برای جزئیات میتوانید مقالهٔ «لایهبرداری شیمیایی» ما را ببینید.
- فیلر ناودان اشکی: اگر گودی و سایه در اولویت باشد، ممکن است حمایت از ناحیه با فیلر هیالورونیک اسید در نظر گرفته شود. این روش تغییر رنگ ناشی از رنگدانه یا رگ را اصلاح نمیکند.
- جراحی (بلفاروپلاستی): اگر کیسههای چربی آشکار و پوست شل وجود داشته باشد، جراحی پلک یک گزینه است. این جراحی را یک جراح پلک ارزیابی و انجام میدهد.
درمان حلقههای زیر چشم بر اساس علت اصلی انتخاب میشود. به همین دلیل ابتدا باید با هم بفهمیم که رنگدانه است، رگ است یا کاهش حجم؛ فیلر زیر چشم نیز فقط کار پزشکی است که در این ناحیه باتجربه است.
Dr. Hamza Gemiciمدیر پزشکی Doktorclub · پزشک زیبایی
فیلر ناودان اشکی: چرا باید محتاطتر بود؟
زیر چشم از نظر تزریق فیلر یکی از نواحی پرخطرتر به شمار میرود. به دلیل نازک بودن پوست، مشکلاتی مانند ناهمواری، تورم و دیده شدن فیلر به رنگ مایل به آبی از زیر پوست ممکن است بیشتر دیده شوند. در این ناحیه تورم طولانی ناشی از تجمع مایع نیز ممکن است ایجاد شود.
هرچند بسیار نادر، ورود فیلر به داخل رگ یا فشار آن بر رگ میتواند به پیامدهای جدی مانند زخم پوستی و از دست رفتن بینایی منجر شود. به همین دلیل فیلر زیر چشم باید فقط توسط پزشکی که آناتومی صورت را بهخوبی میشناسد و در این ناحیه باتجربه است، و در شرایطی انجام شود که بتوان به عارضهٔ احتمالی رسیدگی کرد. در افرادی که کیسهٔ چربی آشکار دارند، فیلر ممکن است ظاهر را بدتر کند؛ در این افراد گزینههای دیگر ممکن است مناسبتر باشند.
برای خطرات کلی فیلر و علائم اورژانسی، پیشنهاد میکنیم مقالههای «فیلر هیالورونیک اسید» و «پس از فیلر چه زمانی اورژانسی است» ما را بخوانید.
اگر پس از فیلر هر تغییری در بینایی ایجاد شد، این یک وضعیت اورژانسی است؛ بدون معطلی با 112 (یا شمارهٔ اورژانس محل زندگی خود) تماس بگیرید. اگر درد شدید یا تغییر رنگ ناگهانی پوست (سفید شدن، کبود شدن) پیش آمد، بدون اتلاف وقت به پزشکی که تزریق را انجام داده و اگر به او دسترسی ندارید، به نزدیکترین اورژانس مراجعه کنید.
انتظارات واقعبینانه
- حلقههای زیر چشم بیشتر وقتها به بیش از یک علت وابستهاند؛ معمولاً انتظار نمیرود با یک روش بهطور کامل از بین بروند.
- حلقههای ناشی از رگ و حلقههای ژنتیکی ممکن است پاسخ محدودتری به درمان بدهند.
- اثر فیلر موقت است و ممکن است با گذشت زمان به تزریق دوباره نیاز باشد.
- محافظت از آفتاب و دوری از عوامل محرک، هر درمانی که انتخاب شود، به حفظ نتیجه کمک میکند.
پرسشهایی که بهتر است از پزشک بپرسید
- علت اصلی ظاهر زیر چشم من چیست: رنگدانه، رگ، گودی یا تورم؟
- آیا این ظاهر ممکن است به یک مشکل سلامتی مربوط باشد و آیا آزمایش لازم است؟
- کدام محصولات کمخطر از نظر تحریک را میتوانم در اطراف چشم استفاده کنم؟
- آیا در وضعیت من فیلر ناودان اشکی مناسب است یا ممکن است ظاهر را بدتر کند؟
- اگر فیلر تزریق شود، در صورت بروز عارضه چگونه رسیدگی میشود؟
- آیا لایهبرداری یا لیزر برای رنگدانه در تیپ پوستی من خطر لک دارد؟
- آیا جراحی پلک گزینهای است که باید برای من در نظر گرفته شود؟
پرسشهای متداول
آیا سیاهی زیر چشم از کمخوابی است؟
کمخوابی و خستگی میتوانند حلقههای زیر چشم را آشکارتر کنند؛ اما در بیشتر افراد علتهای دیگری مانند ساختار ژنتیکی، پوست نازک، افزایش رنگدانه و کاهش حجم نیز نقش دارند. به همین دلیل اصلاح الگوی خواب بهتنهایی همیشه کافی نیست.
آیا کرمهای دور چشم حلقهها را از بین میبرند؟
برخی کرمها، بهویژه در حلقههای ناشی از رنگدانه، میتوانند ظاهر را تا حدی کمتر کنند. اما اثر آنها معمولاً محدود و کند است و بر حلقههای ناشی از رگ یا گودی اثر کمی دارند.
آیا فیلر زیر چشم برای همه مناسب است؟
خیر. فیلر ناودان اشکی بیشتر زمانی در نظر گرفته میشود که گودی و سایه در اولویت باشد. در افرادی که کیسهٔ چربی آشکار، پوست نازک یا تمایل به تورم مکرر دارند، ممکن است مناسب نباشد. دربارهٔ مناسب بودن، پزشک پس از معاینه تصمیم میگیرد.
آیا فیلر زیر چشم پرخطر است؟
زیر چشم از نظر فیلر ناحیهای است که دقت بیشتری میطلبد. تورم، ناهمواری و ظاهر مایل به آبی ممکن است بیشتر دیده شوند؛ بسیار بهندرت عوارض جدی مانند انسداد عروقی ممکن است رخ دهد. به همین دلیل این اقدام بدون خطر نیست و باید فقط توسط پزشک باتجربه انجام شود.
زیر یکی از چشمهایم کبودی تازهای پیدا شده، چه کنم؟
کبودی یا تورم یکطرفه، تازه و بدون علت مشخص، بهویژه اگر با درد، قرمزی، تغییر بینایی یا سابقهٔ ضربه همراه باشد، باید بدون تأخیر توسط پزشک ارزیابی شود.
منابع
- Infraorbital Dark Circles: A Review of the Pathogenesis, Evaluation and Treatment (Vrcek I, Ozgur O, Nakra T). PMID: 27398005 — Journal of Cutaneous and Aesthetic Surgery, 2016
- Periorbital Hyperpigmentation: A Comprehensive Review (Sarkar R, Ranjan R, Garg S). PMID: 26962392 — Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology, 2016
- Delayed Complications following Dermal Filler for Tear Trough Augmentation: A Systematic Review (Trinh LN, McGuigan KC, Gupta A). PMID: 34666405 — Facial Plastic Surgery, 2022
- Dermal Fillers (Soft Tissue Fillers) — U.S. Food and Drug Administration (FDA)
- Eyelid surgery — NHS (بریتانیا)
- Before you have a cosmetic procedure — NHS (بریتانیا)
هیئت متخصصان پزشکی زیبایی
متن اصلی ترکی این مقاله توسط هیئت متخصصان پزشکی زیبایی Doktorclub بررسی شده است. این صفحه ترجمهای است که با متن اصلی مقایسه شده و هنوز توسط پزشکی فارسیزبان بررسی نشده است.