مویرگ واریسی چیست؟
تلانژکتازی یعنی رگهای کوچک نزدیک سطح پوست گشاد شوند و برای مدت طولانی قابل دیدن شوند. این رگ‌ها ممکن است خطوط نازک، انشعاب‌های تورمانند یا خوشه‌های کوچک عنکبوتی‌شکلی بسازند که از یک مرکز به‌صورت شعاعی پخش میشوند. رنگ آن‌ها ممکن است از قرمز تا بنفش و آبی متفاوت باشد.
مویرگهای صورت بیشتر در کناره‌های بینی، گونه‌ها و چانه دیده میشوند. در پاها نیز در ران، اطراف زانو و ساق ظاهر میشوند. زیر برخی از رگهای نازک پا ممکن است سیاهرگ‌های تغذیه‌کنندهٔ بزرگ‌تری به رنگ آبی‌سبز وجود داشته باشد.
چرا ایجاد میشوند؟
- زمینهٔ ژنتیکی: سابقهٔ مویرگهای واریسی یا واریس در خانواده شایع است.
- آسیب آفتاب: در پوست صورتی که سال‌ها در معرض آفتاب بوده است، رگ‌ها نمایان‌تر میشوند.
- روزاسه: در این بیماری که با قرمزی و گرگرفتگی صورت همراه است، مویرگهای واریسی شایع‌اند.
- تغییرات هورمونی: در دوران بارداری و برخی درمان‌های هورمونی ممکن است مویرگهای واریسی بیشتر شوند.
- ایستادن یا نشستن طولانی: ممکن است فشار سیاهرگ‌های پا را افزایش دهد.
- نارسایی سیاهرگی: وقتی دریچه‌های سیاهرگ‌های پا به‌خوبی کار نکنند، خون به عقب برمی‌گردد؛ این وضعیت ممکن است به مویرگهای واریسی و واریس منجر شود.
- سن، اضافه‌وزن، گرگرفتگی‌های مکرر و شدید، آسیب به ناحیه و استفادهٔ طولانی از کرم‌های کورتون‌دار روی صورت
مویرگهای واریسی گسترده و رو به افزایش سریع، یا دیده شدن تعداد زیادی رگ عنکبوتی‌شکل در جاهای دیگر بدن، به‌ندرت ممکن است نشانهٔ مشکلات سلامتی دیگری مانند بیماری کبد یا برخی بیماری‌های ارثی رگ‌ها باشد. در این صورت با پزشک خود مشورت کنید.
مویرگهای صورت و ارتباط آن‌ها با روزاسه
اگر در صورت، به‌ویژه روی بینی و گونه‌ها، همراه با مویرگهای واریسی قرمزی مداوم، گرگرفتگی مکرر، سوزش یا برجستگی‌های شبیه جوش وجود دارد، این وضعیت ممکن است به روزاسه مربوط باشد. در این حالت تنها درمان رگ‌ها کافی نیست؛ خود بیماری هم باید ارزیابی و درمان شود. برای جزئیات، مقالهٔ «روزاسه (رزاسه)» را ببینید.
قرمزی صورت همیشه منشأ عروقی ندارد. برای وضعیت‌هایی که با لک‌دار شدن پوست اشتباه گرفته میشوند، مقالهٔ «لک‌های پوست و ملاسما» هم ممکن است مفید باشد. برای تشخیص درست، مراجعه به متخصص پوست توصیه می‌شود.
گزینه‌های درمان: نگاه کلی
درمان مویرگهای واریسی بیشتر وقت‌ها با هدف زیبایی انجام می‌شود. اینکه کدام روش مناسب است به محل و اندازهٔ رگ، رنگ پوست شما و وجود یا نبود مشکل سیاهرگی زمینه‌ای بستگی دارد. رگهای درمان‌شده ممکن است ناپدید شوند؛ اما چون زمینهٔ ابتلا باقی می‌ماند، با گذشت زمان ممکن است رگهای تازه‌ای ایجاد شوند و درمان دوباره لازم شود.
| روش | محل معمول استفاده | نکات قابل توجه |
|---|---|---|
| لیزرهای عروقی | رگهای نازک قرمز در صورت؛ رگهای بسیار نازک در پا | ممکن است چند جلسه لازم باشد؛ قرمزی، تورم و کبودی گذرا ممکن است رخ دهد |
| IPL (نور پالسی شدید) | قرمزی گسترده و رگهای نازک در صورت | لیزر نیست، نور با طیف گسترده است؛ در پوست‌های تیره و برنزه خطر لک و سوختگی بیشتر می‌شود |
| اسکلروتراپی | مویرگهای واریسی و سیاهرگ‌های کوچک پا | با تزریق دارو به داخل رگ، رگ بسته می‌شود؛ برای صورت معمولاً مناسب نیست |
| درمان نارسایی سیاهرگی زمینه‌ای | واریس و سیاهرگ‌های تغذیه‌کننده در پا | اگر مویرگهای واریسی به این مشکل مربوط باشند، ابتدا باید نارسایی ارزیابی شود |
لیزر و IPL در صورت
لیزرهای عروقی و IPL رنگ خون درون رگ را هدف می‌گیرند. انرژی نور به گرما تبدیل می‌شود و رگ با گذشت زمان بسته شده و توسط بدن از میان برداشته می‌شود. معمولاً چند جلسه لازم است و میان جلسه‌ها چند هفته فاصله گذاشته می‌شود.
پس از درمان ممکن است چند روز قرمزی و تورم و در برخی انواع لیزر کبودی دیده شود. به‌ندرت سوختگی، تاول، تغییر رنگ و جای زخم ممکن است باقی بماند. در پوست برنزه یا تیره این خطرها بیشتر میشوند؛ به همین دلیل محافظت در برابر آفتاب پیش و پس از درمان اهمیت دارد.
مویرگهای واریسی صورت و پا بیشتر وقت‌ها بی‌ضررند، اما اگر در پا تورم، درد یا تغییر پوستی وجود دارد، ابتدا باید سلامت رگهای شما ارزیابی شود. درمان زیبایی پس از این ارزیابی می‌آید.
Dr. Hamza Gemiciمدیر پزشکی Doktorclub · پزشک زیبایی
اسکلروتراپی و لیزر در پا
در اسکلروتراپی با یک سوزن نازک دارویی که دیوارهٔ رگ را تحریک می‌کند به داخل رگ تزریق می‌شود؛ رگ با گذشت زمان جمع و بسته می‌شود. این روش در مویرگهای واریسی پا به‌طور شایع به کار می‌رود. پس از درمان ممکن است در ناحیه کبودی، تغییر رنگ قهوه‌ای گذرا و پیدایش رگهای تازهٔ بسیار نازک در اطراف ناحیهٔ درمان‌شده دیده شود.
از عوارض نادر اما جدی می‌توان به زخم پوستی (اولسر)، واکنش آلرژیک و تشکیل لخته در سیاهرگ‌های عمقی اشاره کرد. به همین دلیل توصیه می‌شود پیش از اسکلروتراپی وجود یا نبود نارسایی سیاهرگی در پا ارزیابی و در صورت لزوم با سونوگرافی بررسی شود.
لیزر در پا ممکن است برای رگ‌هایی که برای اسکلروتراپی بیش از حد نازک‌اند یا درمانشان با سوزن دشوار است گزینه‌ای باشد. اثر لیزر بر رگهای پا معمولاً محدودتر از رگهای صورت است.
چه کسی باید درمان کند؟
درمان مویرگهای واریسی اقدامی پزشکی است. برای لیزر و IPL در صورت، ارزیابی پزشکی توصیه می‌شود که بیماری‌های پوست و درمان‌های نوری را بشناسد. در پا، به‌ویژه اگر تورم، درد، واریس یا تغییر پوستی وجود دارد، ارزیابی پزشکی باتجربه در بیماری‌های سیاهرگی لازم است. در این باره می‌توانید مقالهٔ «چه کسانی مجازند اقدامات پزشکی زیبایی را انجام دهند» را ببینید.
کدام علائم در پا به ارزیابی رگ‌ها نیاز دارند؟
مویرگهای واریسی پا بیشتر وقت‌ها بی‌ضررند. اما علائم زیر احتمال مشکلی در سیاهرگ‌های زیرین را مطرح می‌کنند و پیش از درمان زیبایی به ارزیابی رگ‌ها نیاز دارند:
- تورم پا و مچ پا که عصرها بیشتر می‌شود
- درد، احساس سنگینی، گرفتگی عضله یا خارش در پا
- واریس‌های آشکار، برجسته و پیچ‌خورده
- تغییر رنگ قهوه‌ای در اطراف مچ پا، سفت شدن پوست یا تغییرات شبیه اگزما
- زخمی که بهبود نمی‌یابد
در این موارد بدون اتلاف وقت برای ارزیابی اورژانسی مراجعه کنید
- تورم، درد، گرما یا قرمزی که به‌طور ناگهانی در یک پا ایجاد می‌شود (ممکن است لخته در سیاهرگ عمقی باشد)
- تنگی نفس ناگهانی، درد قفسهٔ سینه یا سرفهٔ خونی همراه با تورم پا
- ایجاد یک طناب سفت، قرمز و دردناک روی یک واریس
- خونریزی از واریس که بند نمی‌آید
- درد و تورم رو به افزایش در پا پس از اسکلروتراپی یا ناحیه‌ای از پوست که تیره می‌شود و به زخم تبدیل می‌شود
جوراب واریس و توصیه‌های روزانه
جوراب‌های فشاری (جوراب واریس) با کمک به بازگشت خون سیاهرگ‌های پا به قلب، ممکن است تورم و احساس سنگینی را کاهش دهند. این جوراب‌ها مویرگهای واریسی موجود را از بین نمی‌برند. پس از اسکلروتراپی هم استفاده از آن‌ها برای مدتی معین اغلب توصیه می‌شود.
میزان فشار و اندازهٔ جوراب واریس اهمیت دارد. در افرادی که در سرخرگ‌های پا اختلال گردش خون دارند، این جوراب‌ها ممکن است زیان‌آور باشند؛ به همین دلیل دربارهٔ اینکه کدام جوراب و تا چه مدت استفاده شود، همراه با پزشک خود تصمیم بگیرید.
- از ایستادن یا نشستن طولانی بدون حرکت پرهیز کنید؛ گاه‌به‌گاه وقفه دهید و راه بروید.
- هنگام استراحت پاهای خود را بالاتر از سطح قلب قرار دهید.
- پیاده‌روی منظم با به کار انداختن عضلات ساق به گردش خون کمک می‌کند.
- صورت خود را از آفتاب محافظت کنید؛ آسیب آفتاب ممکن است رگهای صورت را نمایان‌تر کند.
- بدون توصیهٔ پزشک روی صورت خود کرم کورتون‌دار نزنید.
پرسش‌هایی که بهتر است از پزشک بپرسید
- آیا رگهای من مویرگهای واریسی بی‌ضررند یا مشکلی در سیاهرگ‌های زیرین وجود دارد؟
- آیا پیش از درمان، بررسی رگهای پایم با سونوگرافی لازم است؟
- آیا قرمزی و رگهای صورتم ممکن است به روزاسه مربوط باشد؟
- برای من لیزر، IPL یا اسکلروتراپی مناسب‌تر است و چرا؟
- ممکن است چند جلسه لازم باشد و میان جلسه‌ها چه مدت باید صبر کرد؟
- با توجه به رنگ پوستم خطر لک و سوختگی برایم چقدر است و چه تدابیری گرفته می‌شود؟
- آیا باید جوراب واریس بپوشم؛ با چه فشاری و تا چه مدت؟
- اگر پس از درمان رگهای تازه‌ای ایجاد شد، چه می‌توان کرد؟
پرسش‌های متداول
آیا مویرگهای واریسی خطرناک‌اند؟
بیشتر وقت‌ها بی‌ضررند و به دلیل ظاهرشان درمان میشوند. اما اگر در پا تورم، درد یا تغییر پوستی همراه آن‌ها باشد، ممکن است مشکلی در سیاهرگ‌های زیرین وجود داشته باشد و معاینه لازم است.
آیا پس از لیزر یا اسکلروتراپی رگ‌ها دیگر برنمی‌گردند؟
رگهای درمان‌شده ممکن است ناپدید شوند؛ اما چون زمینهٔ ابتلا باقی می‌ماند، با گذشت زمان ممکن است رگهای تازه‌ای ایجاد شوند و در آینده درمان دوباره لازم شود.
آیا برای مویرگهای صورت اسکلروتراپی انجام می‌شود؟
برای رگهای نازک صورت معمولاً لیزرهای عروقی یا IPL ترجیح داده میشوند. اسکلروتراپی بیشتر برای رگهای پا به کار می‌رود.
آیا جوراب واریس مویرگهای واریسی را از بین می‌برد؟
نه. جوراب واریس ممکن است تورم و احساس سنگینی را کاهش دهد و به بهبود پس از اسکلروتراپی کمک کند؛ اما رگهای موجود را از بین نمی‌برد.
آیا مویرگهای واریسی که در بارداری ایجاد میشوند از بین می‌روند؟
برخی از مویرگهای واریسی که در بارداری ایجاد میشوند ممکن است در ماه‌های پس از زایمان کم شوند. در دوران بارداری و شیردهی درمان‌های زیبایی رگ‌ها معمولاً به تعویق می‌افتند؛ پس از زایمان می‌توانید موضوع را با پزشک خود ارزیابی کنید.
آیا مویرگهای واریسی با کرم برطرف میشوند؟
هیچ کرمی وجود ندارد که به‌طور قابل اعتماد نشان داده شده باشد مویرگهای واریسی را از بین می‌برد. در قرمزی ناشی از روزاسه، برخی کرم‌هایی که پزشک توصیه می‌کند ممکن است قرمزی را کم کنند، اما رگ‌ها را نمی‌بندند.
منابع
- Varicose veins — NHS (بریتانیا)
- Deep vein thrombosis (DVT) — NHS (بریتانیا)
- Rosacea: Overview — American Academy of Dermatology (AAD)
- Lasers and lights: How well do they treat rosacea? — American Academy of Dermatology (AAD)
- Varicose veins: diagnosis and management (Clinical guideline CG168) — National Institute for Health and Care Excellence (NICE), 2013
هیئت متخصصان پزشکی زیبایی
متن اصلی ترکی این مقاله توسط هیئت متخصصان پزشکی زیبایی Doktorclub بررسی شده است. این صفحه ترجمه‌ای است که با متن اصلی مقایسه شده و هنوز توسط پزشکی فارسی‌زبان بررسی نشده است.
