186 yazı, yayın sırasıyla
Serum folat 2 ng/mL altı genellikle eksiklik, 2–4 arası sınırda sayılır; raporunuzdaki aralık önce gelir. Tedaviden önce B12'ye de bakılır. Folat, B9 vitaminidir. Eksikliği büyük alyuvarlı bir kansızlık yapar.
TDBK yüksek, satürasyon düşükse demir eksikliği düşünülür. Satürasyon = serum demiri ÷ TDBK × 100; tanının asıl testi yine ferritindir.
CK (kreatin kinaz), kas hücrelerinin hasarında kana geçen bir enzimdir. Yoğun egzersiz, kas travması, statinler ve kas hastalıkları CK'yı yükseltir.
aPTT, kanın belirli pıhtılaşma faktörleriyle pıhtı oluşturma süresidir. Örnek bir aralık 25–35 saniyedir; reaktif ve cihaza göre değişir. Uzun aPTT her zaman kanama eğilimi anlamına gelmez.
Total protein, kandaki albümin ve globulinlerin toplamıdır. Ödem açısından belirleyici olan total protein değil, albümin düzeyi ve altta yatan nedendir.
Sedimantasyon yüksekliği vücutta iltihap ya da başka bir süreç olabileceğini gösterir, ama nedenini söylemez. Değer yaşla, kadınlarda, kansızlıkta ve gebelikte de doğal olarak yükselir.
RF pozitifliği romatoid artrit (RA) için önemli bir ipucudur, ama tek başına tanı koymaz. Sağlıklı yaşlılarda, hepatit C'de, bazı enfeksiyonlarda ve Sjögren sendromunda da pozitif çıkabilir.
Prokalsitonin, ağır bakteri enfeksiyonlarında ve sepsiste (halk arasında "kan zehirlenmesi") sık yükselen bir kan testidir. Yine de tek başına sepsis tanısı koymaz ya da sepsisi dışlamaz.
ASO yüksekliği, geçmişte A grubu streptokok (beta mikrobu) enfeksiyonu geçirdiğinizi gösterir. Tek başına eklem romatizması (akut romatizmal ateş) demek değildir.
Anti-CCP pozitifliği romatoid artrit (RA) için çok özgül bir bulgudur, ama tek başına kesin tanı değildir. Meta-analize göre anti-CCP'nin RA için özgüllüğü %95, duyarlılığı %67'dir.
Hayır, ürik asit yüksekliği her zaman gut demek değildir. Ürik asidi yüksek olan kişilerin çoğunda gut gelişmez.
Üre yüksekliğinin başlıca nedenleri sıvı kaybı, proteinden zengin beslenme, bazı ilaçlar ve böbrek fonksiyonunun azalmasıdır.
Sodyum 135 mmol/L altıysa düşüklük (hiponatremi), 145 üstüyse yükseklik (hipernatremi) denir; bilinç bulanıklığı ya da nöbet acildir.
Tek bir yüksek kreatinin değeri böbrek yetmezliği anlamına gelmez. KDIGO 2024 kılavuzuna göre kronik böbrek hastalığı (KBH) denebilmesi için bozukluğun 3 aydan uzun sürmesi gerekir.
TEMD'e göre total kalsiyum 8,5–10,5 mg/dL normaldir. Düşük ya da yüksek çıktıysa önce albümine göre düzeltilmiş kalsiyuma bakılır. Kandaki kalsiyumun önemli bir kısmı proteinlere, başta albümine bağlı taşınır.
Albümin düşüklüğü karaciğer veya böbrek sorunundan kaynaklanabilir, ama tek neden bunlar değildir.
GGT yüksekliği tek başına alkol kullanıldığını kanıtlamaz. ACG 2017 kılavuzuna göre GGT karaciğere özgü değildir ve tek başına tarama testi olarak kullanılmamalıdır.
Total bilirubin belirgin yükseldiğinde göz akında ve ciltte sararma (sarılık) yapar; hafif yükseklik çoğu zaman fark edilmez.
AST yüksekliği her zaman karaciğer hasarı demek değildir. ACG 2017 kılavuzuna göre AST kalp kası, iskelet kası, böbrek ve beyinde de bulunur; ALT ise daha çok karaciğere özgüdür.
ALT yüksekliği çoğu zaman karaciğer hücresi hasarını düşündürür; en sık nedenlerden biri yağlı karaciğerdir (yeni adıyla MASLD).
ALP yüksekliği kemik erimesinin (osteoporoz) işareti değildir. TEMD 2025 kılavuzuna göre osteoporozda ALP genellikle normaldir.
AFP yüksekliği tek başına karaciğer kanseri ya da karaciğer lezyonu tanısı koydurmaz. Gebelikte AFP'nin yükselmesi beklenir; akut ve kronik hepatit ile siroz da AFP'yi yükseltebilir.
RDW, alyuvarlarınızın (eritrositlerin) boyut farklılığını gösterir; yüksekse kanda farklı büyüklükte hücreler bir arada dolaşıyor demektir.
NEU (nötrofil) yüksekliği bakteriyel enfeksiyonun sık bir işaretidir, ama tek nedeni değildir.
