İçeriğe geç

Şiddetli ya da ani başlayan bir belirtiniz varsa okumayı bırakın, 112'yi arayın.

Hekim misiniz? Doktorclub'a katılın

Mutfak Tıbbı

Süzme yoğurt mu normal yoğurt mu? Protein, kalsiyum, yağ ve ayranda tuz farkı

Haberi paylaş

İlgilenecek birine ulaştırın.

WhatsApp ile paylaş
XFacebookLinkedIn

Süzme yoğurt gram başına normal yoğurdun yaklaşık iki katı protein içerir; ama kalsiyumu daha azdır ve yağı ürüne göre daha yüksek olabilir. Ulusal gıda veri tabanındaki örneklere göre 100 gram süzme yoğurt, bir küçük kase (200 mililitre, yaklaşık 200 gram) normal yoğurtla aynı miktarda, yaklaşık 8–9 gram protein verir. Gram başına süzme yoğurdun kalsiyumu yaklaşık dörtte bir ile üçte bir oranında daha azdır; aynı protein için karşılaştırınca normal yoğurt 2,5–3 kat daha fazla kalsiyum verir. Protein almak isteyen sağlıklı biri için süzme iyi bir seçenektir; kalsiyum için normal yoğurt daha avantajlıdır. Böbrek hastalığınız varsa iki yoğurdun protein, fosfor ve potasyum dengesi farklı olduğu için miktarı diyetisyeninizle belirleyin.

Genel bilgilendirmedir; kişisel tanı veya tedavi önerisi değildir.

Doktorclub Sağlık Editörleri hazırladı

Önemli bilgiler

  • Yasal tanım: Türk Gıda Kodeksi Fermente Süt Ürünleri Tebliği'ne (2022/44, sonraki değişiklikleriyle) göre süzme yoğurtta kütlece en az yüzde 8, yoğurtta en az yüzde 3 süt proteini bulunmalıdır.
  • Protein ve yağ etikette yazmalı: Aynı tebliğe göre ürünün protein ve süt yağı yüzdesi, etiketin "temel görüş alanında" kolay görülebilir yer ve boyutta belirtilir.
  • Kalsiyum farkı: TürKomp verilerine göre 100 gram tam yağlı yoğurtta 132, süzme yoğurt örneklerinde 89–99 miligram kalsiyum bulunur; gram başına yaklaşık yüzde 25–33 daha az.
  • Ayranda tuz sınırı: Fermente Süt Ürünleri Tebliği'ne (sonraki değişiklikleriyle) göre ayran en fazla yüzde 0,8 tuz içerebilir; bir büyük bardak (350 mililitre) ayran bu sınırda yaklaşık 2,8 gram tuz demektir.
  • Günlük öneri: Türkiye Beslenme Rehberi yetişkinlere günde 3 porsiyon süt grubu önerir; 1 küçük kase (200 mililitre) yoğurt 1 porsiyondur (TÜBER, 2022). Bu yazıda hesaplar için 200 mililitre yoğurt yaklaşık 200 gram kabul edildi.

Süzme yoğurt ile normal yoğurdun farkı ne?

Normal yoğurt, sütün iki özel bakteriyle (Streptococcus thermophilus ve Lactobacillus delbrueckii subsp. bulgaricus) mayalanmasıyla yapılır. Süzme yoğurtta ise yoğurdun suyu (serumu) uzaklaştırılır ya da sütün proteini önceden artırılır; sonuçta protein oranı en az yüzde 8'e çıkar. Tebliğ her iki ürünün de son tüketim tarihine kadar yeterli sayıda canlı ve aktif bakteri taşımasını şart koşar.

Süzme sırasında ayrılan yoğurt suyu, süt şekeri (laktoz) ve mineraller içerir (Rocha-Mendoza ve ark., 2021). Bu yüzden süzme yoğurtta protein yoğunlaşırken laktoz ve kalsiyum oranı düşebilir. Aşağıdaki tablo bunu gösteriyor:

PorsiyonEnerjiProteinYağKarbonhidratKalsiyumFosfor
Tam yağlı yoğurt, 1 küçük kase (200 mililitre ≈ 200 gram)138 kilokalori9,1 gram7,6 gram8,5 gram264 miligram220 miligram
Yarım yağlı yoğurt, 200 gram98 kilokalori8,5 gram3,5 gram7,8 gram260 miligram208 miligram
Süzme yoğurt, 100 gram (iki örnek)120–124 kilokalori7,9–9,4 gram8,4–8,8 gram1,6–3,1 gram89–99 miligram136–154 miligram
Ayran, 1 büyük bardak (350 mililitre)125 kilokalori6,3 gram7 gram8 gram256 miligramYaklaşık 144 miligram

Tablo: Yoğurt ve süzme yoğurt değerleri TürKomp'un 100 gram kayıtlarından porsiyona çevrildi; ayran değerleri TÜBER 2022 standart porsiyon tablosundan, ayranın fosforu TürKomp'tan hesaplandı. Çeviriler Doktorclub editörlerinin hesabıdır. TÜBER'in standart porsiyon tablosu tam yağlı yoğurt için daha düşük protein verir (240 mililitrede 7,9 gram). Süzme yoğurt verileri iki yöresel örneğe aittir ve analizleri bugünkü tebliğden önce yapılmış olabilir; Konya örneğindeki 7,9 gram protein bugünkü yüzde 8 yasal alt sınırının biraz altındadır. Piyasadaki süzme yoğurtların yağı ürüne göre çok değişir.

Protein için hangisi daha iyi?

Aynı kaşık miktarında süzme yoğurt daha çok protein verir. Kahvaltıda ya da ara öğünde pratik bir protein kaynağıdır. Doktorclub editörlerinin pratik önerisi: 100 gram süzme yoğurdu protein açısından bir küçük kase normal yoğurda denk sayabilirsiniz; ancak günlük süt grubu porsiyonunuzu hesaplarken kalsiyumunun daha düşük olduğunu unutmayın.

İleri yaşta kas kaybı ve protein konusunu Mutfak Tıbbı'nın ileri yaşta protein rehberinde bulabilirsiniz.

Diyabeti olanlar için süzme yoğurdun karbonhidratı daha düşüktür. Şeker hastası süzme yoğurt yiyebilir mi sayfası bu konuyu ayrıntılı anlatır.

Kalsiyum için hangisi daha iyi?

Normal yoğurt. Gram başına fark yaklaşık yüzde 25–33'tür; ama aynı protein için karşılaştırınca fark büyür: 200 gram tam yağlı yoğurt yaklaşık 264 miligram, aynı proteini veren 100 gram süzme yoğurt ise 89–99 miligram kalsiyum verir. Kemik sağlığı için kalsiyum alımını artırmak isteyenler, özellikle gebe, emziren ve menopoz sonrası kadınlar (TÜBER bu gruplara günde 2–4 porsiyon süt grubu önerir), günlük porsiyonun bir kısmını süt, normal yoğurt ya da ayrandan almalıdır.

Tam yağlı mı, yağsız mı?

Tebliğe göre yoğurtlar yağ oranına göre adlandırılır: tam yağlı yoğurtta süt yağı en az yüzde 3,8, yarım yağlıda yüzde 1,5 ile 2 arası, yağsızda en çok yüzde 0,5'tir. Süt yağı yüzde 1,5'in altındaki yoğurtlarda etikette "yağı azaltılmış" ifadesi de kullanılabilir. Tebliğin ürün özellikleri ekine (Ek-2) göre süzme yoğurtta süt yağı en fazla yüzde 30 olabilir. TÜBER, obezite, kalp-damar hastalığı ve diyabeti olanların tam yağlı yerine az, yarım yağlı ya da yağsız süt ürünlerini tercih etmesini; yağı azaltılmış ürünlerin ise 2 yaşından küçük çocuklara verilmemesini önerir. Süzme yoğurt alırken etiketin temel görüş alanındaki yağ yüzdesine bakın; tabloda gördüğünüz gibi yöresel süzme örneklerinde yağ 100 gramda 8 gramı aşabilir.

Böbrek hastası süzme yoğurt yiyebilir mi?

Kronik böbrek hastalığında hasarlı böbrek fosforu kandan yeterince atamaz; kandaki fazla fosfor damarlara ve kemiklere zarar verir. Fosfor, et, süt ürünleri ve baklagiller gibi protein içeren besinlerde doğal olarak bulunur. Bazı hastaların protein alımını orta düzeyde tutması gerekir; ama çok az protein de yetersiz beslenmeye yol açar (NIDDK, 2025).

Süzme yoğurt, aynı ağırlıkta normal yoğurttan daha fazla protein ve fosfor içerir. Ancak aynı miktarda protein için tablo tersine döner: TürKomp örneklerinde 100 gram süzme yoğurt 136–154 miligram fosfor ve 127–142 miligram potasyum verirken, aynı proteini veren 200 gram normal yoğurt 220 miligram fosfor ve 382 miligram potasyum verir (editör hesabı). Diyalizde proteini artırması gereken ya da potasyumu kısıtlanan hasta için bu süzme lehine bir farktır. Diyaliz öncesi dönemde proteini kısıtlanan bir hastanın "sağlıklı" diye süzme yoğurdu artırması, hedefini aşmasına neden olabilir; diyaliz ise kandan protein uzaklaştırır (NIDDK). Miktarı nefroloğunuz ve diyetisyeninizle belirleyin. Pratik ayrıntılar için böbrek hastalığında protein ve böbrek hastalığında fosfor sayfalarına bakabilirsiniz.

Ayranda tuz ne kadar?

Yoğurdun kendisinde eklenmiş tuz yoktur; TürKomp verilerine göre 100 gram yoğurttaki sodyum yalnız 51–53 miligramdır. Ayranda ise durum farklıdır: TürKomp'taki tam yağlı ayranın 100 gramında 578 miligram tuz vardır; bu, bir büyük bardakta (350 mililitre) yaklaşık 2 gram tuz demektir. Tebliğin izin verdiği üst sınırda (yüzde 0,8) bu rakam 2,8 grama çıkar. Dünya Sağlık Örgütü yetişkinler için günde 5 gramdan az tuz önerirken Türkiye'de tuz tüketimi 2017'de günde yaklaşık 10 gramdı (9,9 gram; HSGM, 2021).

Tansiyonu yüksek ya da böbrek hastası olanlar için Doktorclub editörlerinin önerisi: ayranı evde, yoğurt ve suyla tuz eklemeden yapın; hazır ayranda etiketteki tuz değerini karşılaştırın. Bebeklerin yemeğine tuz eklenmez (NHS); 1 yaşından küçük bebeğe tuzlu ayran verilmez.

Bebek ve çocuklara hangisi verilir?

TÜBER'e göre pastörize yoğurt 6. aydan itibaren bebeğin beslenmesine girebilir. Bebek ve 2 yaş altı çocuk için tam yağlı, tuzsuz, şeker eklenmemiş sade yoğurt seçilir; yağı azaltılmış ürünler 2 yaşından küçüklere verilmez. Doktorclub editörlerinin önerisi: meyveli ya da şekerli yoğurtlar yerine sade yoğurda evde ezilmiş meyve ekleyin; 1 yaşından önce yoğurda bal eklemeyin.

Türkiye'de

  • Protein ya da kalsiyum ihtiyacınızı, kemik erimesi ve böbrek hastalığı gibi durumları aile hekiminizle konuşabilirsiniz; gerektiğinde MHRS üzerinden iç hastalıkları, nefroloji ya da endokrinoloji polikliniğinden randevu alınır.
  • Etiket kontrolü: yoğurt ve süzme yoğurtta protein ve yağ yüzdesi etiketin temel görüş alanında yazmalıdır. Tebliğ ayrıca bu ürünlerin etiketinde "köy", "ev", "geleneksel", "çiftlik" ve "yüzde 100" gibi ifadeleri yasaklar.
  • Tebliğin taşıma ve depolama maddesine (md. 17) göre yoğurt ve ayran 6 derecenin altında saklanıp taşınır ve satılır; evde de buzdolabında saklayın, sıcak tezgâhta bekletilmiş ürünü almayın.
  • Bozulmuş ürün yedikten sonra kusma, kanlı ishal ya da nefes darlığı gibi belirti varsa 112'yi arayın; belirti yoksa ve danışmak istiyorsanız UZEM 114'ü arayın.

Ne zaman doktora görünmeli?

  • Süt ürünlerinden sonra sık sık şişkinlik, gaz ve ishal oluyorsa (laktoz intoleransı olasılığı).
  • Böbrek hastalığınız varsa ve kontrol tahlillerinizde fosfor ya da potasyum yüksek çıktıysa.
  • Bebekte yoğurt ya da süt ürünü sonrası kaşıntılı kızarıklık, kusma, ishal ya da egzamada kötüleşme olursa (inek sütü alerjisinde belirtiler 3 güne kadar gecikebilir; NHS). Dil veya boğazda şişme ve nefes güçlüğünde 112'yi arayın.

Neler değişti? (Kasım 2026)

  • Nisan 2026: Kanada'da 47 genç sporcuyla yapılan 16 haftalık randomize bir çalışmada, günde 2 porsiyon süzme yoğurtla protein tozu karşılaştırıldı; kemik ve iltihap belirteçlerindeki küçük değişiklikler protein kaynağından çok protein alımının artmasıyla ilişkili bulundu (Bell ve ark., 2026). Okur için anlamı: protein için tozun yerine süzme yoğurt gibi gerçek bir besin seçilebilir.
  • PubMed'de son 12 ayı (14 Kasım 2025–14 Kasım 2026) kapsayan taramamızda süzme yoğurtla ilgili çalışmalar küçük ve kısa süreliydi; bu yazıdaki öneriyi değiştiren bir bulgu çıkmadı.

Kaynaklar

  1. T.C. Resmî Gazete. Türk Gıda Kodeksi Fermente Süt Ürünleri Tebliği (Tebliğ No: 2022/44) ve ekleri 2022 (sonraki değişiklikleriyle) resmigazete.gov.tr (yeni pencerede açılır)
  2. T.C. Sağlık Bakanlığı HSGM. Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022 hsgm.saglik.gov.tr (yeni pencerede açılır)
  3. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı. TürKomp: tam yağlı yoğurt kaydı turkomp.tarimorman.gov.tr (yeni pencerede açılır)
  4. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı. TürKomp: yarım yağlı yoğurt kaydı turkomp.tarimorman.gov.tr (yeni pencerede açılır)
  5. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı. TürKomp: süzme yoğurt (Burdur) kaydı turkomp.tarimorman.gov.tr (yeni pencerede açılır)
8 kaynak daha
  1. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı. TürKomp: süzme yoğurt (Konya) kaydı turkomp.tarimorman.gov.tr
  2. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı. TürKomp: tam yağlı ayran kaydı turkomp.tarimorman.gov.tr
  3. Rocha-Mendoza D ve ark. Invited review: Acid whey trends and health benefits. J Dairy Sci 2021. DOI: 10.3168/jds.2020-19038 doi.org
  4. NIDDK. Healthy Eating for Adults with Chronic Kidney Disease 2025 niddk.nih.gov
  5. T.C. Sağlık Bakanlığı HSGM. Gıda ve İçecek Sektörü İçin Tuz Azaltma ve Protokolü Uygulama Rehberi 2021 hsgm.saglik.gov.tr
  6. Dünya Sağlık Örgütü. Sodium reduction (bilgi notu) 2026 who.int
  7. NHS. Foods to avoid giving babies and young children 2026 nhs.uk
  8. NHS. Food allergies in babies and young children 2024 nhs.uk
Yazan
Doktorclub Sağlık Editörleri
Güncelleme
14 Kasım 2026

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez. Bir hata mı gördünüz? Bize bildirin · Yayın ilkelerimiz · Tıbbi inceleme politikası

Okumaya devam edin

Tüm Mutfak Tıbbı yazıları

Bu rehber yardımcı oldu mu?