Tetanoz pasın kendisinden değil, çevrede bulunabilen bakteriyel sporların yaradan vücuda girmesinden kaynaklanır; paslı metal sadece kirli yara olasılığını artıran bir ipucudur.
Kırmızı Bayraklar
- Derin, kirli, toprak veya hayvan dışkısıyla temaslı yara, ezilme, yanık veya delici yaralanma varsa aynı gün sağlık kuruluşuna başvurun.
- Çene kilitlenmesi, kas spazmı, yutma güçlüğü veya boyun sertliği tetanoz açısından acildir.
Ne zaman doktora başvurmalı?
- Aşı durumunuz belirsizse veya son rapel doz üzerinden uzun süre geçtiyse yara sonrası tetanoz profilaksisi için değerlendirme gerekir.
- Yara iyi temizlenemiyor, yabancı cisim var veya enfeksiyon bulguları gelişiyorsa beklemeyin.
Sık Sorulan Sorular
Tetanoz sadece paslı çividen mi olur?
Hayır. Pas şart değildir; toprak, toz, dışkı veya kirli yüzeyle temas eden uygun yara tetanoz riski taşıyabilir.
Aşılıysam tetanoz olmaz mıyım?
Aşı riski çok azaltır, ancak rapel zamanlaması ve yara tipi önemlidir; hekim aşı veya immünglobulin gerekip gerekmediğini değerlendirir.
Tetanoz, Clostridium tetani bakterileri tarafından oluşturulan ciddi bir enfeksiyondur. Toz, toprak, dışkı dahil her yerde bulunur. Sıklıkla kişinin boyun ve çene kaslarında şiddetli kasılmalara neden olduğu ve kişi ağzını açamadığı için “Kazıklı Humma” olarak da adlandırılır.
Vanderbilt Üniversitesi’nden bulaşıcı hastalık uzmanı Dr. William Schaffner, “Tetanoz bakterileri vücuda açık ve derin yaralar yoluyla bulaşabiliyor. Tehlikeli olan, yaranın kendisidir. Paslı olsun olmasın, üzerindeki bakterilerle cilde nüfuz eden ve bakterilerin vücuda girmesini sağlayacak bir tünel oluşturan herhangi bir nesne tetanoza yol açabiliyor.” diyor.
Peki tetanoz enfeksiyonu neden sıklıkla pas ile ilişkilendiriliyor?
Dr. Schaffner, “Her nedense, paslı bir çiviye basmak eşittir tetanoz olmak şeklinde bir algı oluşmuş durumda. Burada altı çizilmek istenen şey, paslı objelerin yüksek ihtimalle bu bakterilerin bulunabileceği kirli ortamlardan geldiğini belirtmek. Ancak gerçek şu ki, birisinin tetanoz olması için çevrenin “gözle görülür şekilde” kirli olması gerekmiyor. Örneğin, elini mutfak bıçağıyla kestikten sonra enfeksiyona yakalanan insanların olduğu vakalar da söz konusudur.” diye belirtiyor.
Schaffner’ın açıklamasına göre C. tetani, uzun süre zorlu koşullarda uyku halinde hayatta kalabiliyor. Bu süreçte spor formunda olan C. tetani, oksijenlenmeye devam ediyor. Ancak spor formundayken bir insanın vücuduna girdiğinde, oksijen tedariki kesiliyor. İşte bakterileri canlandıran da bu oksijen eksikliği oluyor. Vücuda girdikten sonra uyanıyor, çoğalıyor ve kanla taşınan tehlikeli bir toksin üretiyor. Tetanoza neden olan da bakteriler değil, bu toksindir.
Tetanozdan nasıl korunulmalı?
