Her konudan, yayın sırasıyla.
Aşı takvimi, hangi aşının hangi yaşta yapılacağını gösteren plandır. Çocukluk aşıları ulusal program kapsamında ücretsiz uygulanır. Erişkinlerde de hatırlatma ve risk grubu aşıları vardır.
Zatürre aşısı (pnömokok aşısı) ciddi akciğer enfeksiyonu riskini azaltır. Özellikle yaşlılarda ve süregen hastalığı olanlarda önemlidir. 65 yaş ve üzeri kişiler öncelikli gruptadır.
Bel ağrısının büyük çoğunluğu ciddi değildir ve birkaç haftada geçer. İlk başvuru için Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon (fizik tedavi) bölümü uygundur. Ortopedi ve Beyin-Sinir Cerrahisi de bele bakar.
Kısa yanıt: Baş ağrısı için ilk başvuru çoğu zaman aile hekimi veya nörolojidir.
Loperamid, ishali (diyare) durdurmak için kullanılan bir ilaçtır. Bağırsak hareketlerini yavaşlatır ve tuvalete çıkma sıklığını azaltır. Kısa süreli ve hafif ishalde işe yarar. Ama her ishalde uygun değildir.
Şeker hastalığı ayağı sessizce riske atar. Yüksek şeker sinirleri ve damarları zedeler. Sinir hasarı yüzünden yara ağrımayabilir ve fark edilmez. Dolaşım azalınca yaralar yavaş iyileşir.
Nasır ve siğil sık karıştırılan iki farklı sorundur. Nasır basınç ve sürtünmeyle oluşan sertleşmiş deridir. Siğil ise bir virüsün yaptığı küçük, bulaşıcı bir kabarıklıktır. İkisinin tedavisi farklıdır.
Topuk çatlağı, topuk derisinin kuruyup yarılmasıdır. Cilt kalınlaşır, sertleşir ve basınçla çatlar. Çoğu zaman kozmetik bir sorundur. Ama derin çatlaklar ağrı ve enfeksiyon yapabilir.
Aşırı ayak terlemesi (hiperhidroz) ihtiyaçtan fazla ter üretimidir. Ayaklar sürekli ıslak kalır ve kayganlaşır. Bu nem mantar ve kokuya zemin hazırlar. Sorun bazen kalıtsaldır, bazen başka bir nedene bağlıdır.
Ayak kokusu, terin deri bakterileriyle birleşmesi sonucu oluşur. Terin kendisi kokusuzdur. Asıl koku, bakterilerin teri parçalarken çıkardığı maddelerden gelir. Kapalı ayakkabı ve sentetik çorap kokuyu artırır.
Kısa yanıt: Sınırlı yüzeysel deri mantarında terbinafin ya da azol grubu topikal antifungaller kullanılabilir; ancak saçlı deri, tırnak, yaygın tutulum, bağışıklık baskılanması ve belirsiz tanı hekim değerlendirmesi…
Ayak mantarı bulaşıcıdır ve günlük hayatta kolayca geçer. En sık ortak duş, havuz kenarı ve soyunma odası gibi nemli zeminlerden bulaşır. Çıplak ayakla yürümek riski artırır.
Cilt mantarı, deride halka biçimli kaşıntılı döküntü yapan yaygın bir enfeksiyondur. Tıpta tinea adıyla bilinir. Kolda, gövdede, yüzde ve saçlı deride çıkabilir.
Kasık mantarı (tinea cruris) kasık kıvrımında kaşıntılı ve kızarık döküntü yapar. Sıcak, terli ve nemli ortamda hızla çoğalır. En sık genç erkeklerde ve spor yapanlarda görülür.
Tırnak mantarı (onikomikoz) tırnağı sarartan ve kalınlaştıran yaygın bir enfeksiyondur. Çoğu zaman ayak mantarından tırnağa yayılır. Tırnak kırılgan olur, rengi bozulur ve kenardan ayrılabilir.
Ciddi bir kanama dakikalar içinde tehlikeli olabilir. İyi haber şu: çoğu kanama doğru baskıyla durdurulabilir. En önemli kural, yaraya temiz bir bezle güçlü ve sürekli bası uygulamaktır.
Meme kanseri kadınlarda en sık görülen kanser türüdür. Korkutucu görünse de erken yakalandığında tedavi başarısı çok yüksektir. Bu yüzden belirtileri tanımak ve düzenli tarama hayat kurtarır.
Pek çok ebeveyn çocuğunun yaşıtlarına göre küçük ya da büyük olmasından endişelenir. Oysa her çocuk kendi temposunda büyür. Önemli olan tek bir ölçüm değil, zaman içindeki eğilimdir.
