Kilo ilacı iştahımı kesti: Az yerken yeterli beslenmek için ne yapmalıyım?

Temel ilkeler

• Öğün atlamayın: Acıkmasanız da güne küçük bir kahvaltıyla başlayın, gün içinde düzenli aralıklarla küçük öğünler yiyin. Gerekirse telefonunuza yemek hatırlatıcısı kurun.
• Uzun süre aç kalmayın: Uzun açlık bulantıyı artırabilir; bulantı da yemeyi zorlaştırır ve bir kısır döngü başlar.
• Her lokmayı değerlendirin: Paketli atıştırmalık, şekerli içecek ve hamur işi yerine az miktarda çok besin veren seçenekleri seçin.
• Proteini öne alın: Tabağa önce protein kısmından başlayın.
• Çeşitlilik: Sebze, meyve, tam tahıl, bakliyat, süt ürünleri, yumurta, balık, tavuk ve kuruyemişi hafta içine yayın.
• Sıvıyı ihmal etmeyin: Gün boyunca düzenli içmeye çalışın. İdrarınızın açık sarı renkte olması yeterli sıvı aldığınızın iyi bir işaretidir.
• Takviyeyi kendiniz başlatmayın: D vitamini, kalsiyum, B12 ya da multivitamin gerekip gerekmediğine ve miktarına hekiminiz karar verir.

Türk sofrasında nasıl uygulanır?

İştahınız azken ağır yemekler zor gelebilir. Kırmızı et, şarküteri ve sert peynir yerine daha hafif ve yumuşak besinler çoğu kişiye daha kolay gelir. Türk mutfağında bunun karşılıkları şöyledir:

• Sabah: Bir yumurta ve birkaç dilim domates, salatalık; ya da yoğurda meyve ve bir kaşık ceviz.
• Kuşluk: Bir bardak ayran ya da süt; yanında birkaç fındık.
• Öğle: Mercimek, yayla ya da yoğurtlu bulgur çorbası. Çorba hem sıvı hem besin verir.
• İkindi: Lor ya da beyaz peynirle bir dilim tam buğday ekmeği; ya da humus ve havuç dilimleri.
• Akşam: Küçük bir porsiyon fırında balık ya da tavuk, zeytinyağlı sebze yemeği; yanında yoğurt.
• Hafif bir ara öğün: Meyve ve yoğurtla evde yapılmış şekersiz bir içecek ya da küçük bir kase sütlaç.

Tabağı küçük tutun; büyük tabak iştahsız kişiyi yıldırır. Doyduğunuzu hissettiğinizde durun ve kalan yemeği bir sonraki öğüne saklayın.

Neyi neyle değiştirebilirsiniz?

• Hiçbir şey yememek yerine: bir kase çorba ya da bir bardak ayran.
• Kahvaltıyı atlamak yerine: bir yumurta ya da bir kase yoğurt.
• Bisküvi, cips ve şekerleme yerine: kuruyemiş, meyve, yoğurt.
• Gazlı ve şekerli içecek yerine: su, ayran, süt, şekersiz çay.
• Kızartma ve yağlı tabak yerine: haşlama, fırın ya da ızgara.
• Büyük ve geç akşam yemeği yerine: gün içine yayılmış küçük öğünler.
• Kendi seçtiğiniz takviye yerine: hekiminizin kan testine göre önerdiği takviye.

Özel durumlar

Eksiklik belirtilerini tanıyın:

• Beklenenden fazla yorgunluk, belirgin saç dökülmesi, deride pullanma ya da kaşıntı, kas güçsüzlüğü, yaraların geç iyileşmesi ve kolay morarma besin eksikliğine işaret edebilir. Bu durumda hekiminize başvurun; kan testi gerekebilir.
• İstemeden ve hızla çok kilo vermek, sürekli halsizlik ve sık hastalanmak yetersiz beslenmenin başlıca işaretleridir.

Diyabet ilacı kullanıyorsanız:

• İnsülin ve bazı şeker hapları (sülfonilüreler) kan şekerini düşürebilir. Öğün atlamak ya da çok az karbonhidrat yemek bu riski artırır.
• Öğün düzeniniz değiştiyse hekiminize haber verin; ilaçlarınızın ayarlanması gerekebilir.

Bu rehber size uygun olmayabilir:

• Yeme bozukluğu öykünüz varsa, gebeyseniz ya da emziriyorsanız, böbrek hastalığınız ya da tip 1 diyabetiniz varsa hekiminize danışın. GLP-1 ilaçları gebelikte ve emzirirken kullanılmaz.
• 65 yaş ve üzerindeyseniz yetersiz beslenme riskiniz daha yüksektir; kilonuzu ve iştahınızı ailenizle birlikte izleyin.

Bağlantılı sayfalar