Şeker hastası barbunya yer mi?
Barbunya lifli bir kuru baklagildir; diyabette porsiyonla ve pilavı küçük tutarak yenebilir.
Kısa cevap
Evet. Barbunya, Diabetes UK’nin glisemik indeksi düşük besinler arasında saydığı fasulye ve baklagil grubundandır. NHS’e göre baklagillerin yağı çok düşüktür; lif, protein, vitamin ve mineral bakımından zengindirler.
Barbunya da karbonhidrat içerir. Kan şekerine etkisini porsiyon ve yanında yenen pilav ile ekmek belirler.
Barbunya: besin değeri
| 100 g | 1 porsiyon (¾ kupa ya da 2 küçük kepçe haşlanmış, 130 g) | |
|---|---|---|
| Enerji | 136 kcal | 177 kcal |
| Karbonhidrat | 24,5 g | 31,9 g |
| Şeker (doğal dahil) | — | — |
| Lif | 8,6 g | 11,2 g |
| Protein | 9,3 g | 12,1 g |
| Yağ | 0,5 g | 0,6 g |
| Doymuş yağ | 0,1 g | 0,2 g |
| Sodyum | 1 mg | 1 mg |
| Potasyum | 387 mg | 503 mg |
| Fosfor | 135 mg | 176 mg |
| Kalsiyum | 50 mg | 65 mg |
| Demir | 2,1 mg | 2,7 mg |
| K vitamini | — | — |
| Karbonhidrat değişimi | 1,6 | 2,1 |
USDA kaydı: Beans, cranberry (roman), mature seeds, cooked, boiled, without salt (#173736). “—”: kayıtta değer yok. 1 karbonhidrat değişimi ≈ 15 g.
Diyabette
TÜBER’e göre bir standart porsiyon haşlanmış barbunya dörtte üç kupa, yani iki küçük kepçedir. Yetişkinlere haftada en az üç porsiyon kuru baklagil önerilir.
- Türk sofrasında kuru baklagil yemeği çoğu zaman pilav ve ekmekle gelir. Bu durumda aynı tabakta üç karbonhidrat kaynağı olur. TÜBER’e göre bir standart porsiyon kuru baklagil yemeği, karbonhidrat bakımından bir standart porsiyon ekmek ya da tahıla eşdeğer sayılabilir.
- CDC, kuru baklagilleri hem protein bölümünde hem karbonhidrat besinleri arasında sayar.
- Zeytinyağlı barbunya soğuk bir öğün olarak salata ve yoğurtla, pilavsız yenebilir.
- Glisemik indeks porsiyonu hesaba katmaz; büyük porsiyonlar kan şekerini yine yükseltir.
Böbrek hastalığında
Ulusal Böbrek Vakfı, kuru fasulye, mercimek ve diğer kuru baklagilleri potasyumu yüksek besinler arasında sayar. Tablodaki potasyum ve fosfor değerleri de barbunya için bunu gösterir. Öte yandan aynı kaynak, kuru baklagillerin böbrek hastalığında mutlaka kesilmesi gerekmediğini ve bitkisel besinlerdeki fosforun et ve süt ürünlerindekinden daha az emildiğini belirtir.
- Potasyum kısıtlamanız varsa barbunya porsiyonunu ve sıklığını böbrek hekiminiz ve diyetisyeninizle belirleyin.
- Konserve baklagil kullanıyorsanız konserve sıvısını kullanmayın.
- Bazı sebzelerde potasyumu azaltmak için ıslatma ve haşlama suyunu dökme önerilir; bunu yalnız diyetisyeninizin önerisiyle uygulayın.
Sofrada nasıl tüketilir?
Barbunya Türk mutfağında en çok zeytinyağlı olarak yenir; taze barbunya yaz aylarında, kuru barbunya kışın kullanılır.
- Zeytinyağlı barbunyada şeker eklemeyin; domates, havuç ve soğanla pişirin.
- Yağ miktarını ölçülü tutun; zeytinyağı da enerji içerir.
- Barbunyayı salatalara eklemek lifi ve proteini artırır.
- Kuru barbunyayı bir gece ıslatıp suyunu değiştirerek pişirin.
Sık sorulan sorular
Zeytinyağlı barbunya ana yemek olur mu?
Olur. Barbunya hem protein hem karbonhidrat sağlar. Yanına yoğurt ve salata ekleyip pilavı atlamak, diyabette dengeli bir öğün kurmanın yollarından biridir.
CDC ↗T.C. Sağlık Bakanlığı ↗Barbunya et yerine geçer mi?
TÜBER’e göre bir porsiyon pişmiş kuru baklagilin proteini, bir porsiyon et ya da tavuktakinin yaklaşık yarısıdır. Barbunya iyi bir bitkisel protein kaynağıdır ama tek kaynak olmamalıdır.
T.C. Sağlık Bakanlığı ↗Barbunya 5 porsiyon sebze-meyveye sayılır mı?
NHS’e göre fasulye ve diğer baklagiller, ne kadar yenirse yensin günde yalnız bir porsiyon sayılır.
NHS ↗Barbunya glutensiz mi?
Evet. Barbunya gluten içermez; baklagil unları çölyak hastalığında güvenli besinler arasında sayılır.
NIDDK (NIH) ↗Uluslararası kaynaklar, yerel uygulama
Kaynağın ülkesi ayrıca belirtilir. Besin değerleri, porsiyonlar ve öneriler ülkeye göre değişebilir. Türkiye’de güncel resmî öneriler (Türkiye Beslenme Rehberi) ve hekiminiz esas alınır.
Bilgilendirme, hekim ve diyetisyen değerlendirmesinin yerine geçmez. Bu sayfa tanı koymaz, ilaç ya da doz önermez; ilacınızı hekiminize danışmadan değiştirmeyin.
Kaynaklar ve dayanaklar
- Diabetes UK · Glycaemic index and diabetes ↗
Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2025-09-22
- NHS · Eating a balanced diet ↗
Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2026-06-30
- T.C. Sağlık Bakanlığı · Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022 ↗
Ülke bağlamı: Türkiye · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2022
- CDC · Diabetes Meal Planning ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2024-05-15
- National Kidney Foundation · Potassium in Your CKD Diet ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2023-05-05
- National Kidney Foundation · 6 Kidney Disease Diet Myths ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2023-05-18
- NHS · How to get more fibre into your diet ↗
Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2026-03-02
- NHS · 5 A Day: what counts? ↗
Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2026-06-09
- NIDDK (NIH) · Eating, Diet, & Nutrition for Celiac Disease ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2020-10
- USDA · FoodData Central (SR Legacy) ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2019-04
Bağlantılı sayfalar
Beslenme rehberleri
İlaç–besin etkileşimleri
Sürüm ve değişiklik kaydı
- — İlk taslak hazırlandı. Diyetisyen ve dil incelemesi bekleniyor.
Doktorclub editoryal içeriği · Yapay zekâ desteğiyle, kaynaklara dayanarak hazırlanmıştır. Uzman incelemesi sürüyor; tamamlandığında inceleyenin adı ve tarihi bu sayfada gösterilir. İçerik düzeltmesi bildir · Yayın ilkeleri