İçeriğe geç

Şiddetli ya da ani başlayan bir belirtiniz varsa okumayı bırakın, 112'yi arayın.

Hekim misiniz? Doktorclub'a katılın

Şeker hastası börülce yer mi?

Kuru börülce lifli bir baklagildir; diyabette salata ya da zeytinyağlı olarak porsiyonla yenebilir.

Kısa cevap

Evet. Börülce, Diabetes UK’nin glisemik indeksi düşük besinler arasında saydığı fasulye ve baklagil grubundandır. NHS’e göre baklagillerin yağı çok düşüktür; lif, protein, vitamin ve mineral bakımından zengindirler.

Bu sayfadaki değerler haşlanmış kuru börülceye aittir. Ege mutfağında yaygın olan taze börülce (yeşil kabuklu) daha çok bir sebze gibi davranır ve değerleri farklıdır.

Diabetes UK ↗NHS ↗

Börülce: besin değeri

100 g1 porsiyon (¾ kupa ya da 2 küçük kepçe haşlanmış, 130 g)
Enerji116 kcal151 kcal
Karbonhidrat20,8 g27,0 g
Şeker (doğal dahil)3,3 g4,3 g
Lif6,5 g8,5 g
Protein7,7 g10,0 g
Yağ0,5 g0,7 g
Doymuş yağ0,1 g0,2 g
Sodyum4 mg5 mg
Potasyum278 mg361 mg
Fosfor156 mg203 mg
Kalsiyum24 mg31 mg
Demir2,5 mg3,3 mg
K vitamini2 µg2 µg
Karbonhidrat değişimi1,41,8

USDA kaydı: Cowpeas, common (blackeyes, crowder, southern), mature seeds, cooked, boiled, without salt (#173759). “—”: kayıtta değer yok. 1 karbonhidrat değişimi ≈ 15 g.

Diyabette

TÜBER’e göre bir standart porsiyon haşlanmış börülce dörtte üç kupa, yani iki küçük kepçedir. Yetişkinlere haftada en az üç porsiyon kuru baklagil önerilir.

  • CDC, kuru baklagilleri hem protein bölümünde hem karbonhidrat besinleri arasında sayar.
  • Börülce salatası, yanında pilav olmadan yoğurt ve sebzeyle bir öğün olabilir.
  • Türk sofrasında kuru baklagil yemeği çoğu zaman pilav ve ekmekle gelir. Bu durumda aynı tabakta üç karbonhidrat kaynağı olur. TÜBER’e göre bir standart porsiyon kuru baklagil yemeği, karbonhidrat bakımından bir standart porsiyon ekmek ya da tahıla eşdeğer sayılabilir.
  • Glisemik indeks porsiyonu hesaba katmaz; büyük porsiyonlar kan şekerini yine yükseltir.
T.C. Sağlık Bakanlığı ↗CDC ↗Diabetes UK ↗

Böbrek hastalığında

Ulusal Böbrek Vakfı, kuru fasulye, mercimek ve diğer kuru baklagilleri potasyumu yüksek besinler arasında sayar. Tablodaki potasyum ve fosfor değerleri de börülce için bunu gösterir. Öte yandan aynı kaynak, kuru baklagillerin böbrek hastalığında mutlaka kesilmesi gerekmediğini ve bitkisel besinlerdeki fosforun et ve süt ürünlerindekinden daha az emildiğini belirtir.

  • Potasyum kısıtlamanız varsa börülce porsiyonunu ve sıklığını böbrek hekiminiz ve diyetisyeninizle belirleyin.
  • Konserve baklagil kullanıyorsanız konserve sıvısını kullanmayın.
  • Bazı sebzelerde potasyumu azaltmak için ıslatma ve haşlama suyunu dökme önerilir; bunu yalnız diyetisyeninizin önerisiyle uygulayın.
National Kidney Foundation ↗National Kidney Foundation ↗

Sofrada nasıl tüketilir?

Kuru börülce en çok salata ve zeytinyağlı yemek olarak yenir.

  • Börülce salatası: haşlanmış börülce, kırmızı soğan, maydanoz, domates, limon ve zeytinyağı.
  • Zeytinyağlı börülceyi domates ve soğanla pişirin; şeker eklemeyin.
  • Kuru baklagilleri salata ve yemeklere eklemek lifi artırmanın kolay yollarındandır.
  • Kuru börülce, diğer kuru baklagillere göre daha kısa sürede pişer; yine de ıslatmak pişirme süresini kısaltır.
NHS ↗T.C. Sağlık Bakanlığı ↗

Sık sorulan sorular

Börülce et yerine geçer mi?

TÜBER’e göre bir porsiyon pişmiş kuru baklagilin proteini, bir porsiyon et ya da tavuktakinin yaklaşık yarısıdır. Börülce iyi bir bitkisel protein kaynağıdır ama tek kaynak olmamalıdır.

T.C. Sağlık Bakanlığı ↗
Börülce 5 porsiyon sebze-meyveye sayılır mı?

NHS’e göre kuru baklagiller, ne kadar yenirse yensin günde yalnız bir porsiyon sayılır.

NHS ↗
Börülce glutensiz mi?

Evet. Börülce gluten içermez; baklagil unları çölyak hastalığında güvenli besinler arasında sayılır.

NIDDK (NIH) ↗
Börülce salatası şeker hastası için uygun mu?

Evet. Börülce salatası kuru baklagili bol sebze ve zeytinyağıyla birleştirir. Bir porsiyonu ana öğünde protein ve karbonhidrat bölümü olarak düşünün; yanına ekmeği sınırlayın.

CDC ↗T.C. Sağlık Bakanlığı ↗

Uluslararası kaynaklar, yerel uygulama

Kaynağın ülkesi ayrıca belirtilir. Besin değerleri, porsiyonlar ve öneriler ülkeye göre değişebilir. Türkiye’de güncel resmî öneriler (Türkiye Beslenme Rehberi) ve hekiminiz esas alınır.

Bilgilendirme, hekim ve diyetisyen değerlendirmesinin yerine geçmez. Bu sayfa tanı koymaz, ilaç ya da doz önermez; ilacınızı hekiminize danışmadan değiştirmeyin.

Kaynaklar ve dayanaklar

  1. Diabetes UK · Glycaemic index and diabetes ↗

    Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2025-09-22

  2. NHS · Eating a balanced diet ↗

    Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2026-06-30

  3. T.C. Sağlık Bakanlığı · Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022 ↗

    Ülke bağlamı: Türkiye · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2022

  4. CDC · Diabetes Meal Planning ↗

    Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2024-05-15

  5. National Kidney Foundation · Potassium in Your CKD Diet ↗

    Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2023-05-05

  6. National Kidney Foundation · 6 Kidney Disease Diet Myths ↗

    Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2023-05-18

  7. NHS · How to get more fibre into your diet ↗

    Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2026-03-02

  8. NHS · 5 A Day: what counts? ↗

    Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2026-06-09

  9. NIDDK (NIH) · Eating, Diet, & Nutrition for Celiac Disease ↗

    Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2020-10

  1. USDA · FoodData Central (SR Legacy) ↗

    Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2019-04

Bağlantılı sayfalar

Sürüm ve değişiklik kaydı

  • — İlk taslak hazırlandı. Diyetisyen ve dil incelemesi bekleniyor.

Doktorclub editoryal içeriği · Yapay zekâ desteğiyle, kaynaklara dayanarak hazırlanmıştır. Uzman incelemesi sürüyor; tamamlandığında inceleyenin adı ve tarihi bu sayfada gösterilir. İçerik düzeltmesi bildir · Yayın ilkeleri

← Besin rehberi