Şeker hastası tam buğday makarnası yer mi?
Tam buğday makarnası beyaz makarnadan daha liflidir ve diyabette önerilen değişimlerdendir; porsiyon yine ölçülür.
Kısa cevap
Evet. Tam buğday makarnası, normal makarnaya göre daha fazla lif içerir ve NHS’e göre daha yavaş sindirildiği için daha uzun süre tok tutabilir. Diabetes UK de dişe gelir pişmiş tam buğday makarnayı kan şekerini daha yavaş yükselten bir seçenek olarak önerir.
Yine de tam buğday makarnası bir karbonhidrat kaynağıdır; porsiyonu ölçmeden yenirse kan şekerini yükseltir.
Tam buğday makarna: besin değeri
| 100 g | 1 porsiyon (1 silme orta kepçe haşlanmış makarna (½ kupa), 75 g) | |
|---|---|---|
| Enerji | 149 kcal | 112 kcal |
| Karbonhidrat | 30,1 g | 22,6 g |
| Şeker (doğal dahil) | 0,8 g | 0,6 g |
| Lif | 3,9 g | 2,9 g |
| Protein | 6,0 g | 4,5 g |
| Yağ | 1,7 g | 1,3 g |
| Doymuş yağ | 0,2 g | 0,2 g |
| Sodyum | 4 mg | 3 mg |
| Potasyum | 96 mg | 72 mg |
| Fosfor | 127 mg | 95 mg |
| Kalsiyum | 13 mg | 10 mg |
| Demir | 1,7 mg | 1,3 mg |
| K vitamini | 1 µg | 0 µg |
| Karbonhidrat değişimi | 2,0 | 1,5 |
USDA kaydı: Pasta, whole-wheat, cooked (Includes foods for USDA's Food Distribution Program) (#168910). “—”: kayıtta değer yok. 1 karbonhidrat değişimi ≈ 15 g.
Diyabette
Bir standart porsiyon haşlanmış makarna yarım kupa, yani bir silme orta kepçedir ve iki ince dilim ekmeğe eşdeğer sayılır.
- Tabak yönteminde makarna tabağın dörtte birini, sebze yarısını, protein kalan dörtte birini kaplamalıdır.
- Makarnayı fazla yumuşatmayın; pişirme yöntemi kan şekerinin ne hızla yükseldiğini etkileyebilir.
- Protein, yağ ve lif içeren besinlerle birlikte yemek karbonhidratın sindirimini yavaşlatır.
- Tam tahıllar lifi artırmanın kolay yollarındandır.
Böbrek hastalığında
Tam buğday makarnası, normal makarnaya göre daha fazla fosfor ve potasyum içerir; tablo bu farkı gösterir. Ulusal Böbrek Vakfı, tam tahılların böbrek hastalığında mutlaka kesilmesi gerekmediğini, bitkisel besinlerdeki fosforun et ve süt ürünlerindekinden daha az emildiğini belirtir.
Fosfor ya da potasyum kısıtlamanız varsa tam buğday makarnasını hangi sıklıkta yiyeceğinizi böbrek hekiminiz ve diyetisyeninizle belirleyin.
National Kidney Foundation ↗Sofrada nasıl tüketilir?
Tam buğday makarnası biraz daha koyu renkli ve fındıksı tatlıdır; domates sosu, sebze ve zeytinyağıyla iyi gider.
- Domates sosuna kabak, biber, patlıcan ve mantar ekleyin.
- Yanına ızgara tavuk, köfte, balık ya da nohut koyarak proteini tamamlayın.
- Yoğurtlu makarnada sarımsaklı yoğurdu bol, makarnayı bir kepçe tutun.
- Tabağı büyük bir salatayla tamamlayın.
Sık sorulan sorular
Tam buğday makarnası şekeri yükseltmez mi?
Yükseltir. Tüm karbonhidratlar kan şekerini etkiler. Tam buğday makarnası lifli olduğu için daha iyi bir seçimdir, ama porsiyonunu ölçmeniz yine gerekir.
Diabetes UK ↗Tam buğday makarnası glutensiz mi?
Hayır. Buğdaydan yapıldığı için gluten içerir. Çölyak hastalığında uygun değildir.
NIDDK (NIH) ↗Tam buğday makarnası kilo verdirir mi?
Hiçbir besin tek başına kilo verdirmez. Tam buğday makarnası daha uzun süre tok tutabilir; ama enerji içerir ve porsiyonu yine önemlidir.
NHS ↗Makarnanın yanında ekmek yenir mi?
Makarna ve ekmek aynı besin grubundadır ve bir standart porsiyon makarna iki ince dilim ekmeğe eşdeğerdir. İkisi birlikte yenirse karbonhidrat porsiyonu ikiye çıkar; ekmeğin yerine salata koyun.
T.C. Sağlık Bakanlığı ↗CDC ↗Tam buğday makarnası lif için yeterli mi?
Tam buğday makarnası lifi artırmanın kolay yollarından biridir, ama tek başına yeterli değildir. NHS lif için tam tahıllı ekmek, yulaf, kuru baklagil ve bol sebzeyi birlikte önerir.
NHS ↗Uluslararası kaynaklar, yerel uygulama
Kaynağın ülkesi ayrıca belirtilir. Besin değerleri, porsiyonlar ve öneriler ülkeye göre değişebilir. Türkiye’de güncel resmî öneriler (Türkiye Beslenme Rehberi) ve hekiminiz esas alınır.
Bilgilendirme, hekim ve diyetisyen değerlendirmesinin yerine geçmez. Bu sayfa tanı koymaz, ilaç ya da doz önermez; ilacınızı hekiminize danışmadan değiştirmeyin.
Kaynaklar ve dayanaklar
- NHS · Starchy foods and carbohydrates ↗
Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2023-03-15
- Diabetes UK · Glycaemic index and diabetes ↗
Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2025-09-22
- Diabetes UK · Carbohydrates and diabetes: What you need to know ↗
Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü:
- T.C. Sağlık Bakanlığı · Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022 ↗
Ülke bağlamı: Türkiye · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2022
- CDC · Diabetes Meal Planning ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2024-05-15
- NHS · How to get more fibre into your diet ↗
Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2026-03-02
- National Kidney Foundation · 6 Kidney Disease Diet Myths ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2023-05-18
- NIDDK (NIH) · Eating, Diet, & Nutrition for Celiac Disease ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2020-10
- USDA · FoodData Central (SR Legacy) ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2019-04
Bağlantılı sayfalar
Tarifler
Beslenme rehberleri
Sürüm ve değişiklik kaydı
- — İlk taslak hazırlandı. Diyetisyen ve dil incelemesi bekleniyor.
Doktorclub editoryal içeriği · Yapay zekâ desteğiyle, kaynaklara dayanarak hazırlanmıştır. Uzman incelemesi sürüyor; tamamlandığında inceleyenin adı ve tarihi bu sayfada gösterilir. İçerik düzeltmesi bildir · Yayın ilkeleri