Diyabette Ramazan orucu: sahur, iftar ve ne zaman orucu açmalı?

Temel ilkeler

Uluslararası Diyabet Federasyonu ve Diyabet ve Ramazan Uluslararası İttifakı’nın (IDF-DAR) hasta rehberi, kişileri üç risk grubuna ayırır:

• Çok yüksek risk: Ramazan’dan önceki üç ayda ağır ve tekrarlayan şeker düşmesi, diyabetik ketoasidoz, böbrek sorunları, iyi kontrol edilmeyen tip 1 diyabet, akut hastalık, gebelik, kalp sorunları ya da sağlığı bozuk ileri yaş. Rehber bu durumlarda tıbbi açıdan oruç tutulmamasını söyler.
• Yüksek risk: İyi kontrol edilmeyen tip 2 diyabet, tek ya da çoklu insülin enjeksiyonuyla tedavi edilen tip 1 veya tip 2 diyabet, böbrek sorunları ya da diğer diyabet komplikasyonları, fiziksel olarak ağır bir iş ya da zihinsel işlevi etkileyebilen ilaçlar. Rehber bu grupta da oruç tutulmamasını önerir.
• Orta/düşük risk: İyi kontrol edilen ve yaşam tarzı, tablet ya da bazı enjeksiyonlu ilaçlarla tedavi edilen tip 2 diyabet. Karar hekim görüşüne ve orucu tolere edebilmenize göre verilir.

Hangi gruba girerseniz girin, karar vermeden önce hekiminize danışın. Ramazan boyunca şekerinizi sık ölçün. Rehber şu zamanları önerir: sahurda, sabah, öğle, ikindi, iftardan hemen önce, iftardan iki saat sonra ve kendinizi kötü hissettiğiniz her an.

IDF-DAR rehberi, parmaktan şeker ölçümünün ve insülin enjeksiyonunun orucu bozmadığını belirtir. Dini sorularınız için din görevlisine danışabilirsiniz.

Türk sofrasında nasıl uygulanır?

Sahur:

• Sahuru atlamayın.
• Lifli ve yavaş emilen nişastalar seçin: yulaf, bulgur, karabuğday, kepekli pirinç ya da tam tahıllı ekmek. Porsiyonu ölçülü tutun.
• Mercimek, nohut ya da fasulyeyi sebze ve meyveyle birlikte yiyin.
• Türk sahur sofrası için örnek: yumurta ya da peynir, bol domates-salatalık, bir-iki dilim tam tahıllı ekmek; ya da mercimek çorbası, bulgur pilavı ve yoğurt.
• İmsaktan önce yeterince şekersiz ve kafeinsiz sıvı için.

İftar:

• Orucu bir hurma ya da bir bardak suyla açın. İki büyük hurma yaklaşık 20 gram karbonhidrat içerir; bu da orta boy bir dilim ekmeğe yakındır.
• Su başta olmak üzere şekersiz sıvılarla susuzluğu giderin. Şekerli gazlı içecekler ve meyve suları şekeri yükseltir ve susuzluğu artırabilir.
• Teravih sırasında sorun yaşamamak için iftarda pilav, makarna ya da baklagil gibi nişastalı bir besin yiyin ve bol su için.
• Günlük yemeği sahur ve iftar arasında bölün; gerekirse arada bir-iki ara öğün ekleyin.
• Ramazan pidesi, kızartmalar, börekler ve güllaç gibi tatlılar iftar sofrasını hızla ağırlaştırır. Pideyi bir-iki dilimle sınırlayın, kızartmaları azaltın, tatlıyı küçük bir porsiyonla tutun.

Ramazan boyunca sahur ve iftarda çeşitli ve dengeli beslenin; bol sebze, salata ve meyveye, lifli besinlere yer verin. İftar ile sahur arasında sıvıyı tek seferde değil, akşam boyunca yayarak için.

Neyi neyle değiştirebilirsiniz?

• Ramazan şerbeti, meyve suyu ve gazlı içecek yerine: su, maden suyu ya da şekersiz ve kafeinsiz içecekler.
• Sofrada üç-dört hurma yerine: bir hurma ya da bir bardak su.
• Bütün bir pide yerine: bir-iki dilim pide, yanında bol salata.
• Kızartma ve börek yerine: fırın ya da haşlama, zeytinyağlı sebze.
• İftardan sonra art arda tatlı yerine: küçük bir porsiyon tatlı ya da taze meyve.
• Çok kafeinli içecekler yerine: kafeinsiz sıvılar. IDF-DAR rehberi kafeinli içecekleri, şekerli içecekleri ve şekerli tatlıları aşırıya kaçmadan tüketmeyi önerir.
• Sahurda beyaz ekmek ve börek yerine: yulaf, bulgur ya da tam tahıllı ekmek.

Bağlantılı sayfalar