Cellulite: hoe ontstaat het, wat helpt en bij welke beloften is voorzichtigheid geboden?

Wat is cellulite?

Cellulite is het kuiltjesachtige en golvende uiterlijk dat ontstaat doordat het vetweefsel direct onder de huid naar de huid toe uitpuilt tussen de dunne bindweefselstrengen die de huid met de onderliggende weefsels verbinden. Het komt het vaakst voor op de billen, de dijen, de buik en de achterkant van de bovenarmen.

Medisch gezien is cellulite geen ziekte en het is niet schadelijk voor de gezondheid. Bij de grote meerderheid van de vrouwen na de puberteit is in zekere mate cellulite aanwezig. Daarom zien veel deskundigen cellulite niet als een probleem, maar als een normaal lichaamskenmerk; de wens tot behandeling is een volledig persoonlijke keuze.

Waarom komt het vaker voor bij vrouwen?

Bij vrouwen lopen de bindweefselstrengen onder de huid meer verticaal; deze bouw maakt het makkelijker dat vetweefsel naar de huid toe uitpuilt. Bij mannen vormen de strengen meer een kruislings netwerk, waardoor cellulite veel minder vaak voorkomt. Men denkt dat ook hormonen, vooral oestrogeen, een rol spelen.

Andere factoren die de zichtbaarheid van cellulite kunnen beïnvloeden, zijn:

• Erfelijke aanleg en familiegeschiedenis
• Het dunner en minder elastisch worden van de huid met de leeftijd
• Gewichtstoename of schommelingen in gewicht
• Een zittende leefstijl en afname van spiermassa
• Zwangerschap en hormonale veranderingen

Cellulite komt ook voor bij slanke mensen en bij mensen die regelmatig sporten. Dat u cellulite hebt, betekent niet dat u ongezond leeft.

Wat kan helpen?

Er is geen methode bekend die cellulite volledig laat verdwijnen. Sommige veranderingen in leefstijl kunnen het uiterlijk iets beïnvloeden:

• Uw gewicht stabiel houden: overgewicht kan cellulite zichtbaarder maken. Afvallen vermindert cellulite echter niet bij iedereen; bij sommige mensen verandert het uiterlijk niet door slappe huid.
• Regelmatig bewegen en spieren versterken: sterkere been- en bilspieren kunnen helpen het gebied steviger te laten ogen.
• Bescherming tegen de zon en niet roken: helpen de structuur van de huid te behouden.
• Zelfbruinende lotions: verminderen cellulite niet, maar door het kleurverschil kunnen de kuiltjes minder opvallen.

Wat kunnen crèmes en massage doen?

Er worden veel crèmes, gels en massageapparaten tegen cellulite verkocht. Van een groot deel daarvan is het effect wetenschappelijk niet aangetoond of is het bewijs zwak.

• Crèmes met cafeïne: kunnen de huid tijdelijk wat strakker maken en de vochtbalans veranderen, en zo het uiterlijk kortdurend verbeteren. Er is geen bewijs voor een langdurig effect; het effect verdwijnt zodra u stopt met het gebruik.
• Crèmes met retinol: er zijn beperkte studies die erop wijzen dat ze bij langdurig regelmatig gebruik de huid iets dikker maken en het uiterlijk licht kunnen beïnvloeden. Het bewijs is beperkt; ze kunnen irritatie veroorzaken.
• Massage en massageapparaten: massage kan zwelling in het gebied tijdelijk verminderen en het uiterlijk kortdurend verbeteren; het effect houdt niet lang aan.
• Producten die worden aangeprezen als „vetverbrandend”, „cellulite-oplossend” of „ontgiftend”: er is geen betrouwbaar bewijs dat deze beweringen ondersteunt.

Een wijdverbreide overtuiging is dat cellulite ontstaat door „ophoping van gifstoffen”; er is echter geen wetenschappelijk bewijs voor deze opvatting. „Detox”-producten en -kuren worden tegen cellulite niet aangeraden.

Medische methoden: wat is er en hoe staat het met het bewijs?

Er zijn verschillende medische behandelingen gericht op het uiterlijk van cellulite. Geen ervan laat cellulite volledig verdwijnen; de resultaten zijn meestal matig, verschillen van persoon tot persoon en kunnen na verloop van tijd afnemen. Of deze behandelingen geschikt zijn, moet na onderzoek samen met de arts worden besloten.

Zie voor meer informatie over mesotherapie het artikel “Mesotherapie” en voor methoden op basis van energie het artikel “Huidverstrakking met radiofrequentie en radiofrequente microneedling”. Methoden om plaatselijk vet te verminderen zijn niet ontworpen om cellulite te verbeteren.

Welke behandeling ook wordt overwogen, het is belangrijk wie de behandeling uitvoert en onder welke omstandigheden. Het artikel “Wie mag medisch-esthetische behandelingen uitvoeren?” kan u daarbij op weg helpen. Wees voorzichtig met behandelaars die een zeker resultaat beloven, beweren cellulite in één sessie te laten verdwijnen of injecties met een onbekende samenstelling aanbieden.

Cellulite en cellulitis zijn niet hetzelfde

Hoewel de namen op elkaar lijken, is cellulitis een totaal andere aandoening. Cellulitis is een bacteriële infectie van de huid en het onderhuidse weefsel. Het uit zich meestal in één gebied, vaak aan het been, met roodheid, warmte, zwelling en pijn die zich snel kunnen uitbreiden; koorts en een algemeen ziek gevoel kunnen erbij komen.

Cellulitis is een infectie die behandeling nodig heeft en die niet overgaat met massage, crème of warmte thuis. Een klein krasje, een insectenbeet, een schimmelinfectie of een recente behandeling kan een toegangsweg voor de infectie zijn.

Wanneer kunt u het best een arts raadplegen?

Het uiterlijk van cellulite is op zichzelf geen reden om vanuit gezondheidsoogpunt naar een arts te gaan. Hebt u echter aanhoudende zwelling van de benen, pijn, verharding van de huid, snel blauwe plekken of een symmetrische en pijnlijke vetophoping in bepaalde delen van het lichaam, dan wordt aangeraden een arts te raadplegen. Deze verschijnselen kunnen wijzen op andere aandoeningen dan cellulite, bijvoorbeeld doorbloedingsproblemen of een stoornis in de vetverdeling die lipoedeem heet, en moeten bij onderzoek worden beoordeeld.

Overweegt u een medische behandeling, dan is het belangrijk uw verwachtingen openlijk te bespreken en te vragen hoe het staat met het bewijs voor de methode.