Wat zijn zichtbare haarvaatjes?
Bij teleangiëctasieën worden kleine bloedvaatjes dicht bij het huidoppervlak wijder en blijven ze langdurig zichtbaar. Deze vaatjes kunnen dunne lijntjes, netvormige vertakkingen of kleine, spinachtige groepjes vormen die vanuit het midden stervormig uitwaaieren. De kleur kan variëren van rood tot paars en blauw.
Zichtbare haarvaatjes in het gezicht komen het vaakst voor op de neusvleugels, de wangen en de kin. Aan de benen ontstaan ze op de dijen, rond de knieën en op de kuiten. Onder sommige dunne adertjes aan de benen kunnen grotere, blauwgroene toevoerende aders liggen.
Hoe ontstaan ze?
- Erfelijke aanleg: zichtbare haarvaatjes of spataderen komen vaak in de familie voor.
- Zonschade: in gezichtshuid die jarenlang aan de zon is blootgesteld, worden bloedvaatjes beter zichtbaar.
- Rosacea: bij deze aandoening, die gepaard gaat met roodheid en opvliegers in het gezicht, komen zichtbare haarvaatjes vaak voor.
- Hormonale veranderingen: tijdens de zwangerschap en bij sommige hormoonbehandelingen kunnen zichtbare haarvaatjes toenemen.
- Lang staan of zitten: kan de druk in de aders van de benen verhogen.
- Veneuze insufficiëntie: als de kleppen in de aders van de benen niet goed werken, stroomt het bloed terug; dit kan leiden tot zichtbare haarvaatjes en spataderen.
- Leeftijd, overgewicht, frequente en hevige opvliegers, trauma aan het gebied en langdurig gebruik van corticosteroïdcrème op het gezicht
Uitgebreide en snel toenemende zichtbare haarvaatjes, of veel spinachtige vaatjes ook elders op het lichaam, kunnen zelden wijzen op andere gezondheidsproblemen, zoals een leverziekte of bepaalde erfelijke vaatziekten. Raadpleeg in dat geval uw arts.
Zichtbare haarvaatjes in het gezicht en het verband met rosacea
Hebt u in het gezicht, vooral op de neus en wangen, naast zichtbare haarvaatjes ook aanhoudende roodheid, vaak opvliegers, een branderig gevoel of puistjesachtige bultjes, dan kan dit beeld door rosacea komen. In dat geval is alleen de vaatjes behandelen niet genoeg; ook de aandoening zelf moet worden beoordeeld en behandeld. Zie voor meer informatie het artikel “Rosacea”.
Roodheid in het gezicht komt niet altijd van de bloedvaten. Voor aandoeningen die met pigmentvlekken worden verward, kan ook het artikel “Pigmentvlekken en melasma” nuttig zijn. Voor een juiste diagnose wordt aangeraden een dermatoloog te raadplegen.
Behandelopties: een overzicht
De behandeling van zichtbare haarvaatjes is meestal esthetisch van aard. Welke methode geschikt is, hangt af van de plaats en grootte van het vaatje, uw huidskleur en of er een onderliggend probleem met de aders is. Behandelde vaatjes kunnen verdwijnen; omdat de aanleg blijft, kunnen er na verloop van tijd echter nieuwe ontstaan en kan opnieuw behandeling nodig zijn.
| Methode | Waar het meestal wordt gebruikt | Aandachtspunten |
|---|---|---|
| Vaatlasers | In het gezicht dunne rode vaatjes; aan de benen zeer dunne vaatjes | Er kunnen meerdere sessies nodig zijn; tijdelijke roodheid, zwelling en blauwe plekken zijn mogelijk |
| IPL (intens gepulseerd licht) | Uitgebreide roodheid en dunne vaatjes in het gezicht | Geen laser, maar breedbandig licht; bij een donkere huid en een gebruinde huid neemt het risico op pigmentvlekken en brandwonden toe |
| Sclerotherapie | Zichtbare haarvaatjes en kleine aders aan de benen | Het vaatje wordt gesloten door een geneesmiddel in het vat te spuiten; meestal niet geschikt voor het gezicht |
| Behandeling van onderliggende veneuze insufficiëntie | Spataderen en toevoerende aders aan de benen | Als de zichtbare haarvaatjes met dit probleem samenhangen, moet eerst de insufficiëntie worden beoordeeld |
Laser en IPL in het gezicht
Vaatlasers en IPL zijn gericht op de kleur van het bloed in het vaatje. De lichtenergie wordt omgezet in warmte, waardoor het vaatje na verloop van tijd dichtgaat en door het lichaam wordt opgeruimd. Meestal zijn meerdere sessies nodig, met weken ertussen.
Na de behandeling kunnen enkele dagen roodheid en zwelling optreden, bij sommige soorten lasers ook blauwe plekken. Zelden kunnen brandwonden, blaren, verkleuring en littekens ontstaan. Bij een gebruinde of donkere huid nemen deze risico's toe; daarom is bescherming tegen de zon vóór en na de behandeling belangrijk.
Zichtbare adertjes in gezicht en benen zijn meestal onschuldig, maar als er aan het been zwelling, pijn of een huidverandering is, moet eerst de gezondheid van uw bloedvaten worden beoordeeld. Een esthetische behandeling komt na die beoordeling.
Dr. Hamza GemiciMedisch directeur van DoktorClub · Arts esthetische geneeskunde
Sclerotherapie en laser aan de benen
Bij sclerotherapie wordt met een dunne naald een geneesmiddel in het vaatje gespoten dat de vaatwand irriteert; het vaatje krimpt na verloop van tijd en sluit zich. Het is een veelgebruikte methode voor zichtbare haarvaatjes aan de benen. Na de behandeling kunnen blauwe plekken, een tijdelijke bruine verkleuring en heel dunne nieuwe vaatjes rond het behandelde gebied ontstaan.
Tot de zeldzame maar ernstige complicaties behoren een huidzweer (ulcus), een allergische reactie en een bloedstolsel in een diepe ader. Daarom wordt aangeraden vóór sclerotherapie te beoordelen of er veneuze insufficiëntie in het been is, en dit zo nodig met echografie te onderzoeken.
Aan de benen kan laser een optie zijn voor vaatjes die te dun zijn voor sclerotherapie of die moeilijk met een naald te behandelen zijn. Het effect van laser op vaatjes aan de benen is meestal beperkter dan op vaatjes in het gezicht.
Wie moet de behandeling uitvoeren?
Behandelingen van zichtbare haarvaatjes zijn medische behandelingen. Voor laser- en IPL-behandelingen in het gezicht wordt de beoordeling aangeraden door een arts die verstand heeft van huidziekten en lichtbehandelingen. Aan de benen is, vooral bij zwelling, pijn, spataderen of huidveranderingen, beoordeling nodig door een arts met ervaring in aandoeningen van de aders. Lees hierover ook het artikel “Wie mag medisch-esthetische behandelingen uitvoeren?”.
Welke verschijnselen aan het been vragen om vaatonderzoek?
Zichtbare haarvaatjes aan het been zijn meestal onschuldig. De volgende verschijnselen wijzen er echter op dat er een probleem in de onderliggende aders kan zijn, en vragen vóór een esthetische behandeling om vaatonderzoek:
- Zwelling van been en enkel die 's avonds toeneemt
- Pijn, een zwaar gevoel, kramp of jeuk in het been
- Duidelijke, uitpuilende en kronkelende spataderen
- Bruine verkleuring rond de enkel, verharding van de huid of eczeemachtige veranderingen
- Een wond die niet geneest
Zoek in deze situaties zonder uitstel spoedeisende hulp
- Plotselinge zwelling, pijn, warmte of roodheid in één been (er kan een stolsel in een diepe ader zijn)
- Plotselinge kortademigheid, pijn op de borst of het ophoesten van bloed samen met zwelling van het been
- Een harde, rode en pijnlijke streng over een spatader
- Een bloeding uit een spatader die niet stopt
- Na sclerotherapie steeds erger wordende pijn en zwelling in het been, of een plek op de huid die donkerder wordt en een wond wordt
Steunkousen en adviezen voor elke dag
Compressiekousen (steunkousen) ondersteunen de terugstroom van het bloed in de beenaders naar het hart en kunnen zwelling en een zwaar gevoel verminderen. Bestaande zichtbare haarvaatjes laten ze niet verdwijnen. Na sclerotherapie wordt ook vaak aangeraden ze een bepaalde tijd te dragen.
De drukklasse en de maat van de compressiekous zijn belangrijk. Bij mensen met een doorbloedingsstoornis in de slagaders van de benen kunnen deze kousen schadelijk zijn; beslis daarom samen met uw arts welke kous u draagt en hoe lang.
- Vermijd lang stilstaan of lang zitten; neem pauzes en loop wat rond.
- Leg uw benen tijdens het rusten hoger dan uw hart.
- Regelmatig wandelen activeert de kuitspieren en ondersteunt de bloedsomloop.
- Bescherm uw gezicht tegen de zon; zonschade kan bloedvaatjes in het gezicht duidelijker maken.
- Smeer zonder advies van een arts geen corticosteroïdcrème op uw gezicht.
Vragen voor uw arts
- Zijn mijn adertjes onschuldige haarvaatjes, of is er een onderliggend probleem met de aders?
- Is vóór de behandeling een echografisch vaatonderzoek van mijn been nodig?
- Kunnen de roodheid en de adertjes in mijn gezicht door rosacea komen?
- Is laser, IPL of sclerotherapie geschikter voor mij, en waarom?
- Hoeveel sessies kunnen nodig zijn, en hoe lang wordt er tussen de sessies gewacht?
- Hoe groot is mijn risico op pigmentvlekken en brandwonden gezien mijn huidskleur, en hoe wordt dat voorkomen?
- Moet ik steunkousen dragen; met welke druk en hoe lang?
- Wat kan er gedaan worden als er na de behandeling nieuwe adertjes ontstaan?
Veelgestelde vragen
Zijn zichtbare haarvaatjes gevaarlijk?
Meestal zijn ze onschuldig en worden ze vanwege het uiterlijk behandeld. Gaan ze aan het been samen met zwelling, pijn of huidveranderingen, dan kan er een onderliggend probleem met de aders zijn en is onderzoek nodig.
Komen de adertjes na laser of sclerotherapie nooit meer terug?
Behandelde vaatjes kunnen verdwijnen; omdat de aanleg blijft, kunnen er na verloop van tijd echter nieuwe vaatjes ontstaan en kan later opnieuw behandeling nodig zijn.
Wordt sclerotherapie gebruikt voor zichtbare haarvaatjes in het gezicht?
Voor dunne vaatjes in het gezicht gaat de voorkeur meestal uit naar vaatlasers of IPL. Sclerotherapie wordt vooral gebruikt voor vaatjes aan de benen.
Laten steunkousen zichtbare haarvaatjes verdwijnen?
Nee. Steunkousen kunnen zwelling en een zwaar gevoel verminderen en het herstel na sclerotherapie ondersteunen, maar ze laten bestaande vaatjes niet verdwijnen.
Verdwijnen zichtbare haarvaatjes die tijdens de zwangerschap zijn ontstaan?
Sommige zichtbare haarvaatjes die tijdens de zwangerschap ontstaan, kunnen in de maanden na de bevalling afnemen. Esthetische vaatbehandelingen worden tijdens zwangerschap en borstvoeding meestal uitgesteld; na de bevalling kunt u dit met uw arts bekijken.
Verdwijnen zichtbare haarvaatjes met crèmes?
Er is geen crème waarvan betrouwbaar is aangetoond dat ze zichtbare haarvaatjes laat verdwijnen. Bij roodheid door rosacea kunnen sommige crèmes die de arts voorschrijft de roodheid verminderen, maar ze sluiten de vaatjes niet.
Bronnen
- Varicose veins — NHS (Verenigd Koninkrijk)
- Deep vein thrombosis (DVT) — NHS (Verenigd Koninkrijk)
- Rosacea: Overview — American Academy of Dermatology (AAD)
- Lasers and lights: How well do they treat rosacea? — American Academy of Dermatology (AAD)
- Varicose veins: diagnosis and management (Clinical guideline CG168) — National Institute for Health and Care Excellence (NICE), 2013
Deskundigenraad Medische Esthetiek
Dit artikel is beoordeeld door de Deskundigenraad Medische Esthetiek van DoktorClub.
