Ryzyko nieoperacyjnej korekty nosa (wypełniacz nosa): dlaczego jest ryzykowna i które objawy wymagają pilnej pomocy?

Czym jest nieoperacyjna korekta nosa i co może dać?

Nieoperacyjna korekta nosa to zabieg, którego celem jest zmiana wyglądu nosa przez wstrzyknięcie niewielkich ilości wypełniacza w grzbiet nosa, nasadę nosa (okolicę między oczami) lub czubek nosa. Najczęściej stosuje się wypełniacze z kwasem hialuronowym. Ogólne informacje o wypełniaczach zawiera nasz artykuł „Wypełniacz z kwasem hialuronowym”.

U odpowiednio dobranych osób wypełniacz nosa można rozważyć w następujących celach:

• Sprawienie, by grzbiet nosa wyglądał na prostszy, przez wypełnienie okolicy powyżej i poniżej garbu (kamuflaż)
• Zrównoważenie profilu, gdy nasada nosa jest zapadnięta
• Ukrycie drobnych nierówności pozostałych po wcześniejszej operacji nosa
• Zmiana kąta czubka nosa przez jego delikatne podparcie

Przeglądy systematyczne wskazują na wysokie zadowolenie u odpowiednio dobranych pacjentów. Te same przeglądy zwracają jednak uwagę, że poważne powikłania naczyniowe mogły być w opublikowanych badaniach zgłaszane niepełnie, a ich rzeczywista częstość nie jest dokładnie znana.

Czego wypełniacz nosa nie może zrobić?

Wypełniacz nosa to metoda, która dodaje objętość; nie może jej odjąć. Dlatego ważne jest realistyczne nastawienie:

• Nie zmniejszy nosa. Po zamaskowaniu garbu nos wygląda z profilu na prostszy, ale w rzeczywistości staje się nieco większy.
• Nie zwęzi szerokiego grzbietu nosa ani skrzydełek nosa.
• Nie zmniejszy dużego lub opadającego czubka nosa; podanie zbyt dużej ilości preparatu w czubek nosa może być ryzykowne.
• Nie usunie trudności w oddychaniu, niedrożności związanej ze skrzywieniem nosa ani problemów z jego budową wewnętrzną.
• Efekt jest przemijający, a jego utrzymanie może wymagać powtarzania zabiegu. Każde powtórzenie oznacza ponowne ryzyko.

Dlaczego nos jest obszarem wysokiego ryzyka przy wypełniaczach?

Naczynia krwionośne odżywiające skórę nosa są cienkie i wąskie; w wielu miejscach jedno naczynie zaopatruje niewielki obszar skóry, a połączenia z sąsiednimi naczyniami są ograniczone. Z powodu tej budowy, gdy naczynie zostanie zamknięte przez wypełniacz, skóra zwłaszcza czubka nosa i skrzydełek nosa może nie otrzymywać wystarczającej ilości krwi i może dojść do utraty tkanki.

Ponadto naczynia grzbietu i nasady nosa łączą się, za pośrednictwem naczyń okolicy oka, z układem naczyń zaopatrujących oko. Jeśli wypełniacz dostanie się do naczynia i przesunie się w kierunku przeciwnym do przepływu krwi, może bardzo rzadko dotrzeć do naczyń zaopatrujących oko i spowodować nagłą utratę wzroku. W przeglądzie piśmiennictwa obejmującym przypadki utraty wzroku związanej z wypełniaczami okolica nosa wyróżniła się jako obszar, w którym zgłaszane przypadki występowały najczęściej.

Pod skórą nosa nie ma dużej przestrzeni przeznaczonej na objętość. Z powodu wąskiej budowy nosa duża ilość wypełniacza może także uciskać naczynia z zewnątrz. Dlatego w zabiegu ważne są niewielka ilość preparatu, powolne wstrzykiwanie i głębokość dostosowana do anatomii.

Dlaczego ryzyko jest większe u osób po wcześniejszej operacji nosa?

Po operacji nosa między skórą a leżącą pod nią chrząstką i kością tworzy się tkanka bliznowata, a przebieg naczyń krwionośnych może się zmienić. Tkanka bliznowata zmniejsza rozciągliwość tkanek; dla wstrzykniętego wypełniacza pozostaje mniej miejsca, a ryzyko ucisku na naczynia może wzrosnąć. W dużej serii przypadków z jednego ośrodka działania niepożądane występowały częściej u osób po wcześniejszej operacji nosa. Przegląd systematyczny dotyczący wypełniacza nosa po operacji również zwrócił uwagę na zwiększone ryzyko utraty skóry w tej grupie.

Nie oznacza to, że po wcześniejszej operacji wypełniacza nosa nigdy nie można zastosować. Należy jednak koniecznie poinformować o tym lekarza; lekarz uwzględni to w ocenie, a u niektórych osób bardziej odpowiednią opcją może być korekta chirurgiczna. O tym, jak długo należy odczekać po operacji, również decyduje lekarz.

Co jest normalne po wypełniaczu nosa?

Po zabiegu w miejscach wkłucia mogą wystąpić łagodne zaczerwienienie, tkliwość, niewielkie siniaki i łagodny obrzęk. Obrzęk w pierwszych dniach może się nieco nasilić, a potem się zmniejsza. Drobne nierówności na czubku i grzbiecie nosa mogą stawać się mniej widoczne w miarę ustępowania obrzęku. Te działania niepożądane są zwykle łagodne i ustępują samoistnie.

Natomiast zmiany zabarwienia pojawiającej się w dowolnym miejscu nosa po wypełniaczu, zwłaszcza na czubku nosa, nie należy uważać za normalną i trzeba ją natychmiast ocenić. Zblednięcie nosa, sinofioletowe siateczkowate zabarwienie i silny ból mogą być pierwszymi objawami zamknięcia (okluzji) naczynia.

Które objawy po wypełniaczu nosa wymagają pilnej pomocy?

Objawy najczęściej pojawiają się w trakcie zabiegu lub bezpośrednio po nim; czasem zostają zauważone dopiero po kilku godzinach. Środek znieczulający miejscowo może przez pewien czas maskować ból, dlatego w pierwszych godzinach należy oglądać nos w lustrze. Co robić krok po kroku, opisujemy w artykule „Kiedy po wypełniaczu jest to stan nagły?”.

W przypadku objawów dotyczących wzroku czas jest bardzo ograniczony, a leczenie utraty wzroku nie zawsze kończy się powodzeniem. Nie należy tracić czasu na próby skontaktowania się z lekarzem; najpierw trzeba wezwać pomoc ratunkową.

Normalne, konsultacja z lekarzem czy nagły przypadek?

Co może zrobić lekarz, jeśli pojawi się problem?

Leczenie zależy od rodzaju problemu oraz od tego, czy zastosowanym preparatem był kwas hialuronowy. Dlatego bardzo ważne jest, by wiedzieć, jaki preparat i kiedy został podany w nos.

• Zamknięcie (okluzja) naczynia: w przypadku wypełniaczy z kwasem hialuronowym lekarz może bez zwłoki podać enzym hialuronidazę, który rozpuszcza żel, i zaplanować inne leczenie wspomagające. Jeśli występują objawy dotyczące wzroku, konieczna jest pilna ocena okulistyczna.
• Nadmiar lub przemieszczenie wypełniacza, nierówności: w przypadku wypełniaczy z kwasem hialuronowym preparat można rozpuścić hialuronidazą.
• Zakażenie lub późna reakcja zapalna: leczenie farmakologiczne, które lekarz uzna za właściwe; w razie potrzeby opróżnienie ropnia.
• Jeśli doszło do uszkodzenia skóry: pielęgnacja rany i w razie potrzeby skierowanie do lekarzy odpowiednich specjalizacji w celu późniejszego leczenia blizny.
• Wypełniacze inne niż kwas hialuronowy: hialuronidaza ich nie rozpuszcza; leczenie jest trudniejsze i czasem może być konieczny zabieg chirurgiczny.

Hialuronidaza również jest lekiem i rzadko może wywołać alergię. W przypadku uczulenia na użądlenie pszczoły lub osy należy o tym poinformować. Szczegóły dotyczące ogólnych problemów z wypełniaczami i ich rozpuszczania zawiera nasz artykuł „Powikłania po wypełniaczach”.

Co można zrobić w domu, a czego unikać?

• Należy stosować się do zaleceń pielęgnacyjnych lekarza; w pierwszych dniach nie uciskać nosa.
• Osoby noszące okulary powinny zapytać lekarza, kiedy mogą je zakładać, aby nie uciskały grzbietu nosa.
• W pierwszych godzinach warto nie zostawać samemu i sprawdzać w lustrze kolor nosa.
• Informację o rodzaju preparatu i dacie zabiegu należy mieć przy sobie i pokazać ją, jeśli zgłasza się Pan/Pani do innego lekarza.

Czego nie robić:

• Jeśli lekarz wyraźnie tego nie zaleci, nie masować nosa i nie próbować go modelować.
• Nie stosować ciepła ani lodu bez konsultacji z lekarzem.
• Nie przyjmować leku przeciwbólowego w oczekiwaniu, aż dolegliwości miną; ból nosa jest ważnym sygnałem ostrzegawczym.
• Nie stosować na własną rękę antybiotyków, kremów ze sterydami ani innych leków na receptę.
• Nie poddawać się w innym miejscu ponownemu wstrzyknięciu wypełniacza w nos w celu naprawienia problemu.

Jakie są alternatywy dla wypełniacza nosa?

W przypadku opcji chirurgicznych wskazana jest konsultacja u otolaryngologa lub chirurga plastycznego. Ogólne zasady dotyczące tego, kto i gdzie może wykonywać te zabiegi, opisuje nasz artykuł „Kto może wykonywać zabiegi medycyny estetycznej?”.

Jak zmniejszyć ryzyko związane z wypełniaczem nosa?

Aby zmniejszyć ryzyko:

• Zabieg należy wykonywać u lekarza, który dobrze zna anatomię nosa i ma doświadczenie w podawaniu wypełniacza w nos oraz w postępowaniu w razie powikłań, w placówce medycznej posiadającej pozwolenie na działalność.
• Należy zapytać, czy w nos zostanie podany wyłącznie rozpuszczalny wypełniacz z kwasem hialuronowym, i omówić unikanie wypełniaczy, które nie rozpuszczają się w organizmie lub pozostają w nim bardzo długo.
• Warto ustalić, czy w miejscu zabiegu dostępna jest hialuronidaza i możliwość udzielenia pomocy w nagłych przypadkach.
• Należy koniecznie poinformować o wcześniejszych operacjach nosa, urazach nosa i wcześniej podanych wypełniaczach.
• Nie należy oczekiwać dużej zmiany po jednej sesji; zabiegi z niewielką ilością preparatu są bezpieczniejsze.
• Dodatkowe ryzyko zabiegu w obrębie czubka nosa należy omówić z lekarzem.
• Należy unikać preparatów niewiadomego pochodzenia i zabiegów wykonywanych poza placówkami medycznymi.

Kroki, które należy podjąć w razie powikłania, opisuje nasz artykuł „Co robić, gdy po zabiegu estetycznym wystąpi powikłanie?”.