Co robić, gdy po zabiegu estetycznym wystąpi powikłanie? Poradnik krok po kroku

Co zrobić najpierw, gdy po zabiegu estetycznym wystąpi powikłanie?

Większość zabiegów medycyny estetycznej przebiega bez problemów; jednak – choć rzadko – może dojść do powikłania (niepożądanego skutku lub działania niepożądanego). Wtedy najważniejsze jest prawidłowe ocenienie, jak pilny jest dany objaw, i nietracenie czasu. Przy niektórych powikłaniach liczą się minuty i godziny; przy innych wystarczy spokojna, ale regularna obserwacja.

Poniższe kroki stanowią ogólny plan działania niezależnie od tego, jaki zabieg został wykonany. Objawy typowe dla konkretnych zabiegów opisano na odpowiednich stronach, np. „Kiedy po wypełniaczu jest to stan nagły? Zamknięcie naczynia i inne objawy alarmowe” w przypadku zaburzeń krążenia po wypełniaczu, „Zakażenie po zabiegach estetycznych” w przypadku infekcji oraz „Reakcje alergiczne w zabiegach estetycznych” w przypadku alergii.

Krok po kroku: co robić w razie podejrzenia powikłania?

1. Ocenić, czy to stan nagły. Jeśli występuje którykolwiek z objawów wymienionych w czerwonej ramce poniżej, należy zadzwonić pod numer 112, nie czekając na żaden inny krok.
2. Jeśli to nie stan nagły, należy natychmiast zadzwonić do lekarza lub kliniki, które wykonały zabieg. Trzeba jasno opisać objawy, czas ich wystąpienia oraz datę i okolicę zabiegu.
3. Jeśli w rozsądnym czasie nie uda się skontaktować z lekarzem, należy zgłosić się na najbliższy szpitalny oddział ratunkowy (SOR) lub do innego lekarza. Trzeba poinformować, jaki zabieg i kiedy został wykonany oraz – jeśli to możliwe – jakim produktem.
4. Dokumentować: wykonać zdjęcia okolicy z datą; zachować informacje o produkcie, numer serii, naklejkę z etykiety produktu, dokumenty zabiegu i płatności; notować przebieg objawów.
5. Poprosić o dokumentację: zażądać kopii dokumentacji zabiegu, informacji o użytym produkcie i podpisanego formularza zgody.
6. W razie potrzeby uzyskać drugą opinię: jeśli dolegliwości nie ustępują lub nie ma Pan/Pani poczucia spokoju, należy zgłosić się do innego lekarza doświadczonego w danej dziedzinie i zabrać ze sobą dokumentację.
7. Jeśli problem nie zostanie rozwiązany, rozważyć drogi składania skargi: najpierw do placówki, w razie potrzeby do organów ochrony zdrowia; w przypadku problemu z produktem – zgłoszenie do właściwego urzędu.

Krok 1: Kiedy to stan nagły? Objawy wymagające wezwania 112

Niektóre objawy skórne, takie jak zmiana zabarwienia po wypełniaczu, powinien niezwłocznie ocenić lekarz wykonujący zabieg, a nie szpitalny oddział ratunkowy; jeśli jednak nie da się szybko skontaktować z lekarzem, zamiast czekać, należy udać się na SOR. W razie wątpliwości lepiej zadzwonić; niepotrzebny telefon jest zawsze lepszy niż opóźniona interwencja.

Kroki 2 i 3: Co zrobić, jeśli nie można skontaktować się z lekarzem?

Najlepiej jeszcze przed zabiegiem dowiedzieć się, jak można skontaktować się z lekarzem w nocy i w weekend, jeśli pojawi się problem. Jeśli mimo to kontakt się nie uda, nie należy wahać się przed zgłoszeniem na SOR. Aby lekarz na oddziale ratunkowym mógł podjąć właściwą decyzję, trzeba szczegółowo i niczego nie zatajając opisać wykonany zabieg.

• Jaki zabieg wykonano (wypełniacz, toksyna botulinowa, laser, peeling, nici, mezoterapia itp.)?
• Kiedy i w której okolicy twarzy lub ciała go wykonano?
• Jeśli wiadomo – jakiego rodzaju produkt zastosowano (np. czy wypełniacz zawierał kwas hialuronowy)?
• Kiedy pojawiły się objawy i jak się zmieniały?
• Jakie leki są przyjmowane, jakie są alergie i choroby przewlekłe?

Krok 4: Jaką dokumentację zachować? Dlaczego ważne są zdjęcia i numer serii?

Dobra dokumentacja ułatwia lekarzowi prowadzącemu podjęcie właściwej decyzji, a jeśli w przyszłości konieczna będzie ocena sprawy, jest najważniejszym posiadanym dokumentem. Zdjęcia warto wykonywać codziennie w tym samym świetle i pod tym samym kątem, z datą.

• Zdjęcia okolicy z datą oraz w razie potrzeby krótkie nagrania wideo
• Opakowanie produktu, naklejka z etykiety (przy niektórych produktach przekazywana pacjentowi samoprzylepna etykieta) i numer serii
• Data i godzina zabiegu oraz okolice, w których go wykonano
• Formularz świadomej zgody i otrzymane zalecenia pozabiegowe
• Faktura lub potwierdzenie płatności, zapisy wizyt i korespondencja
• Krótkie notatki o przebiegu objawów, temperaturze ciała i stosowanym leczeniu

Numer serii (partii, „lot”) wskazuje, z której partii produkcyjnej pochodzi produkt. W razie wystąpienia działania niepożądanego lub ostrzeżenia dotyczącego bezpieczeństwa produktu umożliwia identyfikację produktu, który został użyty u pacjenta.

Krok 5: Czy można poprosić o dokumentację medyczną?

Pacjenci co do zasady mają prawo dostępu do dotyczącej ich dokumentacji medycznej i do otrzymania jej kopii. W placówce, która wykonała zabieg, można poprosić o kopię dokumentacji zabiegu, informacji o użytym produkcie i formularza zgody. Złożenie wniosku na piśmie może być przydatne, aby później móc wykazać, o co i kiedy się zwrócono.

Jeśli w dokumentacji znajdują się nazwa i ilość użytego produktu, okolice zabiegowe i data, lekarz, do którego zgłosi się Pan/Pani później, może szybciej i trafniej podjąć decyzję. Dokumentację, papierową lub cyfrową, warto przechowywać w uporządkowanej teczce.

Krok 6: Kiedy warto uzyskać drugą opinię?

Jeśli dolegliwości nie ustępują w oczekiwanym czasie, otrzymane wyjaśnienia nie uspokajają lub istnieją wątpliwości co do zaleconego leczenia, uzyskanie drugiej opinii u innego lekarza jest rozsądnym krokiem. Nie musi to oznaczać braku zaufania do pierwszego lekarza; w złożonych sytuacjach inne spojrzenie może być pomocne.

Do uzyskania drugiej opinii należy wybrać lekarza doświadczonego w danej dziedzinie, który potrafi postępować w przypadku powikłań danego zabiegu. Warto zabrać ze sobą zdjęcia i dokumentację. W kwestii tego, kto może wykonywać zabiegi i jak wybrać lekarza, pomocna może być strona „Kto może wykonywać zabiegi medycyny estetycznej”.

Krok 7: Gdzie w Turcji złożyć skargę lub zgłoszenie?

Bezpośrednia rozmowa o problemie z placówką, która wykonała zabieg, jest często najszybszą drogą. W szpitalach i wielu placówkach ochrony zdrowia działają biura praw pacjenta lub działy kontaktu z pacjentem. Jeśli problem nie zostanie rozwiązany, można zwrócić się do organów publicznych nadzorujących usługi zdrowotne.

• Placówka ochrony zdrowia, która wykonała zabieg: kierownictwo placówki lub – jeśli istnieje – biuro praw pacjenta.
• İl Sağlık Müdürlüğü (dyrekcja zdrowia prowincji w Turcji) w prowincji, w której Pan/Pani przebywa: w sprawach dotyczących nadzoru nad placówkami ochrony zdrowia.
• Centrum Komunikacji tureckiego Ministerstwa Zdrowia (Sağlık Bakanlığı İletişim Merkezi, SABİM), linia 184: wnioski, sugestie i skargi dotyczące usług zdrowotnych.
• Problemy związane z produktem (podejrzenie działania niepożądanego, podejrzenie produktu podrobionego lub niespełniającego norm jakości): Turecka Agencja Leków i Wyrobów Medycznych (Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu, TİTCK). Podejrzenia działań niepożądanych leków mogą zgłaszać także sami pacjenci do Tureckiego Centrum Monitorowania Bezpieczeństwa Farmakoterapii (TÜFAM), działającego w ramach TİTCK.
• Zabiegi wykonywane poza placówkami ochrony zdrowia przez osoby nieuprawnione: można je zgłosić za pośrednictwem İl Sağlık Müdürlüğü lub SABİM.

Ta część ma charakter ogólnoinformacyjny i nie stanowi porady prawnej. Kanały składania skarg i procedury mogą się z czasem zmieniać; aktualne informacje należy sprawdzić w oficjalnych źródłach właściwych instytucji. Informacje o przysługujących prawach można uzyskać u prawnika.

Szczegóły dotyczące produktów niewiadomego pochodzenia i zabiegów wykonywanych poza placówkami ochrony zdrowia zawiera strona „Podrobione produkty i zabiegi w nielegalnych, niekontrolowanych miejscach”.

Co może zrobić lekarz?

Lekarz najpierw przeprowadzi badanie, aby ustalić przyczynę problemu. W zależności od rodzaju powikłania w grę może wchodzić sama obserwacja, leczenie miejscowe, leczenie farmakologiczne, w przypadku wypełniaczy z kwasem hialuronowym w razie potrzeby enzym rozpuszczający wypełniacz – hialuronidaza, pobranie materiału do badania w przypadku zakażenia lub skierowanie do lekarza odpowiedniej specjalizacji. Przy objawach dotyczących widzenia lub układu nerwowego podstawą jest pilne skierowanie do szpitala.

Niektóre powikłania ustępują szybko, inne mogą wymagać kontroli trwających tygodnie lub miesiące. Warto poprosić lekarza o jasne wyjaśnienie, co spowodowało dany stan, jaki jest spodziewany przebieg i przy jakich objawach należy zgłosić się ponownie.

Powikłanie może być trudne także emocjonalnie

Problem po zabiegu wykonanym w celu poprawy wyglądu może wywoływać niepokój, wstyd, złość lub smutek. Te uczucia są zrozumiałe i częste. Zamiast obwiniać siebie, lepiej skupić się na wykonywaniu kolejnych kroków – dzięki temu łatwiej zapanować nad sytuacją.

Pomocne może być zabranie na wizytę zaufanej osoby, wcześniejsze spisanie pytań i notowanie otrzymanych odpowiedzi. Jeśli niepokój, problemy ze snem lub ciągłe zaabsorbowanie własnym wyglądem utrzymują się długo, warto porozmawiać o tym z lekarzem; w razie potrzeby wsparcie specjalisty zdrowia psychicznego może być częścią procesu powrotu do zdrowia.

Choć czytanie o doświadczeniach innych osób w mediach społecznościowych bywa wspierające, bezpośrednie porównywanie z nimi własnej sytuacji może wprowadzać w błąd. Każde powikłanie przebiega inaczej w zależności od osoby, zabiegu i produktu.

Czego nie robić po wystąpieniu powikłania?

• Nie czekać, aż „samo przejdzie”; zwłaszcza przy zmianie zabarwienia skóry, zaburzeniach widzenia lub duszności czas ma ogromne znaczenie.
• Nie zaczynać na własną rękę przyjmowania antybiotyków, kortykosteroidów ani innych leków na receptę.
• Nie stosować masażu ani okładów ciepłych lub zimnych, jeśli nie zalecił tego lekarz.
• Nie wypróbowywać metod polecanych w mediach społecznościowych lub na forach.
• Nie poddawać się nowemu zabiegowi w tej samej okolicy w innym miejscu, zanim problem nie zostanie rozwiązany.
• Nie wyrzucać dokumentacji, informacji o produkcie ani zdjęć.

Jak zmniejszyć ryzyko następnym razem?

• Poddawać się zabiegom wykonywanym przez lekarza w placówce ochrony zdrowia posiadającej pozwolenie.
• Obejrzeć zamknięte opakowanie produktu, jego etykietę i numer serii; poprosić o wpisanie ich do dokumentacji.
• Przed zabiegiem dowiedzieć się, jak skontaktować się z lekarzem, jeśli pojawi się problem.
• Zapytać, czy klinika jest przygotowana na sytuacje nagłe.
• Przekazać pełne informacje o przebytych chorobach, przyjmowanych lekach i alergiach.

Bardziej szczegółowe środki ostrożności opisano na stronie „Jak zmniejszyć ryzyko powikłań”.

Ta strona ma charakter ogólnoinformacyjny; nie zastępuje badania lekarskiego, indywidualnej oceny medycznej ani porady prawnej. W razie wystąpienia jakiegokolwiek objawu nagłego należy zadzwonić pod numer 112.