Günün TUS Sorusu — 9 Ekim 2026 Cuma
23 yaşında tip 1 diyabetli erkek hasta, 2 gündür süren gastroenterit sırasında insülin dozlarını atlaması üzerine bulantı, kusma, karın ağrısı ve derin-hızlı solunum ile acil servise getiriliyor. Kan basıncı 98/60 mmHg, nabız 118/dk'dır; mukozalar kurudur. Laboratuvarda glukoz 486 mg/dL, arteriyel pH 7,17, HCO3⁻ 6 mEq/L, pCO2 17 mmHg, Na 132 mEq/L, K 2,9 mEq/L, Cl 96 mEq/L, kreatinin 1,4 mg/dL, serum β-hidroksibütirat 6,2 mmol/L bulunuyor. EKG'de belirgin U dalgaları izleniyor. İlk saatte 1 L %0,9 NaCl infüzyonu verilmiştir. Bu hastanın tedavisinde bir sonraki en uygun adım aşağıdakilerden hangisidir?
- A)İnsülinin ertelenerek önce intravenöz potasyum replasmanı yapılması
- B)Saatte 0,1 Ü/kg intravenöz regüler insülin infüzyonunun hemen başlanması
- C)Asidozun düzeltilmesi için intravenöz sodyum bikarbonat verilmesi
- D)Subkutan uzun etkili bazal insülin ile tedaviye başlanması
- E)Potasyum eklenmeden sıvı tedavisine %0,45 NaCl ile devam edilmesi
Cevabı ve Hoca Notu'nu göster
Doğru cevap: A) İnsülinin ertelenerek önce intravenöz potasyum replasmanı yapılması
2024 uzlaşı raporuna göre DKA tanısı glukoz ≥200 mg/dL (veya bilinen diyabet), β-hidroksibütirat ≥3 mmol/L ve pH <7,3 ve/veya HCO3⁻ <18 mEq/L ile konur. Bu hastada tüm ölçütler vardır; anyon açığı 132 − (96 + 6) = 30 mEq/L'dir ve kompanzasyon uygundur (beklenen pCO2 = 1,5×6 + 8 ≈ 17 mmHg). DKA'da vücut total potasyumu belirgin azalmıştır; asidoz ve insülin eksikliği potasyumu hücre dışına kaydırdığından başvurudaki düşük K düzeyi çok derin bir eksikliği yansıtır. İnsülin potasyumu hücre içine sokacağından K <3,5 mEq/L iken insülin başlanması ölümcül aritmi ve solunum kası güçsüzlüğüne yol açabilir. Bu nedenle sıvı sürdürülürken önce IV KCl (10–20 mEq/saat) verilir; K >3,5 mEq/L olunca insülin infüzyonu başlanır. B) Hipokalemi düzeltilmeden insülin infüzyonu başlanması ölümcül hipokalemi ve aritmiye yol açabilir. C) Bikarbonat yalnızca pH <7,0 olduğunda düşünülür; ayrıca potasyumu hücre içine kaydırarak hipokalemiyi derinleştirir. D) Orta-ağır DKA'da temel tedavi IV insülin infüzyonudur; bazal insülin tek başına yeterli değildir ve hipokalemi sorununu çözmez. E) Hipokalemik hastada potasyumsuz sıvıya devam etmek dilüsyon ve süren idrar kaybıyla hipokalemiyi ağırlaştırır. TUS incisi: DKA'da K <3,5 mEq/L ise insülin ertelenip potasyum verilir (eski ADA 2009 eşiği 3,3); K 3,5–5 mEq/L ise her litre sıvıya 20–30 mEq K eklenir, K >5 mEq/L ise potasyum verilmez ve yakın izlenir.
DoktorClub Editör Ekibi onaylı; hekim onayı bekleniyor. Kaynak: ADA/EASD/JBDS/AACE/DTS 2024 Erişkinde Hiperglisemik Krizler Uzlaşı Raporu; ADA Standards of Care in Diabetes 2025. Yazımda yapay zekâ desteği alındı.