Günün TUS Sorusu — 11 Ekim 2026 Pazar
57 yaşında erkek hasta, alkole bağlı karaciğer sirozu nedeniyle izlenmektedir. Son 2 yıldır alkol kullanmamaktadır. Asit, varis kanaması veya hepatik ensefalopati öyküsü yoktur. Kan basıncı 132/82 mmHg, nabız 84/dk'dır. Laboratuvarda total bilirubin 1,1 mg/dL, albumin 3,8 g/dL, INR 1,2, trombosit sayısı 98.000/mm³ ve kreatinin 0,8 mg/dL'dir (Child-Pugh A5). Transient elastografide karaciğer sertliği 32 kPa ölçülüyor. Ultrasonografide asit izlenmiyor. Hastanın beta bloker kullanımına engel olacak astım, bradikardi veya başka bir durumu yoktur. Baveno VII uzlaşı raporuna göre bu hastada dekompansasyonu önlemeye yönelik en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Tarama endoskopisi yapılıp büyük varis saptanırsa tedavi başlanması
- B)Profilaktik endoskopik band ligasyonu yapılması
- C)İzosorbid mononitrat ile beta bloker kombinasyonu
- D)Karvedilol tedavisinin başlanması
- E)Karaciğer sertliğinin yıllık izlenmesi, tedavi verilmemesi
Cevabı ve Hoca Notu'nu göster
Doğru cevap: D) Karvedilol tedavisinin başlanması
Kompanse ileri kronik karaciğer hastalığında karaciğer sertliğinin ≥25 kPa olması, viral, alkole bağlı ve obez olmayan MASH etiyolojilerinde klinik olarak anlamlı portal hipertansiyonu (CSPH; HVPG ≥10 mmHg) göstermek için yeterlidir (Baveno VII). CSPH'li kompanse hastada hedef yalnızca varis kanamasını değil, dekompansasyonun kendisini (asit, kanama, ensefalopati) önlemektir; PREDESCI çalışmasında non-selektif beta blokerler (NSBB) bu riski azaltmıştır. Baveno VII, CSPH'li hastalarda NSBB'yi, tercihen ek α1 blokajıyla HVPG'yi daha fazla düşüren karvedilolü önerir; NSBB alan hastalarda tarama endoskopisi gerekmez. A) Baveno VII'ye göre tarama endoskopisi yalnızca NSBB kullanamayan hastalarda önerilir; 'yalnızca büyük varisi tedavi et' yaklaşımı dekompansasyonu önlemeyi hedeflemez. B) Band ligasyonu portal basıncı düşürmez; NSBB kontrendike veya tolere edilemiyorsa yüksek riskli varislerde uygulanır. C) Nitrat eklenmesi birincil profilakside ek yarar sağlamaz ve yan etkileri artırır. E) Klinik olarak anlamlı portal hipertansiyonu kanıtlanmış hastada tedavisiz izlem dekompansasyon riskini azaltmaz. TUS incisi: Baveno VII 'beşli kuralı': karaciğer sertliği 10–15–20–25 kPa; <15 kPa ve trombosit ≥150.000/mm³ CSPH'yi dışlar, ≥25 kPa CSPH'yi kanıtlar.
DoktorClub Editör Ekibi onaylı; hekim onayı bekleniyor. Kaynak: Baveno VII Portal Hipertansiyon Uzlaşı Raporu (2022); AASLD 2024 Portal Hipertansiyon ve Varis Rehberi. Yazımda yapay zekâ desteği alındı.