Günün TUS Sorusu — 23 Ekim 2026 Cuma
47 yaşında kadın hasta, 3 gündür şiddetlenen baş ağrısı, bulanık görme ve idrar miktarında azalma ile başvuruyor. Bir yıldır soğukta parmaklarında beyazlaşma-morarma olduğunu, son 8 ayda el, önkol, üst kol ve gövde derisinin giderek sertleştiğini belirtiyor. Kas-eklem ağrıları nedeniyle 3 haftadır günde 30 mg prednizolon kullanıyor. Kan basıncı 198/118 mmHg'dir; fundoskopide alev tarzı kanamalar görülüyor. Laboratuvarda hemoglobin 9,2 g/dL, trombosit 96.000/mm³, LDH 690 U/L, periferik yaymada şistositler; kreatinin 2,6 mg/dL (2 ay önce 0,7 mg/dL), idrarda 1+ protein saptanıyor. ANA ve anti-RNA polimeraz III antikoru pozitiftir. Bu hastada ilk seçilmesi gereken tedavi aşağıdakilerden hangisidir?
- A)İntravenöz siklofosfamid
- B)Amlodipin, doz titrasyonuyla
- C)Pulse intravenöz metilprednizolon
- D)Kaptopril, doz titrasyonuyla
- E)Plazma değişimi tedavisi
Cevabı ve Hoca Notu'nu göster
Doğru cevap: D) Kaptopril, doz titrasyonuyla
Yaygın deri tutulumlu sistemik skleroz (dirsek proksimali ve gövde), anti-RNA polimeraz III pozitifliği ve yakın zamanda başlanan orta-yüksek doz glukokortikoid (≥15 mg/gün prednizolon), sklerodermik renal krizin başlıca risk etkenleridir. Tablo ani ağır hipertansiyon, hızla yükselen kreatinin ve mikroanjiyopatik hemolitik anemiyle (şistosit, trombositopeni, LDH artışı) karakterizedir; renal arteriyollerdeki intimal proliferasyon renin-anjiyotensin sistemini aşırı etkinleştirir. Tedavinin temeli ACE inhibitörüdür: kısa etkili kaptopril ile başlanıp doz kan basıncına göre hızla artırılır ve diyaliz gerekse bile sürdürülür. ACE inhibitörleri renal krizin mortalitesini belirgin azaltmıştır. A) Siklofosfamid interstisyel akciğer hastalığında kullanılır, renal krizi düzeltmez. B) Kalsiyum kanal blokerleri ancak en yüksek doz ACE inhibitörüne karşın kan basıncı denetlenemezse eklenir. C) Yüksek doz glukokortikoid renal krizi tetikler; bu hastada doz azaltılmalıdır. E) Plazma değişimi TTP'nin tedavisidir; buradaki MAHA'nın nedeni renal krizdir. TUS incisi: Sklerodermide ani hipertansiyon + akut böbrek hasarı + MAHA = renal kriz; ilaç ACE inhibitörü, tetikleyici yüksek doz steroiddir.
Doktorclub Editör Ekibi onaylı; hekim onayı bekleniyor. Kaynak: EULAR 2023 Sistemik Skleroz Tedavi Önerileri Güncellemesi; Harrison İç Hastalıkları 21. baskı. Yazımda yapay zekâ desteği alındı.