Kimyəvi pilinqdən sonra problemlər: uzanan qızartı, ləkə, infeksiya və çapıq – nə etməli?

Kimyəvi pilinqdən sonra nə normaldır?

Kimyəvi pilinqdə dəriyə nəzarət altında zədə verilir və dəri özünü bərpa edərkən səthdə yeni qat əmələ gəlir. Buna görə də qızartı, yanma, gərginlik, quruluq və pulcuq-pulcuq soyulma gözlənilən əlamətlərdir. Orta və dərin pilinqlərdə şişkinlik və tündləşən dəri qatının tökülməsi də sağalmanın bir hissəsidir.

Normal sayılan müddət pilinqin dərinliyindən asılıdır: səthi pilinqlərdə bir neçə gün, orta dərinlikdə bir neçə gündən iki həftəyədək, dərin pilinqlərdə daha uzun çəkir. Sağalmanın ətraflı təqvimi üçün “Kimyəvi pilinq” yazımıza baxa bilərsiniz. Əsas məsələ əlamətlərin günlər keçdikcə azalmasıdır; artırsa, gözlənilən gedişdən kənara çıxılmış ola bilər.

Pilinqdən sonra qızartı niyə uzanır, nə qədər davam edir?

Qızartının gözləniləndən uzun sürməsi uzanan eritema adlanır. Daha dərin pilinqlərdə, həssas dəridə, rozasea və ya ekzeması olanlarda və prosedurdan əvvəl retinoid yaxud turşulu məhsul istifadə edənlərdə daha tez-tez olur. Uzanan qızartı bəzən çapıq əmələ gəlməsinin erkən əlaməti ola bildiyi üçün ciddiyə alınmalıdır.

Buna görə də gözlənilən müddəti aşan və ya qalınlaşma, bərkimə və qaşınma ilə müşayiət olunan qızartıda həkimə müraciət etmək lazımdır. Həkim dərini qiymətləndirərək qulluq rejimini dəyişə və ya qızartını azaltmağa yönəlmiş müalicələr tövsiyə edə bilər.

Pilinqdən sonra ləkə (rəngin tündləşməsi) niyə yaranır?

İltihabdan sonrakı hiperpiqmentasiya, yəni dəri sağalarkən yaranan rəng tündləşməsi, pilinqin ən çox bildirilən arzuolunmaz təsirlərindən biridir. Tünd dəridə, asanlıqla ləkə qalan dəridə və prosedurdan sonra günəş görən dəridə risk daha yüksəkdir. Çox vaxt həftələr və aylar ərzində açılır; lakin müddət insandan insana dəyişir.

Daha nadir hallarda dəri ətrafından açıq rəngli qala bilər (hipopiqmentasiya). Bu vəziyyət xüsusilə dərin pilinqlərdən sonra olur və uzun müddət qala bilər. Pilinq tətbiq olunan sahə ilə tətbiq olunmayan sahə arasında aydın rəng sərhədinin yaranması da məlum problemlərdəndir. Ləkələr barədə ətraflı məlumat üçün “Dəridə ləkələr və melazma” yazımıza baxa bilərsiniz.

Pilinq uçuğu təhrik edirmi?

Bəli. Pilinq əvvəllər uçuq keçirmiş insanlarda uçuq virusunun yenidən fəallaşmasına səbəb ola bilər. Bu, adətən ilk günlərdə, ağız ətrafında və ya üzün müxtəlif yerlərində, qruplar şəklində kiçik, içi mayeli qabarcıqlar və ya ağrılı yaralar şəklində özünü göstərir. Soyulan dəridə yayıla bildiyi üçün ləngimədən qiymətləndirilməsi vacibdir.

Uçuq anamnezi olanlarda, xüsusilə orta və dərin pilinqlərdən əvvəl həkim profilaktik dərman verə bilər. Buna görə də uçuq anamnezinizi prosedurdan əvvəl mütləq deyin.

Pilinqdən sonra infeksiyanı necə tanımaq olar?

Soyulan və açıq qalan dəri bakteriya və göbələklər üçün giriş qapısı ola bilər. Artan ağrı, istilik, şişkinlik, sarı qabıqlanma, sarı-yaşıl axıntı, pis qoxu və qızdırma bakterial infeksiyanı düşündürür. Göbələk infeksiyası isə daha çox qapalı sarğı altında, qaşınan və kiçik qabarcıqlı səpgi şəklində görünə bilər.

İnfeksiya sağalmanı ləngidir və çapıq riskini artırır. Bu əlamətlərdə həkim nahiyəni görməlidir; lazım olduqda nümunə götürülərək uyğun müalicə başlanır. Ümumi məlumat üçün “Estetik prosedurdan sonra infeksiya” yazımıza baxa bilərsiniz.

Pilinqdən sonra çapıq qalırmı?

Çapıq qalması nadir, lakin mühüm problemdir. Daha çox orta və dərin pilinqlərdən, infeksiyadan, uçuğun alovlanmasından və soyulan dərinin qoparılmasından sonra olur. Çənə xətti və ağız ətrafı kimi bəzi nahiyələrin daha riskli olduğu bildirilir. Uzanan və qalınlaşan qızartı inkişaf etməkdə olan çapığın ilk əlaməti ola bilər.

Erkən dövrdə hiss olunan çapıq meylinə həkim çox vaxt müdaxilə edə bilir. Buna görə də bərkiyən, qabarıqlaşan və ya qaşınan sahələri gözləmədən göstərin.

Pilinqdən sonra qaşınma və səpgi: allergiya ola bilərmi?

Pilinq məhluluna və ya prosedurdan sonra istifadə olunan qulluq məhsullarına qarşı kontakt dermatit (dəridə qıcıqlanma və ya allergik reaksiya) yarana bilər. Şiddətli qaşınma, qabarıq və sərhədləri prosedur sahəsini aşan qızartı bu vəziyyəti düşündürür. Bundan əlavə, sızanağa bənzər səpgi və milia adlanan kiçik ağ kistlər də ola bilər. Allergik əlamətlər barədə “Estetik prosedurlarda allergik reaksiya” yazımıza baxa bilərsiniz.

Dərin pilinqin riskləri niyə fərqlidir?

Fenol tərkibli dərin pilinqlər təkcə dəriyə deyil, bütövlükdə orqanizmə də təsir göstərə bilər. Bu maddə dəridən sorularaq ürək ritminə, böyrəklərə və qaraciyərə təsir edə bilər. Buna görə də dərin pilinqlər seçilmiş insanlarda, ətraflı qiymətləndirmədən sonra, ürək ritminin izlənə bildiyi və təcili müdaxilə imkanları olan tibb müəssisəsində aparılmalıdır. Ətraflı texniki məlumatlar bu səhifənin əhatə dairəsindən kənardır.

Evdə və ya salonda yüksək konsentrasiyalı turşudan istifadə niyə risklidir?

İnternetdə satılan yüksək konsentrasiyalı turşu məhlulları və həkim nəzarəti olmayan mühitdə aparılan prosedurlar yanıq, uzun sürən ləkə, infeksiya və çapıqla nəticələnə bilər. Bu məhsulların tərkibi və konsentrasiyası həmişə etiketdə yazılanla eyni olmaya bilər. Gözləmə müddəti, neytrallaşdırma və gözlərin qorunması kimi addımlar da çox vaxt bilinmir.

Belə prosedurdan sonra yanma keçmirsə, dəri ağarırsa, su qabarcıqları yaranırsa və ya yara açılırsa, məhsulu bol su ilə yuyub təmizləyin və həkimə müraciət edin. Ətraflı məlumat üçün “Saxta məhsullar və qeyri-qanuni prosedurlar” yazımıza baxa bilərsiniz.

Pilinqdən sonra problem yaranarsa, evdə nə etməli?

1. Məhlul gözə düşübsə, gözü dərhal bol təmiz su ilə yuyun və tibbi yardım alın; görmədə dəyişiklik varsa, 112-yə zəng edin.
2. Xəbərdarlıq əlamətlərindən biri varsa, proseduru aparan həkimə həmin gün zəng edin; nahiyənin şəklini çəkin, hansı pilinqin nə vaxt aparıldığını və istifadə etdiyiniz məhsulları deyin.
3. Həkiminizin tövsiyə etdiyi sakitləşdirici qulluq vasitəsindən başqa yeni məhsul sınamayın; nahiyəni ehtiyatla təmiz saxlayın.
4. Günəşdən ciddi qorunun: kölgə, papaq və geyimlə; dərinin bütövlüyü bərpa olunduqdan sonra isə həkiminizin tövsiyə etdiyi günəşdən qoruyucu kremlə.
5. Həkiminizlə əlaqə saxlaya bilmirsinizsə və qızdırma, sürətlə yayılan qızartı və ya şiddətli ağrı varsa, təcili yardım şöbəsinə müraciət edin.

Nələri etməməlisiniz?

• Soyulan dərini dartmayın, qabıqları qoparmayın, qaşımayın.
• Həkim tövsiyə etmədən kortizonlu, antibiotikli, uçuq dərmanı olan və ya ləkə açan krem sürtməyin; reseptli dərmanlarla özünüzü müalicə etməyin.
• Diş pastası, limon, sirkə, odekolon, bitki yağı kimi ev üsullarını tətbiq etməyin.
• Dəri sağalmadan makiyaj, retinoid, turşulu məhsul, kisə, buxar, saunadan istifadə etməyin və yeni pilinq etdirməyin.
• Günəşlənməyin; qısa müddətli günəşin belə ləkəni artıra biləcəyini unutmayın.

Müalicə variantları hansılardır? Həkim nə edə bilər?

Həkim əvvəlcə problemin gözlənilən sağalma, infeksiya, uçuq, allergiya və ya inkişaf etməkdə olan çapıq olduğunu ayırd edir. İnfeksiyada və uçuqda uyğun dərman müalicəsi başlana bilər; allergiyada təhrik edən məhsul dayandırılır və dərini sakitləşdirən müalicələr planlaşdırıla bilər. Uzanan qızartı və çapıq meylində erkən dövrdə çapıq əmələ gəlməsini azaltmağa yönəlmiş müalicələr nəzərdən keçirilə bilər.

Ləkə yaranarsa, əsas yanaşma günəşdən qorunma və zamandır; həkim lazım olduqda ləkə açan müalicələr tövsiyə edə bilər. Eyni nahiyəyə yeni pilinq və ya işıq proseduru adətən dəri tam sağalana qədər təxirə salınır. Ümumi proses barədə “Estetik prosedurdan sonra ağırlaşma yaranarsa nə etməli” yazımıza baxa bilərsiniz.

Riski azaltmaq üçün nə etmək olar?

• Pilinqin növü və dərinliyi barədə qərarı dəri tipinizi qiymətləndirən həkimlə birlikdə verin.
• Uçuq anamnezinizi, qəbul etdiyiniz dərmanları (xüsusilə ağızdan qəbul edilən A vitamini törəməsi olan sızanaq dərmanlarını), retinoid və turşulu məhsulları, çapıq meylinizi prosedurdan əvvəl deyin.
• Həkiminiz tövsiyə edibsə, prosedurdan əvvəl dərinin hazırlanmasına əməl edin; dayandırılmalı olan məhsulları deyilən vaxtda dayandırın.
• Prosedurdan əvvəl və sonra günəşdən ciddi qoruna biləcəyiniz dövrü seçin.
• Evdə yüksək konsentrasiyalı turşu tətbiq etməyin.
• Soyulma dövründə dərini qoparmayın; həkiminizin qulluq təlimatlarına əməl edin.

Sübutların məhdudluğu: pilinq ağırlaşmalarının tezliyi istifadə olunan maddəyə, konsentrasiyaya, tətbiq texnikasına və dəri tipinə görə çox dəyişir; mövcud məlumatların əhəmiyyətli hissəsi icmallara və klinik hal seriyalarına əsaslanır. Buna görə də sizə fərdi risk göstəricisi demək mümkün deyil. Bu səhifə ümumi məlumat xarakterlidir və müayinəni əvəz etmir.