Πώς διαβάζετε φωτογραφίες πριν και μετά: φωτισμός, γωνία, φίλτρα και επιλεγμένα παραδείγματα που παραπλανούν

Μπορούμε να εμπιστευτούμε τις φωτογραφίες πριν και μετά;

Οι εικόνες πριν και μετά τραβιούνται για δύο διαφορετικούς σκοπούς. Ο πρώτος είναι το ιατρικό αρχείο: ο γιατρός φωτογραφίζει υπό τις ίδιες συνθήκες για να παρακολουθεί αντικειμενικά την αλλαγή, και οι εικόνες αυτές μένουν στον φάκελο του ασθενούς. Ο δεύτερος είναι η προβολή: η εικόνα επιλέγεται για να τραβήξει την προσοχή, περικόπτεται και δημοσιεύεται. Στον πρώτο τύπο το κριτήριο είναι η ακρίβεια, στον δεύτερο συχνά η εντύπωση. Αν ξέρετε για ποιον σκοπό ετοιμάστηκε μια εικόνα που βλέπετε, ξέρετε και πόσο να την εμπιστευτείτε.

Η διάκριση αυτή έχει εξεταστεί και σε μελέτες. Σε μια μελέτη όπου τρεις πλαστικοί χειρουργοί αξιολόγησαν 291 δημοσιεύσεις που προβάλλονταν σε μια πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης με ετικέτες αισθητικής προσώπου, διαπιστώθηκε ότι σε 282 από αυτές οι συνθήκες λήψης διέφεραν με τρόπο που έδειχνε πιο ευνοϊκά την εικόνα μετά τη θεραπεία. Στην ίδια μελέτη, στους λογαριασμούς με πολλούς ακολούθους αυτή η μεροληψία ήταν πιο έντονη. Η μελέτη αφορά χειρουργικές επεμβάσεις και καλύπτει δημοσιεύσεις μιας συγκεκριμένης χρονικής στιγμής· δίνει όμως μια ιδέα για το πόσο διαδεδομένο μπορεί να είναι το πρόβλημα.

Μια άλλη μελέτη βαθμολόγησε 510 δημοσιεύσεις από 102 λογαριασμούς επαγγελματιών με μια κλίμακα εννέα σημείων· η μέση βαθμολογία ήταν τέσσερα στα εννέα και περίπου το 40% των δημοσιεύσεων θεωρήθηκε χαμηλής ποιότητας. Τα κριτήρια που παραμελούνταν συχνότερα ήταν η απόσταση λήψης, ο φωτισμός, η χρονική στιγμή της λήψης και η παρουσίαση εικόνων από περισσότερες γωνίες. Οι δημοσιεύσεις χαμηλής ποιότητας εμφανίζονταν συχνότερα στη ρινοπλαστική και στο filler χειλιών· αυτό εξηγήθηκε από τη συχνότητα των εικόνων που τραβιούνται αμέσως μετά τη θεραπεία και των selfies.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε εικόνα που δημοσιεύεται είναι παραπλανητική ή ότι όποιος τη δημοσιεύει έχει κακή πρόθεση. Οι διαφορές συχνά οφείλονται σε απροσεξία. Το σημαντικό είναι να βλέπετε μια εικόνα όχι ως απόδειξη του αποτελέσματος, αλλά ως αφετηρία για τις ερωτήσεις που θα κάνετε.

Πώς αλλάζουν το αποτέλεσμα ο φωτισμός, η γωνία και η απόσταση;

Οι γραμμές, τα βαθουλώματα και οι πόροι του προσώπου στην πραγματικότητα φαίνονται χάρη στις σκιές. Γι' αυτό, όταν αλλάζει η κατεύθυνση του φωτός, η εικόνα αλλάζει χωρίς να έχει αλλάξει τίποτα στο δέρμα.

Τα selfies είναι ξεχωριστό πρόβλημα. Η μπροστινή κάμερα του κινητού είναι συνήθως ευρυγώνια και σε μικρή απόσταση αλλοιώνει τις αναλογίες του προσώπου· ο φωτισμός, η στάση και η επεξεργασία δεν μπορούν επίσης να ελεγχθούν. Η μελέτη βαθμολόγησης που αναφέρθηκε παραπάνω θεώρησε σοβαρή παράβαση τα selfies, τα φίλτρα, τις εικόνες αμέσως μετά τη θεραπεία και τις συγκρίσεις που δεν αντιστοιχούν (για παράδειγμα σύγκριση της δεξιάς πλευράς του προσώπου με την αριστερή), αν δεν υπάρχει επεξηγηματική σημείωση.

Τι κρύβουν η έκφραση, το μακιγιάζ και τα μαλλιά;

• Έκφραση: μια εικόνα 'πριν' τραβηγμένη ενώ το άτομο συνοφρυώνεται ή γελά δεν μπορεί να συγκριθεί με μια εικόνα 'μετά' όπου το πρόσωπο είναι χαλαρό. Οι γραμμές που σχηματίζονται με την κίνηση μειώνονται ούτως ή άλλως όταν το πρόσωπο χαλαρώνει. Συμβαίνει και το αντίθετο: ένα ελαφρύ χαμόγελο ανασηκώνει τα μάγουλα και κάνει το μέσο του προσώπου να φαίνεται πιο γεμάτο.
• Μακιγιάζ: το κονσίλερ, η βάση μακιγιάζ, το highlighter και τα προϊόντα σκίασης αλλάζουν σημαντικά την αντίληψη για τις κηλίδες, τις μελανιές και τον όγκο. Το μολύβι χειλιών μπορεί να κάνει το περίγραμμα των χειλιών να φαίνεται πιο φαρδύ από ό,τι είναι.
• Μαλλιά και αξεσουάρ: τα μαζεμένα ή τα λυτά μαλλιά κάνουν το οβάλ του προσώπου και τη γραμμή της γνάθου να φαίνονται διαφορετικά· τα σκουλαρίκια, τα γυαλιά και ο γιακάς τραβούν επίσης την προσοχή αλλού.
• Μαύρισμα και περιποίηση δέρματος: ο τόνος του δέρματος ή η ενυδάτωση που άλλαξαν στο μεσοδιάστημα επηρεάζουν την εμφάνιση του δέρματος ανεξάρτητα από τη θεραπεία.
• Αλλαγή βάρους: η εμφάνιση του προσώπου και του λαιμού αλλάζει όταν παίρνει ή χάνει κανείς βάρος· αν το μεσοδιάστημα είναι μεγάλο, αυτή η πιθανότητα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη.

Πώς καταλαβαίνετε τα φίλτρα και το ρετουσάρισμα;

Τις περισσότερες φορές δεν τα καταλαβαίνετε· αυτό είναι και το ίδιο το πρόβλημα. Πολλές κάμερες κινητών φωτογραφίζουν με αυτόματες ρυθμίσεις ωραιοποίησης που λειαίνουν το δέρμα, ακόμη κι αν ο χρήστης δεν κάνει τίποτα επιπλέον. Τα φίλτρα στις εφαρμογές κοινωνικής δικτύωσης εξομαλύνουν την υφή του δέρματος και μπορεί να αλλάξουν τις αναλογίες του προσώπου. Το ρετουσάρισμα με λογισμικό επεξεργασίας εικόνας, πάλι, μπορεί να μην αφήνει ίχνη.

Υπάρχουν ωστόσο ορισμένες ενδείξεις: η πλήρης απουσία της φυσικής υφής του δέρματος, όπως οι πόροι και το λεπτό χνούδι, θολές μεταβάσεις στη γραμμή των μαλλιών ή στο περίγραμμα της γνάθου, ευθείες γραμμές του φόντου που στραβώνουν, μια εικόνα 'πριν' σαφώς χαμηλότερης ποιότητας. Η απουσία αυτών των ενδείξεων δεν σημαίνει ότι η εικόνα δεν έχει υποστεί επεξεργασία.

Ένα άρθρο-πρόταση που επικαιροποιεί τα κριτήρια φωτογραφικής τεκμηρίωσης στην αισθητική ιατρική περιορίζει στενά την αποδεκτή επεξεργασία: εξίσωση της φωτεινότητας, του χρώματος και της αντίθεσης των δύο εικόνων και περικοπή ώστε να δείχνουν την ίδια περιοχή. Το ίδιο άρθρο συστήνει να αποφεύγονται ρητά τα εργαλεία ρετουσαρίσματος και αλλαγής σχήματος. Το πώς η συνεχής έκθεση σε πρόσωπα με φίλτρα μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο που αντιλαμβάνεται κανείς το δικό του πρόσωπο το εξετάσαμε στο άρθρο μας «Εικόνα σώματος και αισθητικές θεραπείες».

Γιατί παραπλανά η φωτογραφία που τραβιέται αμέσως μετά τη θεραπεία;

Μετά από ενέσεις και θεραπείες που βασίζονται σε ενέργεια, υπάρχει για ένα διάστημα πρήξιμο στους ιστούς. Αμέσως μετά από filler, τα χείλη, τα μάγουλα ή το πηγούνι μπορεί, λόγω του πρηξίματος, να φαίνονται πιο γεμάτα και πιο τεντωμένα από ό,τι όταν το αποτέλεσμα σταθεροποιηθεί· οι λεπτές γραμμές μπορεί να φαίνονται προσωρινά σαν να έχουν σβηστεί. Μια εικόνα που τραβήχτηκε στην καρέκλα, μόλις τελείωσε η θεραπεία, δείχνει γι' αυτό όχι το αποτέλεσμα, αλλά τη στιγμή της θεραπείας. Η συνηθισμένη πορεία του πρηξίματος και της μελανιάς περιγράφεται στο άρθρο μας «Μελανιές και πρήξιμο μετά από αισθητική θεραπεία».

Η κλίμακα βαθμολόγησης που αναφέρθηκε παραπάνω θέτει ως προϋπόθεση για τη σύγκριση να έχουν περάσει τουλάχιστον δύο εβδομάδες στις ενέσιμες θεραπείες και τουλάχιστον τρεις μήνες στις χειρουργικές επεμβάσεις και στις θεραπείες με laser. Μόνο το 16% των δημοσιεύσεων που εξετάστηκαν πληρούσε αυτό το κριτήριο χρονισμού. Αυτά τα διαστήματα είναι κριτήρια της συγκεκριμένης μελέτης· διαφέρουν από θεραπεία σε θεραπεία και σε ορισμένες θεραπείες η σταθεροποίηση του αποτελέσματος διαρκεί περισσότερο. Για ένα γενικό πλαίσιο σχετικά με το πόσο πρέπει να περιμένετε σε κάθε θεραπεία, μπορείτε να δείτε το άρθρο μας «Αισθητικές θεραπείες πριν από μια σημαντική μέρα».

Σημαντική είναι και η άλλη άκρη του χρονισμού. Σε μια θεραπεία της οποίας η επίδραση μειώνεται μέσα σε μήνες, μια εικόνα από την περίοδο που η επίδραση είναι πιο έντονη δεν λέει τίποτα για το πόσο διαρκεί το αποτέλεσμα. Μια εικόνα 'μετά' χωρίς αναφορά χρόνου είναι ελλιπής πληροφορία.

Γιατί τα επιλεγμένα παραδείγματα δεν αποδίδουν την πραγματικότητα;

Αυτό ονομάζεται μεροληψία επιλογής. Όσα βλέπετε σε έναν λογαριασμό ή σε μια διαφημιστική σελίδα δεν είναι ένα τυχαίο δείγμα όλων των θεραπειών που έγιναν· είναι τα αποτελέσματα που άρεσαν, για τα οποία δόθηκε άδεια δημοσίευσης και που τραβούν την προσοχή. Τα μέσα αποτελέσματα, όσα δεν ανταποκρίθηκαν στις προσδοκίες, όσα χρειάστηκαν διόρθωση και όσα είχαν παρενέργειες δεν εμφανίζονται σε αυτή τη βιτρίνα.

• Επιλέγεται η αφετηρία: για να φαίνεται εντυπωσιακή η αλλαγή, προβάλλονται άτομα με έντονο πρόβλημα στην αρχή. Αν η δική σας αφετηρία είναι διαφορετική, και το αποτέλεσμα θα φαίνεται διαφορετικό.
• Επιλέγεται η δομή του προσώπου: η οστική δομή, το πάχος του δέρματος και η ηλικία επηρεάζουν άμεσα το αποτέλεσμα. Το αποτέλεσμα κάποιου που δεν σας μοιάζει δεν προβλέπει το δικό σας αποτέλεσμα.
• Περισσότερες θεραπείες αποδίδονται σε μία: πίσω από μια αλλαγή που παρουσιάζεται ως 'μόνο filler' μπορεί να υπάρχουν αλλαντική τοξίνη, περιποίηση δέρματος, laser, αλλαγή βάρους, ακόμη και χειρουργική επέμβαση. Η εικόνα δεν λέει ποιες θεραπείες έγιναν.
• Δεν αναφέρονται ο αριθμός των συνεδριών και η ποσότητα: ένα αποτέλεσμα που μοιάζει να επιτεύχθηκε σε μία συνεδρία μπορεί να είναι το άθροισμα περισσότερων συνεδριών σε διάστημα μηνών.
• Η εικόνα μπορεί να προέρχεται από άλλη πηγή: μπορεί να έχει χρησιμοποιηθεί διαφημιστικό υλικό ενός παρασκευαστή ή δημοσίευση άλλου επαγγελματία. Μπορείτε να ρωτήσετε αν η εικόνα ανήκει σε ασθενή του γιατρού που έχετε απέναντί σας.

Πώς μοιάζει μια τυποποιημένη ιατρική φωτογραφία;

Η κοινή ιδέα των κριτηρίων που έχουν δημοσιευθεί για την ιατρική τεκμηρίωση είναι απλή: το μόνο που πρέπει να αλλάζει ανάμεσα στις δύο εικόνες είναι ο ίδιος ο ασθενής. Στις δημοσιεύσεις για τη φωτογραφική τεκμηρίωση στην αισθητική ιατρική ξεχωρίζουν τα εξής σημεία:

• Ίδια κάμερα και ίδιες ρυθμίσεις· σταθερή απόσταση λήψης.
• Η κάμερα στο ύψος του προσώπου· η θέση του κεφαλιού ίδια σε κάθε λήψη.
• Απλό, μονόχρωμο φόντο.
• Διάχυτος φωτισμός από τις δύο πλευρές, που δεν εξαρτάται από το φως της ημέρας και είναι ίδιος σε κάθε λήψη.
• Χωρίς μακιγιάζ και κοσμήματα· τα μαλλιά μαζεμένα ώστε να αφήνουν ακάλυπτο το πρόσωπο.
• Ουδέτερη έκφραση· αν αξιολογείται θεραπεία που αφορά τις εκφράσεις, η ίδια έκφραση καταγράφεται επιπλέον και στις δύο λήψεις.
• Όχι μία γωνία, αλλά εικόνες από περισσότερες γωνίες: από μπροστά, από τα τρία τέταρτα και από το πλάι.
• Ίδιο μέγεθος, ίδιο κάδρο· ώστε να φαίνονται και οι γειτονικές περιοχές.
• Αναφέρονται η ημερομηνία λήψης και ο χρόνος που πέρασε από τη θεραπεία.
• Καμία επεξεργασία πέρα από την εξίσωση χρώματος και φωτεινότητας.

Οι ανασκοπήσεις σε αυτό το πεδίο τονίζουν ότι με τη διάδοση των έξυπνων κινητών και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης η τήρηση αυτών των κριτηρίων έχει χαλαρώσει· ο μεταβλητός φωτισμός, η γωνία, τα φίλτρα και η ψηφιακή επεξεργασία μπορεί να κάνουν τα αποτελέσματα να φαίνονται διαφορετικά από ό,τι είναι. Αν μια εικόνα που συναντάτε δεν πληροί τα περισσότερα από αυτά τα κριτήρια, το πιο σωστό είναι να μη βγάλετε συμπέρασμα από αυτή.

Τι μπορείτε να αναρωτηθείτε όταν κοιτάζετε μια εικόνα

1. Είναι ίδια στις δύο εικόνες ο φωτισμός, το φόντο και η απόσταση;
2. Είναι ίδια η θέση του κεφαλιού και η έκφραση του προσώπου; Χαμογελά στη μία και είναι σοβαρό στην άλλη;
3. Έχουν αλλάξει το μακιγιάζ, τα μαλλιά ή ο τόνος του δέρματος;
4. Φαίνεται φυσική η υφή του δέρματος ή υπερβολικά λεία;
5. Πότε τραβήχτηκε η εικόνα 'μετά'; Αμέσως μετά τη θεραπεία ή εβδομάδες αργότερα;
6. Αναφέρεται ποιες θεραπείες έγιναν και σε πόσες συνεδρίες;
7. Μου μοιάζει αυτό το άτομο ως προς την ηλικία, τη δομή του προσώπου και την αρχική κατάσταση;
8. Είναι ένα μεμονωμένο παράδειγμα που άρεσε ή μια σειρά από διαφορετικά αποτελέσματα;

Ποιες ερωτήσεις πρέπει να κάνετε στον γιατρό;

Η Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας συστήνει σε όσους σκέφτονται μια αισθητική θεραπεία να ζητούν να δουν εικόνες πριν και μετά ασθενών στους οποίους ο γιατρός έκανε αυτή τη θεραπεία, ιδίως ασθενών με τόνο και τύπο δέρματος παρόμοιο με τον δικό τους. Τα αρχεία που σας δείχνονται στην εξέταση, έχουν τραβηχτεί υπό τις ίδιες συνθήκες και ανήκουν σε ασθενείς του ίδιου του γιατρού, είναι πιο κατατοπιστικά από τις δημοσιεύσεις που βλέπετε στην οθόνη. Ερωτήσεις που αξίζει να κάνετε:

• Ποιο είναι το τυπικό αποτέλεσμα στην ηλικία μου και στην αρχική μου κατάσταση; Το παράδειγμα που μου δείχνετε αντιπροσωπεύει τον μέσο όρο ή ένα αποτέλεσμα που ξεχωρίζει;
• Πόσο καιρό μετά τη θεραπεία τραβήχτηκε αυτή η εικόνα;
• Σε πόσες συνεδρίες και σε πόσο χρόνο επιτεύχθηκε αυτό το αποτέλεσμα;
• Ποιες άλλες θεραπείες έγιναν σε αυτό το άτομο;
• Πόσο διήρκεσε το αποτέλεσμα· υπάρχει αρχείο του ίδιου ατόμου από μεταγενέστερη περίοδο;
• Πόσο συχνά δεν επιτυγχάνεται η αναμενόμενη ανταπόκριση και τι γίνεται τότε;
• Ποιο είναι το όριο αυτής της θεραπείας στη δομή του δικού μου προσώπου· τι δεν αλλάζει;

Το να δείξετε μια εικόνα και να πείτε 'θέλω ακριβώς αυτό' είναι κατανοητό αίτημα, για τον γιατρό όμως είναι συχνά αδύνατο να απαντηθεί: η δομή του προσώπου του ατόμου στην εικόνα, οι θεραπείες που έγιναν και οι συνθήκες λήψης δεν είναι γνωστές. Είναι πιο χρήσιμο να χρησιμοποιήσετε την εικόνα ως εργαλείο για να εξηγήσετε τι σας αρέσει. Για την προετοιμασία της πρώτης συνάντησης μπορείτε να δείτε το άρθρο μας «Οδηγός για την πρώτη σας θεραπεία αισθητικής ιατρικής».

Πώς διαμορφώνεται μια ρεαλιστική προσδοκία;

Η ρεαλιστική προσδοκία δεν προκύπτει από την εικόνα κάποιου άλλου, αλλά από την εξέταση του δικού σας προσώπου. Οι περισσότερες θεραπείες αισθητικής ιατρικής βελτιώνουν σε κάποιο βαθμό την εμφάνιση· δεν μετατρέπουν το πρόσωπο σε ένα άλλο πρόσωπο. Το αποτέλεσμα διαφέρει από άτομο σε άτομο και δεν μπορεί να είναι γνωστό με βεβαιότητα από πριν. Το να σας θέσει ο γιατρός όρια, λέγοντας 'αυτό αλλάζει, αυτό δεν αλλάζει, αυτό μπορεί να κρατήσει τόσο', είναι πιο πολύτιμη πληροφορία από το να σας δείξει μια εντυπωσιακή εικόνα.

Όταν επιλέγετε γιατρό και μονάδα, σας προτείνουμε να κοιτάζετε περισσότερο τις συνθήκες ασφάλειας παρά τις εικόνες· αυτές απαριθμούνται στο άρθρο μας «Επιλογή κλινικής και γιατρού αισθητικής ιατρικής». Για βιαστικές προσφορές που συνοδεύονται από εικόνες και για προσκλήσεις σε θεραπείες εκτός μονάδων υγείας, μπορεί να σας καθοδηγήσει το άρθρο μας «Ομαδικές αισθητικές θεραπείες σε σπίτι και ξενοδοχείο». Στην εφηβεία και στη νεαρή ενήλικη ζωή η επίδραση αυτών των εικόνων μπορεί να είναι ισχυρότερη· το θέμα αυτό το εξετάσαμε στο άρθρο μας «Αισθητική ιατρική σε εφήβους».

Αν παρατηρείτε ότι συγκρίνετε συχνά την εμφάνισή σας με αυτές τις εικόνες, ότι αυτό σας στενοχωρεί ή επηρεάζει την καθημερινή σας ζωή, το να το συζητήσετε με έναν γιατρό ή με έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας μπορεί να είναι πιο χρήσιμο βήμα από την αναζήτηση μιας νέας θεραπείας.

Συμπέρασμα

Οι εικόνες πριν και μετά μπορεί να δώσουν μια ιδέα· λόγω του φωτισμού, της γωνίας, της έκφρασης, του μακιγιάζ, των φίλτρων, της χρονικής στιγμής της λήψης και του ότι τα παραδείγματα είναι επιλεγμένα, δεν δείχνουν όμως τι αποτέλεσμα θα έχει μια θεραπεία σε εσάς. Η πιο ασφαλής προσέγγιση είναι να μη βγάζετε συμπέρασμα από μια εικόνα που δεν τραβήχτηκε υπό τυποποιημένες συνθήκες και στην οποία δεν αναφέρονται ο χρόνος και οι θεραπείες που έγιναν. Πάρτε την απόφασή σας όχι με βάση ένα καρέ στην οθόνη, αλλά με βάση το τυπικό αποτέλεσμα, τα όρια και τους κινδύνους που συζητήσατε με τον γιατρό σας στην εξέταση.