Τι αλλάζει στο δέρμα σας στα 30;
Όσο μεγαλώνουμε, η παραγωγή κολλαγόνου στο δέρμα μειώνεται σιγά σιγά και ο ρυθμός ανανέωσης του δέρματος πέφτει. Στα 30 η αλλαγή αυτή είναι στους περισσότερους ήπια· μπορεί όμως να αρχίσουν να γίνονται αντιληπτές λεπτές γραμμές γύρω από τα μάτια, στο μέτωπο και ανάμεσα στα φρύδια, που γίνονται πιο εμφανείς με τις εκφράσεις. Η ηλιακή βλάβη που έχει συσσωρευτεί τα προηγούμενα χρόνια μπορεί επίσης να εμφανιστεί ως ηλιακές κηλίδες και ανομοιομορφία στον τόνο του δέρματος.
Το πότε και σε ποιο βαθμό θα εμφανιστούν αυτές οι αλλαγές διαφέρει πολύ από άτομο σε άτομο, ανάλογα με τη γενετική προδιάθεση, το ιστορικό έκθεσης στον ήλιο, το κάπνισμα και τη γενική κατάσταση της υγείας. Το δέρμα δύο ανθρώπων της ίδιας ηλικίας μπορεί να φαίνεται πολύ διαφορετικό.
Η βάση δεν αλλάζει: αντηλιακή προστασία και απλή περιποίηση
Οι συνήθειες που αποκτήθηκαν στα 20 ισχύουν και σε αυτή την περίοδο. Η καθημερινή χρήση αντηλιακού ευρέος φάσματος βοηθά να μειωθούν τόσο η δημιουργία νέων κηλίδων όσο και το σκούρεμα των υπαρχουσών. Ο ήπιος καθαρισμός και η ενυδάτωση που ταιριάζει στον τύπο του δέρματός σας είναι τα άλλα βασικά βήματα αυτής της ρουτίνας. Τα βασικά αυτά τα εξηγήσαμε αναλυτικά στο άρθρο «Περιποίηση δέρματος και αισθητική ιατρική στα 20».
Η αποχή από το κάπνισμα, ο επαρκής ύπνος και η ισορροπημένη διατροφή υποστηρίζουν επίσης την υγεία του δέρματος. Το κάπνισμα είναι ένας από τους παράγοντες που επιταχύνουν τη γήρανση του δέρματος και συμβάλλουν στον σχηματισμό ρυτίδων.
Ρετινοειδή: τα βασικά
Τα ρετινοειδή είναι ουσίες που προέρχονται από τη βιταμίνη A. Είναι από τα συστατικά περιποίησης με τη δράση που έχει μελετηθεί περισσότερο στις λεπτές γραμμές από τον ήλιο και στην αλλοίωση της υφής του δέρματος. Υπάρχουν και ηπιότερα παράγωγα ρετινοειδών που πωλούνται χωρίς συνταγή και ισχυρότερα που μπορεί να προτείνει ο γιατρός.
- Η δράση τους είναι αργή· για να δείτε εμφανή αλλαγή χρειάζεται συνήθως τακτική χρήση για μερικούς μήνες.
- Στην αρχή είναι συχνά η ερυθρότητα, η ξηρότητα, η απολέπιση και η αίσθηση τσιμπήματος. Γι' αυτό συνήθως ξεκινούν με μικρή συχνότητα (για παράδειγμα μερικά βράδια την εβδομάδα) και η συχνότητα αυξάνεται καθώς το δέρμα συνηθίζει.
- Τα ρετινοειδή μπορεί να κάνουν το δέρμα πιο ευαίσθητο στον ήλιο· συνήθως χρησιμοποιούνται το βράδυ και η αντηλιακή προστασία την ημέρα γίνεται ακόμη πιο σημαντική.
- Η ταυτόχρονη χρήση με προϊόντα peeling που περιέχουν οξέα ή με άλλα ερεθιστικά προϊόντα μπορεί να αυξήσει τον ερεθισμό.
- Στην εγκυμοσύνη και όταν σχεδιάζετε εγκυμοσύνη δεν χρησιμοποιούνται ρετινοειδή· στον θηλασμό συμβουλευτείτε τον γιατρό σας πριν τα χρησιμοποιήσετε. Αν μείνετε έγκυος, σταματήστε τη χρήση και συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.
Αν έχετε ευαίσθητες δερματικές παθήσεις, όπως έκζεμα ή ροδόχρου νόσο, συνιστάται να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας πριν ξεκινήσετε ρετινοειδή. Για πληροφορίες σχετικά με τη ροδόχρου νόσο μπορείτε να δείτε το άρθρο «Ροδόχρους νόσος».
Στα 30 οι πρώτες λεπτές γραμμές και κηλίδες μπορεί να γίνουν εμφανείς. Το πιο υγιές ξεκίνημα είναι να βάλετε πρώτα σε τάξη την αντηλιακή προστασία και την περιποίηση και, αν σκέφτεστε μια θεραπεία, να τη σχεδιάσετε μετά από εξέταση και με τη σωστή χρονική στιγμή.
Dr. Hamza GemiciΙατρικός διευθυντής του Doktorclub · Γιατρός αισθητικής ιατρικής
Εγκυμοσύνη, ορμόνες και μέλασμα
Τα 30 για πολλούς ανθρώπους συμπίπτουν με την περίοδο της εγκυμοσύνης. Στην εγκυμοσύνη, λόγω των ορμονικών αλλαγών, μπορεί να εμφανιστούν στο πρόσωπο, ιδίως στα μάγουλα, στο μέτωπο και στο πάνω χείλος, καφέ-γκρίζες κηλίδες. Η κατάσταση αυτή ονομάζεται μέλασμα. Φάρμακα που περιέχουν ορμόνες, όπως το αντισυλληπτικό χάπι, μπορεί επίσης να προκαλέσουν παρόμοιες κηλίδες.
Το μέλασμα που εμφανίζεται στην εγκυμοσύνη μπορεί να ξεθωριάσει με τον καιρό μετά τον τοκετό· μπορεί όμως να γίνει ξανά εμφανές με την έκθεση στον ήλιο και σε επόμενες εγκυμοσύνες. Το μέλασμα είναι μια μακροχρόνια κατάσταση με τάση υποτροπής· λεπτομέρειες θα βρείτε στο άρθρο «Κηλίδες στο δέρμα και μέλασμα».
- Στην εγκυμοσύνη και στον θηλασμό το σημαντικότερο μέτρο είναι η προστασία από τον ήλιο.
- Ορισμένες κρέμες για κηλίδες και πολλές θεραπείες αισθητικής ιατρικής δεν συνιστώνται στην εγκυμοσύνη και στον θηλασμό.
- Σε αυτή την περίοδο, πριν ξεκινήσετε ένα νέο προϊόν ή μια θεραπεία, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.
Πότε μπορεί να έχει νόημα μια επίσκεψη σε γιατρό;
Μια επίσκεψη σε γιατρό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα κάνετε θεραπεία. Αντίθετα, μια καλή συζήτηση συχνά σας βοηθά να καταλάβετε και τι δεν χρειάζεται. Στις παρακάτω περιπτώσεις μπορεί να είναι χρήσιμο να μιλήσετε με δερματολόγο ή με γιατρό με εμπειρία στην αισθητική ιατρική:
- Αν οι κηλίδες σας αυξάνονται ή σκουραίνουν παρά την τακτική αντηλιακή προστασία
- Αν η ακμή ξεκίνησε ή συνεχίζεται στα 30
- Αν μια συγκεκριμένη γραμμή ή εμφάνιση σας ενοχλεί εδώ και καιρό και θέλετε να ενημερωθείτε
- Αν το δέρμα σας αντιδρά συχνά στα προϊόντα που χρησιμοποιείτε
- Αν δεν είστε σίγουροι ποια συστατικά περιποίησης μπορούν να χρησιμοποιηθούν μαζί
Ανάμεσα στις θεραπείες που συζητούνται συχνά σε αυτή την ηλικία είναι η «Αλλαντική τοξίνη (κοινώς botox)» για τις γραμμές έκφρασης και το «Χημικό peeling» για τις κηλίδες και την υφή του δέρματος. Το αν αυτές οι θεραπείες σας ταιριάζουν εκτιμάται εξατομικευμένα μετά από εξέταση.
Η τεκμηρίωση για το μακροπρόθεσμο όφελος των προληπτικών θεραπειών που γίνονται σε νεαρή ηλικία, χωρίς εμφανές πρόβλημα, είναι περιορισμένη. Συνιστάται να εκτιμήσετε αν μια θεραπεία είναι απαραίτητη μαζί με έναν γιατρό που ακούει τις προτεραιότητες και τις προσδοκίες σας.
Γνωρίστε τις ελιές σας
Και σε αυτή την ηλικία είναι χρήσιμο να ελέγχετε κατά διαστήματα το δέρμα σας, σε καλό φωτισμό και, αν χρειαστεί, με τη βοήθεια καθρέφτη. Το να ξέρετε τη γενική εμφάνιση των ελιών σας σας διευκολύνει να αντιληφθείτε νωρίς μια αλλαγή.
Απευθυνθείτε χωρίς καθυστέρηση σε δερματολόγο σε αυτές τις περιπτώσεις
- Μια ελιά ή κηλίδα που εμφανίστηκε πρόσφατα και φαίνεται διαφορετική από τις υπόλοιπες ελιές σας
- Μια ελιά που αλλάζει μέγεθος, σχήμα, χρώμα ή πάχος
- Μια κηλίδα με ακανόνιστα όρια, με περισσότερα από ένα χρώματα ή ασύμμετρη εμφάνιση
- Μια πληγή ή ελιά που φαγουρίζει, αιμορραγεί, κάνει κρούστα ή δεν επουλώνεται
Τελικά
Οι αλλαγές στο δέρμα σας στα 30 είναι συνήθως ήπιες και φυσιολογικές. Η αντηλιακή προστασία, μια απλή ρουτίνα περιποίησης και, αν χρειαστεί, ένα ρετινοειδές που ξεκινά με προσοχή αποτελούν για πολλούς ανθρώπους τη βάση αυτής της περιόδου. Αν σκέφτεστε μια θεραπεία, συνιστάται να αποφασίσετε χωρίς βιασύνη, μαζί με τον γιατρό σας, λαμβάνοντας υπόψη και τα σχέδιά σας για εγκυμοσύνη και τις προτεραιότητές σας.
Ερωτήσεις για τον γιατρό σας
- Είναι αυτές οι γραμμές και οι κηλίδες στο δέρμα μου συνηθισμένες για την ηλικία μου;
- Μου ταιριάζει να χρησιμοποιήσω ρετινοειδές και με ποια συχνότητα πρέπει να ξεκινήσω;
- Ποια από τα προϊόντα που χρησιμοποιώ δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται μαζί;
- Η κηλίδα μου είναι ηλιακή κηλίδα ή μέλασμα;
- Σχεδιάζω εγκυμοσύνη· ποια προϊόντα και θεραπείες πρέπει να διακόψω;
- Ποια προϊόντα περιποίησης μπορώ να χρησιμοποιώ με ασφάλεια στον θηλασμό;
- Είναι πραγματικά απαραίτητη η θεραπεία που σκέφτομαι, τι θα γίνει αν δεν την κάνω;
- Χρειάζεται να ελεγχθούν οι ελιές μου με δερματοσκόπιο;
Συχνές ερωτήσεις
Είναι απαραίτητο να ξεκινήσω ρετινοειδή στα 30;
Δεν είναι υποχρεωτικό. Τα ρετινοειδή είναι από τις ουσίες με τη δράση που έχει μελετηθεί περισσότερο στις λεπτές γραμμές από τον ήλιο και στην υφή του δέρματος· μπορεί όμως να προκαλέσουν ερεθισμό. Στην εγκυμοσύνη και όταν σχεδιάζετε εγκυμοσύνη δεν χρησιμοποιούνται. Πριν ξεκινήσετε, μπορείτε να ρωτήσετε έναν γιατρό αν ταιριάζουν στο δέρμα σας.
Περνούν οι κηλίδες που εμφανίζονται στην εγκυμοσύνη;
Το μέλασμα που εμφανίζεται στην εγκυμοσύνη μπορεί να ξεθωριάσει με τον καιρό μετά τον τοκετό· μπορεί όμως να γίνει ξανά εμφανές με την έκθεση στον ήλιο και σε επόμενες εγκυμοσύνες. Η τακτική αντηλιακή προστασία είναι το σημαντικότερο μέτρο.
Μπορώ να κάνω θεραπεία αισθητικής ιατρικής στην εγκυμοσύνη ή όταν θηλάζω;
Πολλές θεραπείες αισθητικής ιατρικής και ορισμένα προϊόντα περιποίησης δεν συνιστώνται στην εγκυμοσύνη και στον θηλασμό. Αν σε αυτή την περίοδο σκέφτεστε οποιαδήποτε θεραπεία ή νέο προϊόν, συμβουλευτείτε πρώτα τον γιατρό σας.
Παρατήρησα τις πρώτες γραμμές· πρέπει να κάνω αμέσως θεραπεία;
Όχι, δεν είναι υποχρεωτικό. Οι λεπτές γραμμές είναι φυσιολογικό μέρος της γήρανσης. Η αντηλιακή προστασία και η κατάλληλη περιποίηση είναι για τους περισσότερους ανθρώπους το πρώτο βήμα. Αν σκέφτεστε μια θεραπεία, μπορείτε να αποφασίσετε χωρίς βιασύνη μαζί με τον γιατρό σας μετά από εξέταση.
Προκαλεί κηλίδες το αντισυλληπτικό χάπι;
Τα φάρμακα που περιέχουν ορμόνες μπορεί σε ορισμένους ανθρώπους να πυροδοτήσουν ή να επιδεινώσουν το μέλασμα. Σε αυτή την περίπτωση μη διακόψετε μόνοι σας το φάρμακο· μιλήστε με τον γιατρό που σας το συνταγογράφησε.
Πηγές
- Melasma: Overview — American Academy of Dermatology (AAD)
- Melasma — Patient Information Leaflet — British Association of Dermatologists (BAD), 2024
- Sunscreen and sun safety — NHS (Ηνωμένο Βασίλειο)
- What to look for: ABCDEs of melanoma — American Academy of Dermatology (AAD)
- Retinoids in the treatment of skin aging: an overview of clinical efficacy and safety (Mukherjee S κ.ά.). Clin Interv Aging 1(4):327–348 — Clinical Interventions in Aging, 2006
- Melasma: an Up-to-Date Comprehensive Review (Ogbechie-Godec OA, Elbuluk N). PMID: 28726212 — Dermatology and Therapy, 2017
Επιτροπή Ειδικών Αισθητικής Ιατρικής
Το τουρκικό πρωτότυπο αυτού του άρθρου ελέγχθηκε από την Επιτροπή Ειδικών Αισθητικής Ιατρικής του Doktorclub. Η σελίδα αυτή είναι μετάφραση που συγκρίθηκε με το πρωτότυπο και δεν έχει ακόμη ελεγχθεί από ελληνόφωνο γιατρό.