Şeker hastası pırasa yer mi?
Pırasa nişastasız bir sebzedir; zeytinyağlı pırasadaki pirinç ve şeker porsiyonu belirler. Varfarin kullananlar miktarı sabit tutmalıdır.
Kısa cevap
Evet. Pırasa, Amerikan Diyabet Derneği’nin nişastasız sebzeler listesinde yer alır. Yine de tablodaki karbonhidrat değeri, salatalık ve domates gibi sebzelere göre daha yüksektir; bol miktarda yendiğinde bunu hesaba katın.
Türk mutfağındaki zeytinyağlı pırasaya çoğu zaman pirinç ve biraz şeker eklenir. Diyabette pırasanın kendisinden çok bu eklemeler önemlidir.
Pırasa: besin değeri
| 100 g | 1 porsiyon (1 kupa doğranmış (çiğ), 150 g) | |
|---|---|---|
| Enerji | 61 kcal | 92 kcal |
| Karbonhidrat | 14,2 g | 21,3 g |
| Şeker (doğal dahil) | 3,9 g | 5,9 g |
| Lif | 1,8 g | 2,7 g |
| Protein | 1,5 g | 2,3 g |
| Yağ | 0,3 g | 0,5 g |
| Doymuş yağ | 0,0 g | 0,1 g |
| Sodyum | 20 mg | 30 mg |
| Potasyum | 180 mg | 270 mg |
| Fosfor | 35 mg | 53 mg |
| Kalsiyum | 59 mg | 89 mg |
| Demir | 2,1 mg | 3,2 mg |
| K vitamini | 47 µg | 71 µg |
| Karbonhidrat değişimi | 0,9 | 1,4 |
USDA kaydı: Leeks, (bulb and lower leaf-portion), raw (#169246). “—”: kayıtta değer yok. 1 karbonhidrat değişimi ≈ 15 g.
Diyabette
Amerikan Diyabet Derneği pırasayı nişastasız sebzeler arasında sayar. CDC’nin tabak yönteminde tabağın yarısı bu tür sebzelere ayrılır; dörtte biri protein, dörtte biri karbonhidrat besinleri içindir.
- TÜBER’e göre pırasanın bir standart porsiyonu doğranmış bir kupa ya da pişmiş yemekte iki orta kepçedir.
- TÜBER, günde en az beş porsiyon sebze ve meyve yenmesini, bunların önemli bölümünün sebze olmasını önerir.
- Zeytinyağlı pırasada pirinci azaltın ya da çıkarın, şeker eklemeyin.
- Pırasa köftesi ve böreğinde un, yumurta ve kızartma yağı porsiyonu değiştirir.
İlaçlarla birlikte
Varfarin kullanıyorsanız pırasayı bırakmanız gerekmez. K vitamini içeren besinlerde önemli olan, onları her gün ve her hafta benzer miktarda yemektir; ani artış ya da azalma varfarinin etkisini değiştirebilir. Pırasanın K vitamini değeri sayfadaki tabloda görünür.
Beslenmenizde büyük bir değişiklik yapmadan önce varfarin takibinizi yapan hekime ya da kliniğe danışın.
MedlinePlus (NLM, NIH) ↗NHS ↗Sofrada nasıl tüketilir?
Pırasa Türk mutfağında en çok zeytinyağlı, etli, köfte ve börek olarak kış aylarında yenir.
- Zeytinyağlı pırasayı havuçla pişirin; pirinç yerine bir iki kaşık bulgur koyabilir ya da hiç tahıl eklemeyebilirsiniz.
- Yemeğe şeker eklemeyin; havuç doğal tatlılık katar.
- Pırasayı iyice yıkayın; yaprak aralarında toprak kalabilir.
- TÜBER, sebzeleri kısa sürede, az suyla, fırında, ızgarada ya da buharda pişirmeyi; kızartmaktan, uzun süre kavurmaktan ve haşlama suyunu dökmekten kaçınmayı önerir.
Sık sorulan sorular
Zeytinyağlı pırasa şeker hastası için uygun mu?
Uygun. Pirinci az ya da hiç olmayan, şeker eklenmemiş zeytinyağlı pırasa, tabağın sebze bölümüne girer. Yanında yoğurt ve az miktarda ekmek yeterlidir.
American Diabetes Association ↗CDC ↗Varfarin kullanırken pırasa yiyebilir miyim?
Evet. Pırasa K vitamini içerir; önemli olan miktarı haftadan haftaya benzer tutmak ve büyük değişikliklerden önce kliniğinize haber vermektir.
MedlinePlus (NLM, NIH) ↗NHS ↗Pırasa köftesi şeker hastası için uygun mu?
Pırasa köftesinde un ya da ekmek içi ve kızartma yağı vardır. Ara sıra, birkaç adetle ve fırında pişirerek yemek daha uygundur.
T.C. Sağlık Bakanlığı ↗Pırasa her gün yenir mi?
Pırasa gibi nişastasız sebzeler her gün tabağın yarısını doldurabilir. Varfarin kullanıyorsanız miktarı günden güne benzer tutun.
CDC ↗MedlinePlus (NLM, NIH) ↗NHS ↗Pırasalı börek şeker hastası için uygun mu?
Böreğin hamuru tahıl grubundadır; TÜBER’e göre üçte bir yufka bir porsiyon ekmeğe eşdeğerdir. Pırasalı börekte kan şekerini asıl etkileyen hamurdur. Küçük bir dilimle sınırlayın ve yanına salata ya da yoğurt koyun.
T.C. Sağlık Bakanlığı ↗CDC ↗Uluslararası kaynaklar, yerel uygulama
Kaynağın ülkesi ayrıca belirtilir. Besin değerleri, porsiyonlar ve öneriler ülkeye göre değişebilir. Türkiye’de güncel resmî öneriler (Türkiye Beslenme Rehberi) ve hekiminiz esas alınır.
Bilgilendirme, hekim ve diyetisyen değerlendirmesinin yerine geçmez. Bu sayfa tanı koymaz, ilaç ya da doz önermez; ilacınızı hekiminize danışmadan değiştirmeyin.
Kaynaklar ve dayanaklar
- American Diabetes Association · Non-Starchy Vegetables for Blood Glucose Control ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü:
- CDC · Diabetes Meal Planning ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2024-05-15
- T.C. Sağlık Bakanlığı · Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022 ↗
Ülke bağlamı: Türkiye · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2022
- MedlinePlus (NLM, NIH) · Vitamin K ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2021-09-27
- NHS · Anticoagulant medicines – Considerations ↗
Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2024-09-09
- USDA · FoodData Central (SR Legacy) ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2019-04
Bağlantılı sayfalar
Tarifler
Beslenme rehberleri
İlaç–besin etkileşimleri
Sürüm ve değişiklik kaydı
- — İlk taslak hazırlandı. Diyetisyen ve dil incelemesi bekleniyor.
Doktorclub editoryal içeriği · Yapay zekâ desteğiyle, kaynaklara dayanarak hazırlanmıştır. Uzman incelemesi sürüyor; tamamlandığında inceleyenin adı ve tarihi bu sayfada gösterilir. İçerik düzeltmesi bildir · Yayın ilkeleri