Şeker hastası salatalık yer mi?
Salatalık nişastasız, kan şekerini çok az etkileyen bir sebzedir; diyabet tabağının yarısını doldurmak için uygundur.
Kısa cevap
Evet. Salatalık, Amerikan Diyabet Derneği’nin nişastasız sebzeler listesinde yer alır. Karbonhidratı düşük, suyu bol bir sebzedir; diyabette tabağın sebze yarısını doldurmak için en kolay seçeneklerden biridir.
Salatalıkta asıl dikkat edilmesi gereken, yanına eklenen tuz ve turşu gibi tuzlu hazırlıklardır.
Salatalık: besin değeri
| 100 g | 1 porsiyon (1 küçük kase doğranmış, 150 g) | |
|---|---|---|
| Enerji | 15 kcal | 23 kcal |
| Karbonhidrat | 3,6 g | 5,4 g |
| Şeker (doğal dahil) | 1,7 g | 2,5 g |
| Lif | 0,5 g | 0,8 g |
| Protein | 0,7 g | 1,0 g |
| Yağ | 0,1 g | 0,2 g |
| Doymuş yağ | 0,0 g | 0,1 g |
| Sodyum | 2 mg | 3 mg |
| Potasyum | 147 mg | 221 mg |
| Fosfor | 24 mg | 36 mg |
| Kalsiyum | 16 mg | 24 mg |
| Demir | 0,3 mg | 0,4 mg |
| K vitamini | 16 µg | 25 µg |
| Karbonhidrat değişimi | 0,2 | 0,4 |
USDA kaydı: Cucumber, with peel, raw (#168409). “—”: kayıtta değer yok. 1 karbonhidrat değişimi ≈ 15 g.
Diyabette
Amerikan Diyabet Derneği salatalığı nişastasız sebzeler arasında sayar. CDC’nin tabak yönteminde tabağın yarısı bu tür sebzelere ayrılır; dörtte biri protein, dörtte biri karbonhidrat besinleri içindir.
- TÜBER’e göre doğranmış çiğ salatalığın bir standart porsiyonu bir küçük kase ya da bir kupadır.
- TÜBER, günde en az beş porsiyon sebze ve meyve yenmesini, bunların önemli bölümünün sebze olmasını önerir.
- Ara öğünde kraker ya da kurabiye yerine salatalık, havuç ve biber dilimleri yemek karbonhidratı azaltır.
TÜBER, sebzeleri renklerine göre gruplar ve mevsimine göre ulaşılabilir sebzelerden renklerine göre çeşitlendirerek yeterli miktarda yemeyi önerir.
American Diabetes Association ↗CDC ↗T.C. Sağlık Bakanlığı ↗Böbrek hastalığında
Ulusal Böbrek Vakfı salatalığı potasyumu düşük sebzeler arasında sayar. Ancak düşük potasyumlu bir sebze bile büyük miktarda yenirse yüksek potasyumlu hâle gelebilir; bu sayfadaki standart porsiyon, böbrek diyetlerinde kullanılan porsiyonlardan büyük olabilir.
Böbrek hastalığınız varsa porsiyonu ve hangi sebzeleri ne sıklıkta yiyeceğinizi diyetisyeninizle belirleyin.
National Kidney Foundation ↗Sofrada nasıl tüketilir?
Salatalık Türk sofrasında kahvaltıda, çoban salatada, cacıkta ve meze olarak yer alır.
- Kahvaltıda ekmeği azaltıp domates ve salatalığı artırın.
- Cacık, yoğurt ve salatalığı birleştirir; yanında pilav varsa porsiyonu dengelemenize yardım eder.
- Salatalığa sofrada tuz eklemeyin; TÜBER sofradan tuzluğu kaldırmayı önerir.
- Turşu ve salamura sebzeler tuzludur; TÜBER bunların sınırlı tüketilmesini önerir.
- Çiğ yenecek sebzeleri iyice yıkayın; TÜBER yeşillikleri mümkünse bıçakla değil elle ayıklamayı önerir.
Sık sorulan sorular
Salatalık kan şekerini dengeler mi?
Salatalığın kan şekerini dengeleyen ya da azaltan bir etkisi yoktur. Ama karbonhidratı çok düşük olduğu için kan şekerini çok az etkiler ve tabakta ekmek ya da pilavın yerini doldurabilir.
American Diabetes Association ↗CDC ↗Böbrek hastası salatalık yiyebilir mi?
Ulusal Böbrek Vakfı salatalığı potasyumu düşük sebzeler arasında sayar. Yine de porsiyonu ve günlük toplam sebze miktarınızı diyetisyeninizle belirleyin.
National Kidney Foundation ↗Şeker hastası turşu yiyebilir mi?
Turşu kan şekerini pek etkilemez ama TÜBER turşu ve salamuraları sınırlı tüketilmesi gereken tuzlu besinler arasında sayar. Fazla tuz tansiyonu yükseltebilir. Turşuyu az ve ara sıra yiyin; salamura ürünleri suda yıkayıp bekletmek tuzunu azaltır.
T.C. Sağlık Bakanlığı ↗NHS ↗Cacık şeker hastası için uygun mu?
Evet. Cacık yoğurt ve salatalıktan yapılır; karbonhidratı düşüktür. Tuzunu az tutun. Yoğurdun da bir miktar karbonhidrat içerdiğini, büyük kaselerde bunun arttığını unutmayın.
American Diabetes Association ↗T.C. Sağlık Bakanlığı ↗Uluslararası kaynaklar, yerel uygulama
Kaynağın ülkesi ayrıca belirtilir. Besin değerleri, porsiyonlar ve öneriler ülkeye göre değişebilir. Türkiye’de güncel resmî öneriler (Türkiye Beslenme Rehberi) ve hekiminiz esas alınır.
Bilgilendirme, hekim ve diyetisyen değerlendirmesinin yerine geçmez. Bu sayfa tanı koymaz, ilaç ya da doz önermez; ilacınızı hekiminize danışmadan değiştirmeyin.
Kaynaklar ve dayanaklar
- American Diabetes Association · Non-Starchy Vegetables for Blood Glucose Control ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü:
- NHS · Salt: the facts ↗
Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2023-04-17
- CDC · Diabetes Meal Planning ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2024-05-15
- T.C. Sağlık Bakanlığı · Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022 ↗
Ülke bağlamı: Türkiye · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2022
- National Kidney Foundation · Potassium in Your CKD Diet ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2023-05-05
- USDA · FoodData Central (SR Legacy) ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2019-04
Bağlantılı sayfalar
Beslenme rehberleri
Sürüm ve değişiklik kaydı
- — İlk taslak hazırlandı. Diyetisyen ve dil incelemesi bekleniyor.
Doktorclub editoryal içeriği · Yapay zekâ desteğiyle, kaynaklara dayanarak hazırlanmıştır. Uzman incelemesi sürüyor; tamamlandığında inceleyenin adı ve tarihi bu sayfada gösterilir. İçerik düzeltmesi bildir · Yayın ilkeleri