Gerucht: „Laserontharing veroorzaakt kanker” — Wat zegt de wetenschap?

Kort antwoord: er is geen wetenschappelijk bewijs dat laserontharing kanker veroorzaakt. Lasers voor ontharing gebruiken, anders dan röntgenstraling, niet-ioniserend licht dat niet genoeg energie heeft om het DNA rechtstreeks te beschadigen. De echte risico's van laserontharing zijn onder meer brandwonden, verkleuring van de huid en schade aan een onbeschermd oog. Deze risico's kunnen met een geschikt apparaat, de juiste instelling en een ervaren behandelaar worden verkleind, maar niet tot nul worden teruggebracht.

Waar komt het gerucht vandaan?

In het dagelijks taalgebruik wordt het woord straling gebruikt voor heel verschillende soorten energie tegelijk. Als hoogenergetische stralen van röntgenapparatuur en sommige nucleaire bronnen met hetzelfde woord worden aangeduid als daglicht, radiogolven en laserlicht, kan men denken dat ze allemaal hetzelfde risico dragen. Hun effecten op het lichaam verschillen echter sterk van elkaar.

Het verschil tussen ioniserende en niet-ioniserende straling

In de wetenschap wordt straling naar energie in twee groepen verdeeld. Ioniserende straling (bijvoorbeeld röntgen- en gammastraling) heeft zoveel energie dat ze elektronen uit atomen kan losmaken en het DNA rechtstreeks kan beschadigen. Dit is het soort straling dat met een verhoogd risico op kanker in verband wordt gebracht.

Lasers en apparaten met intens gepulseerd licht (IPL) voor ontharing werken daarentegen in het gebied van zichtbaar licht en nabij-infrarood. Dit licht is niet ioniserend. Het werkt via warmte: het licht wordt opgenomen door melanine, het donkere pigment in de haarwortel, wordt omgezet in warmte en beschadigt de haarwortel.

Ultraviolet licht neemt een bijzondere plaats in tussen deze twee groepen, en het verband met huidkanker is goed bekend. Lasers voor ontharing gebruiken geen ultraviolet licht.

Wat zegt het onderzoek?

Laserontharing wordt al vele jaren op grote schaal gebruikt. In reviews die de bijwerkingen van deze methode onderzoeken, is geen bevinding gemeld die wijst op het ontstaan van huidkanker door laserontharing. De diepte waarop het licht werkt, blijft bovendien beperkt tot enkele millimeters van de huid; het bereikt de inwendige organen niet.

In de wetenschap is het moeilijk te bewijzen dat iets absoluut nooit gebeurt, en gegevens over zeer langdurige follow-up zijn beperkt. Maar de huidige kennis en de natuurkundige eigenschappen van het licht ondersteunen de zorg dat laserontharing kanker veroorzaakt niet.

De risico's waar u echt op moet letten

Ook al is de zorg over kanker ongegrond, laserontharing is een medische behandeling met risico's. De meest voorkomende en belangrijkste risico's zijn:

• Brandwonden en blaren: kunnen ontstaan als de instelling van het apparaat niet bij het huidtype past of als de huid kort daarvoor gebruind is.
• Verkleuring: de huid kan donkerder of lichter worden; bij een donkere huid en een huid die in de zon is geweest, is het risico groter. Meestal is het tijdelijk, maar het kan lang aanhouden.
• Littekens: zelden, vooral na ernstige brandwonden.
• Oogschade: laserlicht kan een onbeschermd oog ernstig beschadigen. Tijdens de behandeling moeten zowel de behandelde persoon als de behandelaar een geschikte beschermbril dragen; behandeling rond de ogen vraagt bijzondere voorzichtigheid.
• Meer haargroei: bij sommige mensen kan de haargroei in de buurt van het behandelde gebied onverwacht toenemen.

De meeste van deze risico's kunnen worden verkleind met een onderzoek, een juiste bepaling van het huidtype en de keuze van een geschikt apparaat en een geschikte instelling. Bescherming tegen de zon vóór en na de behandeling is ook belangrijk. Zie voor meer informatie ons artikel “Laserontharing”.

Waarom vragen moedervlekken en vlekken extra aandacht?

Omdat moedervlekken ook melanine bevatten, nemen ze laserlicht op. Als een moedervlek met laser wordt behandeld, kan het uiterlijk ervan veranderen. Dat kan het later moeilijker maken voor een arts om die moedervlek te beoordelen en kan ertoe leiden dat een mogelijk teken van huidkanker wordt gemist.

Daarom mogen moedervlekken niet zonder beoordeling met laser worden behandeld. Tijdens de behandeling worden moedervlekken meestal afgedekt en overgeslagen. Hebt u een moedervlek die van vorm, kleur of grootte verandert, bloedt of nieuw is, dan wordt aangeraden vóór de ontharing een dermatoloog te raadplegen. Meer informatie over vlekken in de huid vindt u in het artikel “Pigmentvlekken en melasma”.

Conclusie

Het gerucht dat laserontharing kanker veroorzaakt, komt voort uit het feit dat verschillende soorten straling met hetzelfde woord worden aangeduid. Lasers voor ontharing gebruiken niet-ioniserend licht, en er is geen bewijs dat ze kanker veroorzaken. Er zijn wel echte risico's, zoals brandwonden, verkleuring en oogschade. Zie voor het gebruikelijke verloop na de behandeling ons artikel “Nazorg na medisch-esthetische behandelingen”. De beslissing moet na onderzoek samen met uw arts worden genomen.