Iniekcje rewitalizujące skórę (skin booster): czym są i dla kogo?

Czym jest iniekcja rewitalizująca skórę?

Iniekcje rewitalizujące skórę to zabiegi, w których preparat podaje się w skórę lub tuż pod nią – w postaci wielu drobnych wkłuć albo rozprowadzając go cienką kaniulą. Celem nie jest zwiększenie objętości określonej okolicy, lecz wsparcie ogólnej jakości skóry: jej nawilżenia, elastyczności, gładkości i blasku.

„Skin booster” nie jest definicją medyczną, lecz raczej nazwą parasolową używaną w marketingu. Dlatego pod tą samą nazwą mogą występować preparaty o różnym składzie, mechanizmie działania i poziomie dowodów. Ważne jest, aby pytać nie o nazwę, lecz o skład tego, co ma zostać podane.

Jakie są grupy preparatów?

• Iniekcje nawilżające z kwasem hialuronowym: zawierają kwas hialuronowy nieusieciowany lub lekko usieciowany. Usieciowanie to chemiczne połączenie, dzięki któremu cząsteczka dłużej utrzymuje się w organizmie; ponieważ w tych preparatach jest go niewiele, żel jest bardziej płynny i nie zwiększa objętości. Ta grupa jest najlepiej przebadana spośród iniekcji rewitalizujących skórę.
• Biostymulatory: substancje, których celem jest pobudzenie własnej produkcji kolagenu przez organizm. W tym celu mogą być stosowane substancje takie jak kwas poli-L-mlekowy lub rozcieńczony hydroksyapatyt wapnia. Ich działanie pojawia się powoli i nie można ich rozpuścić hialuronidazą.
• Polinukleotydy (potocznie „DNA z łososia”): produkty otrzymywane z fragmentów DNA pochodzenia rybiego. Badań jest niewiele i są to przeważnie małe badania; dowody są ograniczone.
• Egzosomy: produkty, które według producentów otrzymuje się z bardzo małych pęcherzyków wydzielanych przez komórki. Dowody dotyczące zastosowania w medycynie estetycznej są bardzo ograniczone; produkty mogą się znacznie różnić pod względem składu, źródła i jakości.
• Mieszaniny witamin, aminokwasów i podobnych substancji: temat ten omówiono osobno w naszym przewodniku „Mezoterapia”.

Czym różni się od wypełniacza?

Wypełniacze z kwasem hialuronowym zwiększające objętość to gęstszy, silniej usieciowany żel, podawany w celu nadania kształtu lub objętości określonemu miejscu. Preparaty rewitalizujące z kwasem hialuronowym są natomiast bardziej płynne i rozprowadza się je cienką warstwą na dużej powierzchni skóry. Dlatego nie nadają się do takich celów jak wypełnianie policzków, powiększanie ust czy podkreślanie linii żuchwy.

W jakim celu się je stosuje?

• Wsparcie nawilżenia i blasku skóry, która wygląda na suchą, matową i zmęczoną
• Złagodzenie wyglądu drobnych, powierzchownych zmarszczek
• Poprawa struktury skóry w takich okolicach jak twarz, szyja, dekolt i grzbiety dłoni
• Dodatkowe wsparcie obok innych metod w przypadku niektórych powierzchownych blizn potrądzikowych (efekt różni się w zależności od osoby)

To, która grupa preparatów zostanie zastosowana, w jakiej okolicy i w ilu sesjach, zależy od stanu skóry. Decyzję tę podejmuje się po konsultacji lekarskiej i ocenie lekarza.

Dla kogo zabieg może być odpowiedni?

Można go rozważyć u osób dorosłych w dobrym ogólnym stanie zdrowia, którym przeszkadzają niewielkie zmiany jakości skóry i które mają realistyczne oczekiwania. Zmiana oczekiwana po tych zabiegach jest zwykle subtelna; często opisuje się ją jako „skórę wyglądającą na bardziej wypoczętą i nawilżoną”. Nie należy oczekiwać, że sam zabieg wystarczy w przypadku wyraźnego opadania tkanek lub głębokich zmarszczek.

Dla kogo zabieg nie jest odpowiedni i na co należy zwrócić uwagę?

• Ciąża i karmienie piersią (dane dotyczące bezpieczeństwa w tym okresie są niewystarczające)
• Czynna infekcja, opryszczka, zaostrzenie trądziku lub otwarta rana w okolicy zabiegowej
• Alergia w wywiadzie na składniki preparatu, na środek miejscowo znieczulający lub (w przypadku polinukleotydów) na substancje pochodzenia rybiego
• Zaburzenia krzepnięcia krwi lub przyjmowanie leków przeciwzakrzepowych (nie należy samodzielnie odstawiać leków; proszę porozmawiać z lekarzem)
• Niekontrolowana choroba autoimmunologiczna lub leczenie hamujące układ odpornościowy
• Skłonność do łatwego powstawania blizn lub blizn wypukłych (bliznowców, keloidów)
• Wcześniejsze podanie w tę samą okolicę preparatu o nieznanym składzie

Należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, preparatach ziołowych i silnie działających kosmetykach pielęgnacyjnych, a także o wcześniejszych zabiegach estetycznych.

Co mówią dowody naukowe?

Przeglądy systematyczne oceniające wpływ wstrzykiwanego kwasu hialuronowego na jakość skóry wskazują, że istnieją badania opisujące poprawę takich parametrów jak nawilżenie, elastyczność i blask. Znaczna część tych badań jest jednak mała i krótkotrwała, a autorzy przeglądów podkreślają potrzebę większych, dobrze zaprojektowanych badań. Podsumowując: dowody są obiecujące, ale umiarkowane.

Przegląd systematyczny dotyczący polinukleotydów wskazuje, że badań jest niewiele, są niskiej lub umiarkowanej jakości i nie ma zgody co do najwłaściwszego sposobu stosowania tych preparatów. W przypadku produktów z egzosomami brak jest silnych dowodów klinicznych dotyczących zastosowania w medycynie estetycznej. Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) wydała publiczne ostrzeżenie w związku ze zgłoszeniami poważnych działań niepożądanych związanych z niezatwierdzonymi produktami z egzosomami. Twierdzenia na temat tych produktów pojawiające się w mediach społecznościowych nie są poparte danymi naukowymi.

Kto powinien wykonywać zabieg i gdzie?

Zabiegi te powinien wykonywać przeszkolony lekarz, który zna anatomię skóry i twarzy oraz potrafi postępować w razie ewentualnych powikłań, w placówce medycznej posiadającej wymagane zezwolenia i przestrzegającej zasad higieny. Ponieważ również preparaty z kwasem hialuronowym niosą – choć rzadko – ryzyko zamknięcia (okluzji) naczynia, ważne jest, aby w miejscu wykonywania zabiegu były dostępne niezbędne leki i sprzęt.

Stosowany preparat musi być dopuszczony do obrotu, oryginalny i mieć ważny termin przydatności. Preparaty do wstrzykiwań kupowane przez internet, o niejasnym składzie lub oferowane jako „do stosowania w domu” mogą spowodować poważne zakażenie i uszkodzenie tkanek.

Przygotowanie do zabiegu

• Podczas konsultacji należy omówić swoje oczekiwania dotyczące skóry oraz wcześniejsze zabiegi.
• Proszę zapytać o skład stosowanego preparatu, grupę, do której należy, oraz planowaną liczbę sesji.
• Warto uzyskać informacje o lekach i suplementach, które mogą zwiększać ryzyko powstania siniaków; nie należy samodzielnie odstawiać leków na receptę.
• W przypadku opryszczki w wywiadzie należy poinformować o tym lekarza.
• Ponieważ drobne grudki w miejscach wkłuć mogą utrzymywać się kilka dni, nie należy planować zabiegu tuż przed ważnym wydarzeniem.
• Formularz świadomej zgody należy przeczytać bez pośpiechu.

Dzień zabiegu krok po kroku

1. Lekarz ocenia skórę i wspólnie z pacjentem ustala okolice zabiegowe; zwykle wykonuje się dokumentację fotograficzną.
2. Skórę oczyszcza się i przeciera roztworem antyseptycznym.
3. W razie potrzeby nakłada się krem znieczulający i odczekuje pewien czas; niektóre preparaty zawierają również niewielką ilość środka miejscowo znieczulającego.
4. Preparat podaje się w skórę cienką igłą w postaci wielu drobnych wkłuć lub rozprowadza kaniulą.
5. W trakcie zabiegu lekarz obserwuje kolor skóry; w razie nagłego, silnego lub nietypowego bólu należy natychmiast o tym powiedzieć.
6. Po zakończeniu zabiegu okolicę się oczyszcza; pacjent otrzymuje zalecenia pielęgnacyjne oraz informację, jak skontaktować się z lekarzem w razie problemów.

Po zabiegu: pierwsze 24 godziny i pierwszy tydzień

Bezpośrednio po zabiegu w miejscach wkłuć można spodziewać się drobnych grudek, zaczerwienienia i tkliwości. Grudki te przeważnie znikają w ciągu od kilku godzin do kilku dni. Zwykle zaleca się, aby nie uciskać ani nie masować okolicy zabiegowej oraz odłożyć makijaż na czas zalecony przez lekarza.

W pierwszych dniach lekarz może zalecić unikanie intensywnego wysiłku fizycznego, sauny, łaźni tureckiej i silnego słońca. W przypadku biostymulatorów niektórzy lekarze mogą zalecić masowanie okolicy przez określony czas; ponieważ zalecenie to zależy od preparatu, należy stosować się wyłącznie do instrukcji własnego lekarza.

Spodziewane działania niepożądane

• Drobne grudki w miejscach wkłuć
• Zaczerwienienie i tkliwość
• Siniaki
• Niewielki obrzęk
• Swędzenie lub uczucie napięcia skóry

Objawy te zwykle zmniejszają się w ciągu kilku dni. Natomiast stopniowo narastający ból, przebarwienie skóry, wydzielina lub gorączka nie należą do spodziewanego przebiegu.

Inne możliwe problemy

• Guzki: drobne, wyczuwalne zgrubienia. Mogą pojawić się po tygodniach lub miesiącach, zwłaszcza po biostymulatorach, a ich leczenie bywa trudniejsze.
• Zakażenie: ryzyko wzrasta w miejscach, w których nie przestrzega się zasad higieny, lub przy stosowaniu preparatów niewiadomego pochodzenia.
• Niebieskawe zabarwienie: kwas hialuronowy podany zbyt powierzchownie może prześwitywać na niebiesko, szczególnie przy cienkiej skórze.
• Reakcje alergiczne lub opóźnione reakcje zapalne.
• Zamknięcie (okluzja) naczynia: rzadkie, ale poważne ryzyko; szczegóły w naszym przewodniku „Kiedy po wypełniaczu jest to stan nagły? Zamknięcie naczynia i inne objawy alarmowe”.

Kiedy widać efekt i jak długo się utrzymuje?

W przypadku iniekcji nawilżających z kwasem hialuronowym zmiana jest zwykle zauważalna w miarę kolejnych sesji i w ciągu kilku tygodni. W przypadku biostymulatorów efekt zależy od wytwarzania przez organizm własnego kolagenu, dlatego pojawia się wolniej – w ciągu tygodni do miesięcy.

Czas utrzymywania się efektu zależy od preparatu, budowy skóry, wieku, ekspozycji na słońce i stylu życia. Żadna grupa preparatów nie daje trwałego efektu; w większości protokołów planuje się powtarzanie zabiegu w określonych odstępach. W przypadku polinukleotydów i egzosomów wiarygodnych danych na temat czasu utrzymywania się efektu praktycznie brak.

Realistyczne oczekiwania: czego iniekcje rewitalizujące nie zrobią?

• Nie uzupełniają utraconej objętości i nie modelują rysów twarzy.
• Nie unoszą wyraźnie opadających tkanek.
• Same w sobie nie korygują głębokich zmarszczek mimicznych.
• Same w sobie nie usuwają przebarwień, melasmy (ostudy) ani uszkodzeń posłonecznych.
• Nie zastępują ochrony przeciwsłonecznej, regularnej pielęgnacji skóry i unikania palenia tytoniu.
• To, że produkt jest nowy lub „modny”, nie oznacza, że jest bardziej skuteczny; ważne jest, aby pytać o poziom dowodów.

Alternatywy

Ta strona ma charakter ogólnoinformacyjny. Odpowiednią metodę można ustalić wyłącznie na podstawie konsultacji lekarskiej i oceny lekarza.