İçeriğe geç

Şiddetli ya da ani başlayan bir belirtiniz varsa okumayı bırakın, 112'yi arayın.

Hekim misiniz? Doktorclub'a katılın

Şeker hastası kırmızı mercimek yer mi?

Kırmızı mercimek lif ve bitkisel protein kaynağıdır; diyabette kan şekerini yavaş yükselten besinler arasında sayılır ama karbonhidrat da içerir.

Kısa cevap

Evet. Mercimek, Diabetes UK’nin glisemik indeksi düşük besinler arasında saydığı kuru baklagillerdendir. Lif, protein, vitamin ve mineral bakımından zengin, yağı ise çok düşüktür.

Ama mercimek de karbonhidrat içerir. Bu sayfadaki değerler kuru mercimeğe aittir; çorba ya da yemek olarak pişirildiğinde aynı porsiyonun hacmi artar ama karbonhidratı değişmez.

Diabetes UK ↗NHS ↗

Kırmızı mercimek: besin değeri

100 g1 porsiyon (50 g kuru (pişince yaklaşık 2 küçük kepçe), 50 g)
Enerji358 kcal179 kcal
Karbonhidrat63,1 g31,6 g
Şeker (doğal dahil)——
Lif10,8 g5,4 g
Protein23,9 g12,0 g
Yağ2,2 g1,1 g
Doymuş yağ0,4 g0,2 g
Sodyum7 mg4 mg
Potasyum668 mg334 mg
Fosfor294 mg147 mg
Kalsiyum48 mg24 mg
Demir7,4 mg3,7 mg
K vitamini——
Karbonhidrat değişimi4,22,1

USDA kaydı: Lentils, pink or red, raw (#174284). “—”: kayıtta değer yok. 1 karbonhidrat değişimi ≈ 15 g.

Diyabette

TÜBER’e göre bir standart porsiyon pişmiş kuru baklagil, kişi başına elli gram kuru baklagilden elde edilir ve yaklaşık iki küçük kepçe yemek eder. Yetişkinlere haftada en az üç porsiyon kuru baklagil önerilir; her gün tüketilmesi teşvik edilir.

  • Tabak yönteminde mercimek hem protein hem karbonhidrat sayılır. CDC kuru baklagilleri hem protein bölümünde hem karbonhidrat besinleri arasında sayar.
  • Mercimek yemeğinin yanında pilav ve ekmek de varsa karbonhidrat porsiyonları toplanır.
  • Kuru baklagilleri lifli karbonhidrat kaynağı olarak ekmek ve pilavın bir kısmının yerine kullanmak tabağı dengeler.
T.C. Sağlık Bakanlığı ↗CDC ↗Diabetes UK ↗

Böbrek hastalığında

Ulusal Böbrek Vakfı, kuru fasulye, mercimek ve diğer kuru baklagilleri potasyumu yüksek besinler arasında sayar. Tablodaki potasyum ve fosfor değerleri de kırmızı mercimek için bunu gösterir. Öte yandan aynı kaynak, kuru baklagillerin böbrek hastalığında mutlaka kesilmesi gerekmediğini ve bitkisel besinlerdeki fosforun et ve süt ürünlerindekinden daha az emildiğini belirtir.

  • Potasyum kısıtlamanız varsa kırmızı mercimek porsiyonunu ve sıklığını böbrek hekiminiz ve diyetisyeninizle belirleyin.
  • Konserve baklagil kullanıyorsanız konserve sıvısını kullanmayın.
  • Bazı sebzelerde potasyumu azaltmak için ıslatma ve haşlama suyunu dökme önerilir; bunu yalnız diyetisyeninizin önerisiyle uygulayın.
National Kidney Foundation ↗National Kidney Foundation ↗

Sofrada nasıl tüketilir?

Kırmızı mercimek Türk mutfağında en çok çorba, ezogelin ve mercimek köftesinde kullanılır.

  • Mercimek çorbasında unu ve tereyağını azaltın; sebze (havuç, soğan, kabak) ekleyerek çorbayı zenginleştirin.
  • Çorbanın yanına ekmek koyacaksanız bir ince dilimle sınırlayın.
  • Mercimek köftesi bulgurla yapıldığı için iki karbonhidrat kaynağını birleştirir; yanına bol yeşillik koyun ve adedini sınırlayın.
  • Mercimeği salata ve sebze yemeklerine ekleyerek lifi artırabilirsiniz.
NHS ↗T.C. Sağlık Bakanlığı ↗

Sık sorulan sorular

Şeker hastası mercimek çorbası içebilir mi?

Evet. Mercimek kan şekerini yavaş yükselten baklagillerdendir. Çorbayı unsuz ya da az unlu, az yağlı yapın; yanında ekmeği sınırlayın ve kaseyi büyütmeyin.

Diabetes UK ↗T.C. Sağlık Bakanlığı ↗
Mercimek et yerine geçer mi?

Kuru baklagiller protein içerir, ama TÜBER’e göre bir porsiyon pişmiş kuru baklagildeki protein, bir porsiyon kırmızı et ya da tavuktakinin yaklaşık yarısıdır. Mercimeği haftalık beslenmenizin düzenli bir parçası yapın; et, balık, yumurta ve süt ürünleriyle birlikte düşünün.

T.C. Sağlık Bakanlığı ↗
Mercimek 5 porsiyon sebze-meyveye sayılır mı?

NHS’e göre mercimek, nohut ve fasulye gibi baklagiller, ne kadar yenirse yensin günde yalnız bir porsiyon olarak sayılır.

NHS ↗
Mercimek glutensiz mi?

Mercimek gluten içermez; baklagil unları çölyak hastalığında güvenli besinler arasında sayılır. Hazır çorba ve köfte karışımlarında buğday unu ya da bulgur olabileceği için etikete bakın.

NIDDK (NIH) ↗

Uluslararası kaynaklar, yerel uygulama

Kaynağın ülkesi ayrıca belirtilir. Besin değerleri, porsiyonlar ve öneriler ülkeye göre değişebilir. Türkiye’de güncel resmî öneriler (Türkiye Beslenme Rehberi) ve hekiminiz esas alınır.

Bilgilendirme, hekim ve diyetisyen değerlendirmesinin yerine geçmez. Bu sayfa tanı koymaz, ilaç ya da doz önermez; ilacınızı hekiminize danışmadan değiştirmeyin.

Kaynaklar ve dayanaklar

  1. Diabetes UK · Glycaemic index and diabetes ↗

    Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2025-09-22

  2. NHS · Eating a balanced diet ↗

    Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2026-06-30

  3. T.C. Sağlık Bakanlığı · Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022 ↗

    Ülke bağlamı: Türkiye · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2022

  4. CDC · Diabetes Meal Planning ↗

    Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2024-05-15

  5. Diabetes UK · Carbohydrates and diabetes: What you need to know ↗

    Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü:

  6. National Kidney Foundation · Potassium in Your CKD Diet ↗

    Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2023-05-05

  7. National Kidney Foundation · 6 Kidney Disease Diet Myths ↗

    Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2023-05-18

  8. NHS · How to get more fibre into your diet ↗

    Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2026-03-02

  9. NHS · 5 A Day: what counts? ↗

    Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2026-06-09

  10. NIDDK (NIH) · Eating, Diet, & Nutrition for Celiac Disease ↗

    Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2020-10

  1. USDA · FoodData Central (SR Legacy) ↗

    Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2019-04

Bağlantılı sayfalar

Sürüm ve değişiklik kaydı

  • — İlk taslak hazırlandı. Diyetisyen ve dil incelemesi bekleniyor.

Doktorclub editoryal içeriği · Yapay zekâ desteğiyle, kaynaklara dayanarak hazırlanmıştır. Uzman incelemesi sürüyor; tamamlandığında inceleyenin adı ve tarihi bu sayfada gösterilir. İçerik düzeltmesi bildir · Yayın ilkeleri

← Besin rehberi