Şeker hastası kuru fasulye yer mi?
Kuru fasulye lifli, kan şekerini yavaş yükselten bir baklagildir; diyabette sorun çoğu zaman yanındaki pilav ve ekmektir.
Kısa cevap
Evet. Fasulye, Diabetes UK’nin glisemik indeksi düşük besinler arasında saydığı kuru baklagillerdendir. Yağı çok düşük; lif, protein, vitamin ve mineral bakımından zengindir.
Diyabette kuru fasulyenin kendisinden çok, yanında gelen pilav ve ekmek kan şekerini yükseltir. Fasulye de karbonhidrat içerdiği için tabağı birlikte düşünmek gerekir.
Kuru fasulye: besin değeri
| 100 g | 1 porsiyon (¾ kupa ya da 2 küçük kepçe haşlanmış, 130 g) | |
|---|---|---|
| Enerji | 139 kcal | 181 kcal |
| Karbonhidrat | 25,1 g | 32,6 g |
| Şeker (doğal dahil) | 0,3 g | 0,4 g |
| Lif | 6,3 g | 8,2 g |
| Protein | 9,7 g | 12,6 g |
| Yağ | 0,4 g | 0,5 g |
| Doymuş yağ | 0,1 g | 0,1 g |
| Sodyum | 6 mg | 8 mg |
| Potasyum | 561 mg | 729 mg |
| Fosfor | 113 mg | 147 mg |
| Kalsiyum | 90 mg | 117 mg |
| Demir | 3,7 mg | 4,8 mg |
| K vitamini | 4 µg | 5 µg |
| Karbonhidrat değişimi | 1,7 | 2,2 |
USDA kaydı: Beans, white, mature seeds, cooked, boiled, without salt (#175203). “—”: kayıtta değer yok. 1 karbonhidrat değişimi ≈ 15 g.
Diyabette
TÜBER’e göre bir standart porsiyon haşlanmış kuru fasulye dörtte üç kupa, yani iki küçük kepçedir. Yetişkinlere haftada en az üç porsiyon kuru baklagil önerilir.
- Türk sofrasında kuru baklagil yemeği çoğu zaman pilav ve ekmekle gelir. Bu durumda aynı tabakta üç karbonhidrat kaynağı olur. TÜBER’e göre bir standart porsiyon kuru baklagil yemeği, karbonhidrat bakımından bir standart porsiyon ekmek ya da tahıla eşdeğer sayılabilir.
- "Kuru fasulye pilav" tabağında pilavı yarım kepçe ile sınırlayın ya da yerine salata koyun.
- CDC, kuru baklagilleri hem protein bölümünde hem karbonhidrat besinleri arasında sayar.
- Glisemik indeks porsiyonu hesaba katmaz; iki tabak fasulye de kan şekerini yükseltir.
Böbrek hastalığında
Ulusal Böbrek Vakfı, kuru fasulye, mercimek ve diğer kuru baklagilleri potasyumu yüksek besinler arasında sayar. Tablodaki potasyum ve fosfor değerleri de kuru fasulye için bunu gösterir. Öte yandan aynı kaynak, kuru baklagillerin böbrek hastalığında mutlaka kesilmesi gerekmediğini ve bitkisel besinlerdeki fosforun et ve süt ürünlerindekinden daha az emildiğini belirtir.
- Potasyum kısıtlamanız varsa kuru fasulye porsiyonunu ve sıklığını böbrek hekiminiz ve diyetisyeninizle belirleyin.
- Konserve baklagil kullanıyorsanız konserve sıvısını kullanmayın.
- Bazı sebzelerde potasyumu azaltmak için ıslatma ve haşlama suyunu dökme önerilir; bunu yalnız diyetisyeninizin önerisiyle uygulayın.
Ayrıca beyaz fasulye, Ulusal Böbrek Vakfı’nın oksalatı çok yüksek besinler listesindedir. Kalsiyum oksalat böbrek taşınız varsa, yeterli kalsiyum almanın ve yirmi dört saatlik idrar testine göre planlanan diyetin önemli olduğunu hekiminizle konuşun.
National Kidney Foundation ↗National Kidney Foundation ↗National Kidney Foundation ↗Sofrada nasıl tüketilir?
Kuru fasulye Türk mutfağının sembol yemeklerindendir; etli, zeytinyağlı ya da piyaz olarak yenir.
- Etli kuru fasulyede yağı azaltın, sebzeyi artırın.
- Zeytinyağlı kuru fasulye ve piyaz, pilavsız bir öğünde protein ve karbonhidrat bölümünü birlikte karşılar.
- Piyazda haşlanmış fasulyeyi bol soğan, maydanoz ve domatesle karıştırın; yanında ekmeği sınırlayın.
- Kuru fasulyeyi bir gece ıslatıp ıslatma suyunu dökerek pişirmek yaygın bir ev uygulamasıdır.
Sık sorulan sorular
Şeker hastası kuru fasulye pilav yiyebilir mi?
Yiyebilir, ama pilavı küçük tutarak. Kuru fasulye ve pilav ikisi de karbonhidrat porsiyonuna sayılır. Fasulyenin yanına yarım kepçe pilav ve salata koymak, iki kepçe pilava göre daha dengeli bir tabaktır.
T.C. Sağlık Bakanlığı ↗CDC ↗Kuru fasulye et yerine geçer mi?
TÜBER’e göre bir porsiyon pişmiş kuru baklagilin proteini, bir porsiyon et ya da tavuktakinin yaklaşık yarısıdır. Kuru fasulye iyi bir bitkisel protein kaynağıdır, ama tek kaynak olmamalıdır.
T.C. Sağlık Bakanlığı ↗Kuru fasulye 5 porsiyon sebze-meyveye sayılır mı?
NHS’e göre fasulye ve diğer baklagiller, ne kadar yenirse yensin günde yalnız bir porsiyon sayılır.
NHS ↗Uluslararası kaynaklar, yerel uygulama
Kaynağın ülkesi ayrıca belirtilir. Besin değerleri, porsiyonlar ve öneriler ülkeye göre değişebilir. Türkiye’de güncel resmî öneriler (Türkiye Beslenme Rehberi) ve hekiminiz esas alınır.
Bilgilendirme, hekim ve diyetisyen değerlendirmesinin yerine geçmez. Bu sayfa tanı koymaz, ilaç ya da doz önermez; ilacınızı hekiminize danışmadan değiştirmeyin.
Kaynaklar ve dayanaklar
- Diabetes UK · Glycaemic index and diabetes ↗
Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2025-09-22
- NHS · Eating a balanced diet ↗
Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2026-06-30
- T.C. Sağlık Bakanlığı · Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022 ↗
Ülke bağlamı: Türkiye · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2022
- CDC · Diabetes Meal Planning ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2024-05-15
- National Kidney Foundation · Potassium in Your CKD Diet ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2023-05-05
- National Kidney Foundation · 6 Kidney Disease Diet Myths ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2023-05-18
- National Kidney Foundation · Calcium Kidney Stones ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2025-09-02
- NHS · How to get more fibre into your diet ↗
Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2026-03-02
- NHS · 5 A Day: what counts? ↗
Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2026-06-09
- USDA · FoodData Central (SR Legacy) ↗
Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2019-04
Bağlantılı sayfalar
Beslenme rehberleri
İlaç–besin etkileşimleri
Sürüm ve değişiklik kaydı
- — İlk taslak hazırlandı. Diyetisyen ve dil incelemesi bekleniyor.
Doktorclub editoryal içeriği · Yapay zekâ desteğiyle, kaynaklara dayanarak hazırlanmıştır. Uzman incelemesi sürüyor; tamamlandığında inceleyenin adı ve tarihi bu sayfada gösterilir. İçerik düzeltmesi bildir · Yayın ilkeleri