İçeriğe geç

Şiddetli ya da ani başlayan bir belirtiniz varsa okumayı bırakın, 112'yi arayın.

Hekim misiniz? Doktorclub'a katılın

Şeker hastası yeşil mercimek yer mi?

Yeşil mercimek lifli, düşük glisemik indeksli bir baklagildir; diyabette hem protein hem karbonhidrat kaynağı olarak tabağa girer.

Kısa cevap

Evet. Mercimek, Diabetes UK’nin glisemik indeksi düşük besinler arasında saydığı kuru baklagillerdendir. Yağı çok düşük; lif, protein, vitamin ve mineral bakımından zengindir.

Yeşil mercimek de karbonhidrat içerir. Kan şekerine etkisini porsiyon ve yanında yenen pilav ile ekmek belirler.

Diabetes UK ↗NHS ↗

Yeşil mercimek: besin değeri

100 g1 porsiyon (¾ kupa ya da 2 küçük kepçe haşlanmış, 130 g)
Enerji116 kcal151 kcal
Karbonhidrat20,1 g26,1 g
Şeker (doğal dahil)1,8 g2,3 g
Lif7,9 g10,3 g
Protein9,0 g11,7 g
Yağ0,4 g0,5 g
Doymuş yağ0,1 g0,1 g
Sodyum2 mg3 mg
Potasyum369 mg480 mg
Fosfor180 mg234 mg
Kalsiyum19 mg25 mg
Demir3,3 mg4,3 mg
K vitamini2 µg2 µg
Karbonhidrat değişimi1,31,7

USDA kaydı: Lentils, mature seeds, cooked, boiled, without salt (#172421). “—”: kayıtta değer yok. 1 karbonhidrat değişimi ≈ 15 g.

Diyabette

TÜBER’e göre bir standart porsiyon haşlanmış kuru baklagil dörtte üç kupa, yani iki küçük kepçedir. Yetişkinlere haftada en az üç porsiyon kuru baklagil önerilir; her gün tüketilmesi teşvik edilir.

  • CDC, kuru baklagilleri hem protein hem karbonhidrat besinleri arasında sayar.
  • Türk sofrasında kuru baklagil yemeği çoğu zaman pilav ve ekmekle gelir. Bu durumda aynı tabakta üç karbonhidrat kaynağı olur. TÜBER’e göre bir standart porsiyon kuru baklagil yemeği, karbonhidrat bakımından bir standart porsiyon ekmek ya da tahıla eşdeğer sayılabilir.
  • Yeşil mercimek yemeğinin yanında pilavı küçük tutun ya da yerine salata ve yoğurt koyun.
  • Glisemik indeks porsiyonu hesaba katmaz; bol yenen bir baklagil de kan şekerini yükseltir.
T.C. Sağlık Bakanlığı ↗CDC ↗Diabetes UK ↗

Böbrek hastalığında

Ulusal Böbrek Vakfı, kuru fasulye, mercimek ve diğer kuru baklagilleri potasyumu yüksek besinler arasında sayar. Tablodaki potasyum ve fosfor değerleri de yeşil mercimek için bunu gösterir. Öte yandan aynı kaynak, kuru baklagillerin böbrek hastalığında mutlaka kesilmesi gerekmediğini ve bitkisel besinlerdeki fosforun et ve süt ürünlerindekinden daha az emildiğini belirtir.

  • Potasyum kısıtlamanız varsa yeşil mercimek porsiyonunu ve sıklığını böbrek hekiminiz ve diyetisyeninizle belirleyin.
  • Konserve baklagil kullanıyorsanız konserve sıvısını kullanmayın.
  • Bazı sebzelerde potasyumu azaltmak için ıslatma ve haşlama suyunu dökme önerilir; bunu yalnız diyetisyeninizin önerisiyle uygulayın.
National Kidney Foundation ↗National Kidney Foundation ↗

Sofrada nasıl tüketilir?

Yeşil mercimek pişince dağılmaz; bu yüzden yemek, salata ve pilavda kullanılır.

  • Yeşil mercimek yemeğini soğan, havuç ve domatesle pişirin; bulguru azaltın.
  • Yeşil mercimek salatası: haşlanmış mercimek, domates, salatalık, maydanoz, taze soğan, limon ve zeytinyağı. Ana öğünde protein ve karbonhidrat bölümünü birlikte karşılar.
  • Mercimekli bulgur pilavında mercimeği artırıp bulguru azaltın.
  • Kuru baklagilleri yemeklere ve salatalara eklemek lifi artırmanın kolay yollarındandır.
NHS ↗CDC ↗

Sık sorulan sorular

Yeşil mercimek mi, kırmızı mercimek mi?

İkisi de kuru baklagildir ve Diabetes UK mercimeği düşük glisemik indeks grubunda sayar. Yeşil mercimek tane olarak kalır, kırmızı mercimek çorbaya uygundur. Tabloda ikisinin değerlerini karşılaştırabilirsiniz; kırmızı mercimek sayfası kuru ağırlığa göredir.

Diabetes UK ↗
Mercimek et yerine geçer mi?

TÜBER’e göre bir porsiyon pişmiş kuru baklagilin proteini, bir porsiyon et ya da tavuktakinin yaklaşık yarısıdır. Mercimek değerli bir protein kaynağıdır ama tek kaynak olmamalıdır.

T.C. Sağlık Bakanlığı ↗
Mercimek 5 porsiyon sebze-meyveye sayılır mı?

NHS’e göre kuru baklagiller, ne kadar yenirse yensin günde yalnız bir porsiyon sayılır.

NHS ↗
Mercimekli bulgur pilavı şeker hastasına uygun mu?

Uygun olabilir, ama iki karbonhidrat kaynağını birleştirdiğini unutmayın. Mercimek oranını artırıp bulguru azaltın, pilavı bir kepçeyle sınırlayın ve yanına yoğurt ile salata koyun.

T.C. Sağlık Bakanlığı ↗CDC ↗

Uluslararası kaynaklar, yerel uygulama

Kaynağın ülkesi ayrıca belirtilir. Besin değerleri, porsiyonlar ve öneriler ülkeye göre değişebilir. Türkiye’de güncel resmî öneriler (Türkiye Beslenme Rehberi) ve hekiminiz esas alınır.

Bilgilendirme, hekim ve diyetisyen değerlendirmesinin yerine geçmez. Bu sayfa tanı koymaz, ilaç ya da doz önermez; ilacınızı hekiminize danışmadan değiştirmeyin.

Kaynaklar ve dayanaklar

  1. Diabetes UK · Glycaemic index and diabetes ↗

    Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2025-09-22

  2. NHS · Eating a balanced diet ↗

    Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2026-06-30

  3. T.C. Sağlık Bakanlığı · Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022 ↗

    Ülke bağlamı: Türkiye · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2022

  4. CDC · Diabetes Meal Planning ↗

    Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2024-05-15

  5. National Kidney Foundation · Potassium in Your CKD Diet ↗

    Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2023-05-05

  6. National Kidney Foundation · 6 Kidney Disease Diet Myths ↗

    Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2023-05-18

  7. NHS · How to get more fibre into your diet ↗

    Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2026-03-02

  8. NHS · 5 A Day: what counts? ↗

    Ülke bağlamı: UK · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2026-06-09

  1. USDA · FoodData Central (SR Legacy) ↗

    Ülke bağlamı: ABD · Kaynak kontrolü: · Kaynak tarihi: 2019-04

Bağlantılı sayfalar

Sürüm ve değişiklik kaydı

  • — İlk taslak hazırlandı. Diyetisyen ve dil incelemesi bekleniyor.

Doktorclub editoryal içeriği · Yapay zekâ desteğiyle, kaynaklara dayanarak hazırlanmıştır. Uzman incelemesi sürüyor; tamamlandığında inceleyenin adı ve tarihi bu sayfada gösterilir. İçerik düzeltmesi bildir · Yayın ilkeleri

← Besin rehberi