Yaşlılarda susuzluk: susamasanız da neden ve nasıl su içmelisiniz?

Temel ilkeler

• Susamayı beklemeyin: Gün boyunca belirli aralıklarla için. Sabah kalkınca, her öğünde ve öğün aralarında birer bardak sıvı alışkanlık haline gelebilir.
• İdrar renginize bakın: Açık saman sarısı renk genellikle yeterli sıvı aldığınızı gösterir. Koyu sarı ve keskin kokulu idrar ya da her zamankinden az idrara çıkmak susuzluk işareti olabilir.
• Sıvının çoğu sayılır: Su, süt, ayran, çay ve kahve günlük sıvınıza katılır. Çorbalar ve meyveler de sıvı sağlar.
• Daha fazla gerektiğinde: Hava sıcaksa, ateşiniz, ishaliniz ya da kusmanız varsa ve çok terlediyseniz daha fazla sıvıya ihtiyaç duyarsınız.
• Kafein ve alkol: Çay ve kahveyi ölçülü için. Alkol susuzluğu artırır.
• Sınır varsa: Kalp yetmezliği ya da böbrek hastalığı nedeniyle size bir sıvı sınırı verildiyse bu sayfadaki genel önerilerin yerine hekiminizin önerisine uyun.

Türk sofrasında nasıl uygulanır?

Türk sofrası sıvı açısından zengindir. Gün boyu şöyle dağıtılabilir:

• Sabah: Kalkınca bir bardak su. Kahvaltıda bir bardak süt ya da açık çay; yanında domates, salatalık.
• Kuşluk: Bir bardak ayran ya da bir meyve.
• Öğle: Mercimek, tarhana, yayla ya da sebze çorbası. Çorba hem sıvı hem besin verir.
• İkindi: Limonlu açık çay ve bir bardak su.
• Akşam: Zeytinyağlı sebze yemeği, yanında cacık ya da yoğurt; tatlı yerine bir kase şekersiz komposto (hoşaf).

Siyah çayı yemekle birlikte değil, yemekten bir saat önce ya da sonra, açık ve limonlu içmek demirin emilimini korur. Bardağınızı ya da su şişenizi gözünüzün önünde tutmak içmeyi hatırlatır.

Neyi neyle değiştirebilirsiniz?

• Şekerli gazlı içecek yerine: su, sade maden suyu ya da içine limon dilimi atılmış su.
• Hazır meyve suyu yerine: meyvenin kendisi; meyve suyu içecekseniz küçük bir bardağı aşmayın ve yemekle için.
• Gün boyu art arda demli çay yerine: açık ve limonlu çay, aralarda su.
• Akşam yatmadan önce birkaç bardak birden yerine: aynı miktarı sabaha ve öğlene yaymak.
• Alkollü içecek yerine: ayran, su ya da maden suyu.

Özel durumlar

Gece tuvalete kalkma kaygısı:

• Gece sık idrara çıkıyorsanız yatmadan önceki saatlerde daha az için, ama gün içinde yeterli sıvıyı almaya devam edin.
• Çay, kahve, kola ve alkolü azaltmak mesaneyi daha az uyarır.
• İdrar kaçırma korkusuyla suyu kısmayın; bu susuzluğu ve idrar yolu enfeksiyonu riskini artırabilir. Mesane sorunlarınızı hekiminizle konuşun.

İdrar söktürücü kullanıyorsanız:

• İdrar söktürücü ilaç vücuttaki fazla sıvıyı atar. Ne kadar sıvı içmeniz gerektiği ilacı neden kullandığınıza bağlıdır; bunu hekiminize sorun.
• Kusma, ishal ya da ateşiniz olursa susuzluk riski artar; hekiminizi arayın.
• Kalp yetmezliğinde düzenli tartılmak önemlidir; ani kilo artışı vücutta sıvı biriktiğini gösterebilir. İlacınızı kendiliğinizden bırakmayın.

İdrar yolu enfeksiyonu ileri yaşta farklı görünebilir:

• Yanma ve sık idrara çıkmanın yanında yeni başlayan huzursuzluk ya da kafa karışıklığı, idrar kaçırmanın artması ve titreme olabilir.

Yakınınız size bağımlıysa:

• İçeceğini başkasının getirmesine ihtiyaç duyanlarda susuzluk daha sık görülür. Bardağı elinin uzanabileceği yere koyun ve gün içinde düzenli olarak içecek önerin.

Türkiye’de

Türkiye Beslenme ve Sağlık Araştırması 2017 verilerine göre ülkemizde yaşlıların büyük çoğunluğu her gün siyah çay içiyor; meyve suyu ve kolalı içecekleri ise çoğu hiç tüketmiyor. Yoğurt ve ayranı yaşlıların yaklaşık yarısı her gün tüketiyor. Bu yüzden günlük sıvının önemli bir kısmı çaydan geliyor. Çayın yanına su, ayran, süt ve çorbayı eklemek; çayı açık ve yemeklerden ayrı içmek Türk sofrası için pratik bir başlangıçtır.

Bağlantılı sayfalar