← Tüm hastalıklar

Akciğer hastalıkları

Sarkoidoz

Organlarda granülom denen küçük iltihap kümelerinin oluştuğu bir hastalık. En çok akciğer, lenf bezleri ve deri etkilenir. Çoğu kişide kendiliğinden düzelir.

Türkiye'de Ulusal Yenidoğan Tarama Programı'nın (topuk kanı) panelinde yer almıyor. Kaynak

Orphanet'te bu hastalık için acil servis hekimlerine yönelik bir kılavuz var (dil: Fransızca). Orphanet'te görün

Acil durum kartı hazırlayın

Bu hastalık için takip, “Akciğer hastalıkları” grubu üzerinden yapılır.

Hastalığı tanıyalım

Bu bölüm henüz hekim incelemesinden geçmedi. MedlinePlus, Orphanet ve NHS gibi kaynakların hasta bilgilerinden sade Türkçeye aktarıldı. Her kişide hastalık farklı seyredebilir; tanı ve tedavi için hekiminize danışın.

Bu hastalıkta ne olur?

Bağışıklık hücreleri organlarda küçük kümeler oluşturur. Bunlara granülom denir. Granülomlar hemen her organda olabilir. En sık akciğer ve lenf bezleri etkilenir. Çok sayıda granülom bir organın işini bozabilir. Nedeni tam bilinmez.

Hangi belirtiler görülebilir?

Belirtiler hangi organın tutulduğuna göre değişir. Bazı kişilerde hiç belirti yoktur.

  • Kuru öksürük ve nefes darlığı (akciğer tutulumu 10 kişiden 9'unda)
  • Bacaklarda ağrılı, kırmızı deri şişlikleri
  • Boyun, koltuk altı ya da kasıkta şiş bezler
  • Yorgunluk, ateş, kilo kaybı
  • Eklem ağrısı
  • Kızarık, ağrılı göz
  • Kalp ritim bozukluğu (bazen)

Tanı nasıl konur?

Akciğer filmi ve tomografi çekilir. Bronkoskopiyle akciğerden ya da lenf bezinden küçük bir parça alınır. Bu parça mikroskopla incelenir. Kan ve idrar testleri yapılır. Göz, kalp ve deri ayrıca kontrol edilir.

Tedavi ve bakım

Pek çok kişide hastalık birkaç ay ya da yıl içinde kendiliğinden geçer. Bu kişiler yalnızca düzenli izlenir. Göz, kalp, sinir sistemi ya da akciğer etkilenirse iltihabı azaltan ilaçlar verilir. Bazen bağışıklığı baskılayan ilaçlar da gerekir. Kalp ritmi bozuksa ritmi düzenleyen bir cihaz takılabilir. Çok ağır durumlarda organ nakli düşünülebilir. Hangi tedavinin uygun olduğuna hastalığı izleyen hekim karar verir.

Aile için: kalıtım ve genetik danışmanlık

Sarkoidoz bulaşıcı değildir. Doğrudan kalıtılan bir hastalık da sayılmaz. Bazı genler riski artırabilir. Yakın akrabası hasta olan kişilerde risk daha yüksektir. Ailede birden çok hasta varsa hekimle konuşmak yararlıdır.

Kaynak: NHS: Sarcoidosis · MedlinePlus: Sarcoidosis · Orphanet: Sarcoidosis (ORPHA:797)

Temel bilgiler

Ne kadar sık?
Toplumda görülme sıklığı: 10 000 kişide 1-5 (Dünya)
Nasıl kalıtılır?
Çok genli / çok etkenli
Genellikle ne zaman başlar?
Ergenlikte, Erişkinlikte, Çocuklukta, İleri yaşta
İlgili gen(ler)
HLA-DRB1, BTNL2
Güvenilir kaynaklar
Orphanet

Bu bilgiler Orphanet ve MedlinePlus kayıtlarından aktarılmıştır (son kontrol: 7 Ekim 2026). Sıklık değerleri yaklaşık aralıklardır.

Yalnız değilsiniz: Türkiye’deki hasta dernekleri

Bu hastalıkla ya da hastalık grubuyla ilgilenen, kâr amacı gütmeyen hasta ve aile kuruluşları. Bağlantılar bilgi içindir; Doktorclub bu kuruluşlarla bağlı değildir ve onları önermez.

Bu hastalığa özel bir hasta derneği bulamadık.

Tüm nadir hastalıklar için: Nadir Hastalıklar Federasyonu

Destek ve yardım

Doktorclub tanı koymaz, tedavi önermez ve hastane ya da hekim yönlendirmesi yapmaz. Bu sayfalar, hekiminizle konuşmanıza yardımcı olmak içindir.

Sarkoidoz ile ilgili gelişmeler

Klinik çalışmalar (ClinicalTrials.gov)

Klinik çalışma, yeni bir tedavinin gönüllü hastalarda güvenli olup olmadığını ve işe yarayıp yaramadığını kurallara bağlı biçimde araştırır. Çoğu çalışma belirli yaş, genetik değişiklik ve sağlık koşulları arar. Katılım gönüllüdür.

Bu liste tedavi önerisi değildir. Faz 1–3 çalışmalarında denenen tedaviler araştırma aşamasındadır (deneyseldir): etkinlikleri ve güvenlikleri henüz kanıtlanmamıştır, onaylı tedavi değildir. Bir çalışmaya katılım, çalışmanın koşullarına ve hekim değerlendirmesine bağlıdır; ilk adım tedavinizi yürüten hekimle konuşmaktır.

Hekiminize sorabilecekleriniz

  • Bu çalışma bizim için uygun olabilir mi?
  • Katılırsak şu anki tedavi ve kontroller nasıl etkilenir?
  • Çalışma nerede yapılıyor; yol ve konaklama gibi konular nasıl karşılanıyor?
  • Çalışmadan ayrılmak istersek ne olur?

ClinicalTrials.gov'da bu hastalık için 37 etkin girişimsel çalışma kayıtlı. 20 tanesi şu an katılımcı alıyor; 1 tanesinin Türkiye'de merkezi var. Son kontrol: 7 Ekim 2026.

Öne çıkan kayıtlar (Türkiye'de merkezi olanlar önce). Çalışma adları kayıttaki özgün hâliyle (İngilizce):

Tüm çalışmaları ClinicalTrials.gov'da görün · Klinik çalışmalara katılmak

Akciğer hastalıkları: diğer gelişmeler

Tıbbi kodlar (hekiminizle konuşurken ve kaynak ararken)

Bu kodlar hastalığı uluslararası sınıflamalarda ve veri tabanlarında tanımlar. Hekiminizle konuşurken ya da güvenilir kaynak ararken işinize yarayabilir.

Orphanet kodu: ORPHA:797 · ICD-11 4B20

Kodlar 7 Ekim 2026 tarihinde WHO ICD-11 ve Orphanet kayıtlarıyla karşılaştırıldı.

Bu sayfa genel bilgi verir; tanının ve tedavinin yerini tutmaz. Belirtiler, tanı ve tedavi için hekiminize danışın.

Bu sayfalardaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Tanı ve tedavi kararları için hekiminize danışın. Acil bir durumda 112'yi arayın.

Her gelişme açık bir kaynağa dayanır ve kanıt düzeyiyle etiketlenir. Reklam ve ilaç markası yoktur. Bilimsel ilkelerimiz