← Tüm hastalıklar

Kan ve bağışıklık sistemi hastalıkları

Takayasu arteriti

Büyük atardamarlarda iltihapla giden nadir bir hastalık. Kalpten çıkan ana atardamar ve dalları daralabilir. En çok genç kadınlarda görülür.

Türkiye'de Ulusal Yenidoğan Tarama Programı'nın (topuk kanı) panelinde yer almıyor. Kaynak

Orphanet'te bu hastalık için acil servis hekimlerine yönelik bir kılavuz var (dil: Fransızca, İspanyolca). Orphanet'te görün

Acil durum kartı hazırlayın

Bu hastalık için takip, “Kan ve bağışıklık sistemi hastalıkları” grubu üzerinden yapılır.

Hastalığı tanıyalım

Bu bölüm henüz hekim incelemesinden geçmedi. MedlinePlus, Orphanet ve NHS gibi kaynakların hasta bilgilerinden sade Türkçeye aktarıldı. Her kişide hastalık farklı seyredebilir; tanı ve tedavi için hekiminize danışın.

Bu hastalıkta ne olur?

Bağışıklık sistemi yanlışlıkla atardamar duvarına saldırır. Damar duvarı iltihaplanır ve kalınlaşır. Zamanla damar daralabilir, tıkanabilir ya da genişleyebilir. Bu da kollara, beyne ve organlara giden kanı azaltır.

Hangi belirtiler görülebilir?

Belirtiler kişiden kişiye değişir. Şunlar görülebilir:

  • Halsizlik, ateş, gece terlemesi ve kilo kaybı
  • Kas ve eklem ağrısı
  • Kolu kullanınca ağrı ya da güçsüzlük
  • Bilekte zayıf nabız, iki kol arasında tansiyon farkı
  • Baş dönmesi ve görme değişikliği
  • Yüksek tansiyon

Tanı nasıl konur?

Tanıyı kesin koyduran bir kan testi yoktur. Belirtiler ve damar görüntülemesi birlikte değerlendirilir. MR ya da BT ile damar çekimi, ultrason ya da PET kullanılabilir. Kanda iltihap değerleri izlemde yararlıdır.

Tedavi ve bakım

Tedavi çoğu zaman uzun sürer. Başta yüksek doz kortizon verilir, doz zamanla azaltılır. Bağışıklığı baskılayan ilaçlar ve biyolojik ilaçlar eklenir. Daralan damar için balonla açma ya da ameliyat gerekebilir. Erken tanı ve düzenli izlem önemlidir. Hangi tedavinin uygun olduğuna hastalığı izleyen hekim karar verir.

Aile için: kalıtım ve genetik danışmanlık

Takayasu arteriti kalıtsal bir hastalık sayılmaz. Nedeni tam bilinmez; bazı genler yatkınlığı artırabilir. Çoğu zaman ailede tek kişide görülür. Kardeşlerde aynı hastalığın görülme olasılığı çok düşüktür.

Kaynak: MedlinePlus: Takayasu arteritis · NHS: Vasculitis · PRINTO/PReS: Nadir Görülen Çocukluk Çağı Birincil Sistemik Vaskülitleri

Temel bilgiler

Ne kadar sık?
Yıllık yeni vaka: 1 000 000 kişide 1'den az (Avrupa) · Toplumda görülme sıklığı: 100 000 kişide 1-9 (Avrupa)
Nasıl kalıtılır?
Kalıtsal değil
Genellikle ne zaman başlar?
Ergenlikte, Erişkinlikte
İlgili gen(ler)
HLA-B, IL12B, MLX
Güvenilir kaynaklar
Orphanet

Bu bilgiler Orphanet ve MedlinePlus kayıtlarından aktarılmıştır (son kontrol: 7 Ekim 2026). Sıklık değerleri yaklaşık aralıklardır.

Yalnız değilsiniz: Türkiye’deki hasta dernekleri

Bu hastalıkla ya da hastalık grubuyla ilgilenen, kâr amacı gütmeyen hasta ve aile kuruluşları. Bağlantılar bilgi içindir; Doktorclub bu kuruluşlarla bağlı değildir ve onları önermez.

Bu hastalığa özel bir hasta derneği bulamadık.

Tüm nadir hastalıklar için: Nadir Hastalıklar Federasyonu

Destek ve yardım

Doktorclub tanı koymaz, tedavi önermez ve hastane ya da hekim yönlendirmesi yapmaz. Bu sayfalar, hekiminizle konuşmanıza yardımcı olmak içindir.

Takayasu ile ilgili gelişmeler

Klinik çalışmalar (ClinicalTrials.gov)

Klinik çalışma, yeni bir tedavinin gönüllü hastalarda güvenli olup olmadığını ve işe yarayıp yaramadığını kurallara bağlı biçimde araştırır. Çoğu çalışma belirli yaş, genetik değişiklik ve sağlık koşulları arar. Katılım gönüllüdür.

Bu liste tedavi önerisi değildir. Faz 1–3 çalışmalarında denenen tedaviler araştırma aşamasındadır (deneyseldir): etkinlikleri ve güvenlikleri henüz kanıtlanmamıştır, onaylı tedavi değildir. Bir çalışmaya katılım, çalışmanın koşullarına ve hekim değerlendirmesine bağlıdır; ilk adım tedavinizi yürüten hekimle konuşmaktır.

Hekiminize sorabilecekleriniz

  • Bu çalışma bizim için uygun olabilir mi?
  • Katılırsak şu anki tedavi ve kontroller nasıl etkilenir?
  • Çalışma nerede yapılıyor; yol ve konaklama gibi konular nasıl karşılanıyor?
  • Çalışmadan ayrılmak istersek ne olur?

ClinicalTrials.gov'da bu hastalık için 12 etkin girişimsel çalışma kayıtlı. 6 tanesi şu an katılımcı alıyor; 2 tanesinin Türkiye'de merkezi var. Son kontrol: 7 Ekim 2026.

Öne çıkan kayıtlar (Türkiye'de merkezi olanlar önce). Çalışma adları kayıttaki özgün hâliyle (İngilizce):

Tüm çalışmaları ClinicalTrials.gov'da görün · Klinik çalışmalara katılmak

Kan ve bağışıklık sistemi hastalıkları: diğer gelişmeler

Tıbbi kodlar (hekiminizle konuşurken ve kaynak ararken)

Bu kodlar hastalığı uluslararası sınıflamalarda ve veri tabanlarında tanımlar. Hekiminizle konuşurken ya da güvenilir kaynak ararken işinize yarayabilir.

Orphanet kodu: ORPHA:3287 · ICD-11 4A44.1

Kodlar 7 Ekim 2026 tarihinde WHO ICD-11 ve Orphanet kayıtlarıyla karşılaştırıldı.

Bu sayfa genel bilgi verir; tanının ve tedavinin yerini tutmaz. Belirtiler, tanı ve tedavi için hekiminize danışın.

Bu sayfalardaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Tanı ve tedavi kararları için hekiminize danışın. Acil bir durumda 112'yi arayın.

Her gelişme açık bir kaynağa dayanır ve kanıt düzeyiyle etiketlenir. Reklam ve ilaç markası yoktur. Bilimsel ilkelerimiz