← Wszystkie choroby

Choroby oczu i słuchu

Zwyrodnienie barwnikowe siatkówki (RP)

Dziedziczna choroba atakująca tylną warstwę oka, która odbiera światło, czyli siatkówkę. Najpierw pogarsza się widzenie w nocy. Pole widzenia zawęża się z biegiem lat.

Nie jest objęta panelem tureckiego krajowego programu badań przesiewowych noworodków (krew z pięty). Źródło

Ta strona jest tłumaczeniem tureckiego oryginału. Polskie tłumaczenie nie zostało sprawdzone przez lekarza.

Tę chorobę obserwuje się w ramach grupy „Choroby oczu i słuchu”.

Poznać chorobę

Ta część nie została jeszcze sprawdzona przez lekarza. Streszcza prostym językiem informacje dla pacjentów ze źródeł takich jak MedlinePlus, Orphanet i NHS. Choroba może przebiegać różnie u różnych osób; w sprawie diagnozy i leczenia należy zwrócić się do swojego lekarza.

Co dzieje się w tej chorobie?

Siatkówka to cienka warstwa z tyłu oka, która odbiera światło. Znajdują się w niej komórki światłoczułe zwane pręcikami i czopkami. W RP (barwnikowym zwyrodnieniu siatkówki) komórki te stopniowo ulegają zniszczeniu. Najpierw zajęte są pręciki, które umożliwiają widzenie w ciemności, a potem czopki. Czasem RP jest częścią zespołu, razem z innymi problemami, takimi jak niedosłuch.

Jakie objawy mogą wystąpić?

Objawy najczęściej zaczynają się w dzieciństwie albo w młodości. Tempo utraty wzroku różni się u poszczególnych osób.

  • Trudności z widzeniem w nocy i przy słabym świetle (pierwszy objaw)
  • Zawężenie widzenia obwodowego, z czasem widzenie lunetowe
  • Dyskomfort przy jasnym świetle
  • Pogorszenie widzenia barw
  • W zaawansowanym stadium pogorszenie także widzenia centralnego; czytanie i rozpoznawanie twarzy stają się trudniejsze
  • Dodatkowe problemy z oczami, takie jak zaćma albo gromadzenie się płynu w siatkówce

Jak stawia się rozpoznanie?

Okulista rozszerza źrenicę kroplami i ogląda siatkówkę. Badanie pola widzenia mierzy widzenie obwodowe. Badanie zwane ERG mierzy reakcję siatkówki na światło. Za pomocą OCT wykonuje się szczegółowy obraz siatkówki. Badanie genetyczne pomaga ustalić typ RP.

Leczenie i opieka

Nie ma jeszcze leczenia, które zatrzymuje większość typów RP. Pomoce dla osób słabowidzących i trening widzenia pozwalają jak najlepiej wykorzystać pozostałe widzenie. Niektóre suplementy witaminowe mogą spowalniać utratę wzroku. Jednak ich nadmiar może szkodzić, dlatego trzeba skonsultować się z lekarzem. Regularne kontrole okulistyczne pozwalają wcześnie wykryć dodatkowe problemy, takie jak zaćma. Okulary przeciwsłoneczne chronią oczy przed światłem. Dla niewielkiej grupy osób z dwiema zmianami w genie RPE65 istnieje zatwierdzona terapia genowa. Trwają badania nad terapiami genowymi, komórkowymi i lekowymi. O tym, jakie leczenie jest odpowiednie, decyduje lekarz prowadzący chorobę.

Dla rodziny: dziedziczenie i poradnictwo genetyczne

RP może być dziedziczony na różne sposoby. W typie dominującym prawdopodobieństwo przejścia choroby z chorego rodzica na dziecko wynosi w każdej ciąży 1 na 2. W typie recesywnym para nosicieli ma w każdej ciąży prawdopodobieństwo 1 na 4, że dziecko będzie chore. W małżeństwach spokrewnionych (małżeństwach krewnych) prawdopodobieństwo wystąpienia typów recesywnych może wzrastać. W typie sprzężonym z chromosomem X chorują przeważnie mężczyźni. Poradnictwo genetyczne wyjaśnia, jaki typ występuje w rodzinie i jakie jest ryzyko.

Źródło: MedlinePlus Genetics: Retinitis pigmentosa · National Eye Institute (NIH): Retinitis Pigmentosa · NORD: Retinitis Pigmentosa

Najważniejsze dane

Jak często występuje?
Chorobowość: 1-5 na 10 000 (Świat)
Jak jest dziedziczona?
Autosomalne dominujące · Autosomalne recesywne · Dziedziczenie mitochondrialne · Recesywne sprzężone z chromosomem X
Kiedy zwykle się zaczyna?
Okres dojrzewania, Dorosłość, Dzieciństwo
Zaangażowany gen / geny
HKDC1, FSD1L, SAXO6, RNU6-1, RNU6-2, RNU6-8

Te dane pochodzą z rejestrów Orphanet i MedlinePlus (ostatnie sprawdzenie: 7 października 2026). Wartości częstości to przybliżone przedziały.

Nie są Państwo sami: stowarzyszenia pacjentów w Turcji

Organizacje non-profit pacjentów i rodzin w Turcji, które zajmują się tą chorobą lub grupą chorób. Linki mają charakter informacyjny; Doktorclub nie jest powiązany z tymi organizacjami i ich nie poleca.

Nie znaleźliśmy stowarzyszenia pacjentów zajmującego się konkretnie tą chorobą.

Dla wszystkich chorób rzadkich: Nadir Hastalıklar Federasyonu

Wsparcie i pomoc

  • W nagłym przypadku w Turcji prosimy dzwonić pod numer 112.
  • Wsparcie psychologiczne i społeczne: ALO 183 (turecka infolinia wsparcia społecznego), całodobowo (24/7), bezpłatnie na terenie Turcji: alo183.aile.gov.tr
  • Dla opiekunów: Zdrowie opiekuna
  • Przygotowanie do wizyty u lekarza · Proszę zebrać pytania i notatki o objawach na jednej stronie, wydrukować ją i zabrać ze sobą.

Doktorclub nie stawia diagnoz, nie zaleca leczenia i nie kieruje do szpitali ani lekarzy. Te strony mają pomóc Państwu w rozmowie z lekarzem.

Aktualności: Retinitis pigmentosa

Badania kliniczne (ClinicalTrials.gov)

Badanie kliniczne to regulowane prawnie badanie naukowe, w którym u pacjentów-ochotników sprawdza się, czy nowe leczenie jest bezpieczne i czy działa. Większość badań szuka osób w określonym wieku, z określoną zmianą genetyczną i w określonym stanie zdrowia. Udział jest dobrowolny.

Ta lista nie jest zaleceniem terapeutycznym. Metody leczenia oceniane w badaniach fazy 1–3 są eksperymentalne: ich skuteczność i bezpieczeństwo nie zostały jeszcze udowodnione i nie są to zatwierdzone terapie. Udział zależy od kryteriów danego badania i oceny lekarza; pierwszym krokiem jest rozmowa z lekarzem prowadzącym.

Pytania, które można zadać lekarzowi

  • Czy to badanie może być odpowiednie dla nas?
  • Jeśli weźmiemy udział, co zmieni się w obecnym leczeniu i wizytach kontrolnych?
  • Gdzie odbywa się badanie i jak wygląda kwestia dojazdu i zakwaterowania?
  • Co się stanie, jeśli zechcemy zrezygnować z udziału?

Aktywne badania interwencyjne dotyczące tej choroby w ClinicalTrials.gov: 67. Obecnie prowadzące rekrutację: 24; żadne nie ma ośrodka w Turcji. Ostatnie sprawdzenie: 7 października 2026.

Wybrane wpisy (najpierw badania z ośrodkiem w Turcji):

Zobacz wszystkie badania w ClinicalTrials.gov · Udział w badaniach klinicznych

Choroby oczu i słuchu: inne aktualności

Kody medyczne (do rozmowy z lekarzem i wyszukiwania źródeł)

Te kody identyfikują chorobę w międzynarodowych klasyfikacjach i bazach danych. Mogą się przydać w rozmowie z lekarzem lub przy wyszukiwaniu wiarygodnych źródeł.

Kod Orphanet: ORPHA:791

Brak własnego kodu ICD-11; WHO klasyfikuje tę chorobę w ramach: 9B70

Kody sprawdzono w ICD-11 (WHO) i Orphanet: 7 października 2026.

Ta strona zawiera informacje ogólne i nie zastępuje diagnozy ani leczenia. W sprawie objawów, diagnozy i leczenia należy zwrócić się do swojego lekarza.

Informacje na tych stronach mają wyłącznie charakter ogólnoinformacyjny i nie zastępują porady lekarskiej. W sprawie diagnozy i leczenia należy zwrócić się do swojego lekarza. W nagłym wypadku w Turcji proszę dzwonić pod numer 112.

Każda aktualność opiera się na jawnym źródle i jest oznaczona poziomem dowodów. Bez reklam i bez handlowych nazw leków. Nasze zasady naukowe

Tę stronę przetłumaczyła z języka tureckiego redakcja Doktorclub.