Fraksion lazerdən sonra problemlər: ləkə, uçuq, sızanaq, çapıq

Fraksion lazerdən sonra nə normaldır?

Fraksion lazer dəridə çoxlu kiçik və bir-birindən ayrı müalicə sahələri yaradır; dəri bu sahələri bərpa edərkən qızartı, şişkinlik, istilik hissi, quruluq və xırda soyulma gözlənilən əlamətlərdir. Ablativ olmayan prosedurlarda dəri bir neçə gün tünd və ya bürünc rəng ala bilər. Ablativ prosedurlarda isə ilk günlərdə sızıntı və qabıqlanma da sağalmanın bir hissəsidir.

Normal sayılan müddət lazerin növündən və prosedurun intensivliyindən asılıdır: ablativ olmayan prosedurlarda əlamətlər əksər hallarda bir neçə gün ərzində azalır; ablativ prosedurlarda səthin sağalması daha uzun çəkir və qızartı həftələrlə davam edə bilər. Prosedurun özü və gündəlik qulluq təqvimi barədə “Fraksion lazer” yazımıza baxa bilərsiniz. Əsas məsələ əlamətlərin günlər keçdikcə azalmasıdır; artırsa, gözlənilən gedişdən kənara çıxılmış ola bilər.

Qızartı niyə uzanır, nə vaxt narahat olmalı?

Qızartının gözləniləndən uzun sürməsi uzanan eritema adlanır. Ablativ və intensiv prosedurlardan sonra, həssas dəridə, rozasea və ya ekzeması olanlarda və sağalma dövründə qıcıqlandırıcı məhsullardan istifadə edənlərdə daha tez-tez olur. Çox vaxt zamanla azalır; lakin bərkimə, qabarıqlıq və ya qaşınma ilə müşayiət olunan qızartı inkişaf etməkdə olan çapığın erkən əlaməti ola bilər.

Buna görə də gözlənilən müddəti aşan, yenidən artan və ya bir sahədə qabarıqlaşan qızartıda həkimə müraciət edin. Həkim infeksiya və ya kontakt allergiyası kimi digər səbəbləri ayırd edir və qulluq rejiminizi dəyişə bilər.

Fraksion lazerdən sonra ləkə: rəngin tündləşməsi və açılması

İltihabdan sonrakı hiperpiqmentasiya, yəni dəri sağalarkən yaranan rəng tündləşməsi, fraksion lazerin məlum arzuolunmaz təsirlərindən biridir. Orta və tünd dəridə, asanlıqla ləkə qalan dəridə və prosedurdan sonra günəş görən dəridə daha tez-tez olur. Prosedurun intensivliyi və istilik yığılması da riskə təsir edir. Çox vaxt həftələr və aylar ərzində açılır; müddət insandan insana dəyişir. Tünd dəriyə xas tədbirlər barədə “Tünd və qarabuğdayı dəridə lazer, IPL və kimyəvi pilinq” yazımıza baxa bilərsiniz.

Daha nadir hallarda dəri ətrafından açıq rəngli qala bilər (hipopiqmentasiya). Bu vəziyyət xüsusilə ablativ və intensiv prosedurlardan sonra bildirilib; bəzən aylar sonra yarana və geri qayıtmaya bilər. Rəng dəyişiklikləri və yanıq barədə ətraflı məlumat üçün “Lazer və IPL-dən sonra yanıq və ləkə” yazımıza baxa bilərsiniz.

Sızanağa bənzər səpgi və milia

Sağalma dövründə sızanağa bənzər kiçik səpgilər və milia adlanan kiçik ağ kistlər görünə bilər. Bunlar fraksion lazerdən sonra ən çox bildirilən problemlər sırasındadır; qatı nəmləndiricilər və ya örtücü məhsullar buna təkan verə bilər. Əksəriyyəti keçicidir. Sayı artan, ağrılı və ya iltihablı sızanaqlarda isə infeksiya ilə qarışdırıla biləcəyi üçün həkimə göstərin; sızanaqları sıxmayın. Ətraflı məlumat üçün “Lazer və pilinqdən sonra sızanaq və milia (ağ kistlər)” yazımıza baxa bilərsiniz.

Fraksion lazer uçuğu təhrik edirmi?

Bəli. Lazer əvvəllər uçuq keçirmiş insanlarda uçuq virusunun yenidən fəallaşmasına səbəb ola bilər; uçuq anamnezi məlum olmayan insanlarda da yarana bilər. Adətən ilk günlərdə, ağız ətrafında və ya müalicə olunan sahənin istənilən yerində, qruplar şəklində kiçik, içi mayeli qabarcıqlar və ya ağrılı yaralar şəklində özünü göstərir. Sağalmaqda olan dəridə yayıla və çapıq riskini artıra bildiyi üçün həmin gün qiymətləndirilməsi vacibdir.

Profilaktik uçuq dərmanının verilib-verilməyəcəyinə lazerin növünə, müalicə nahiyəsinə və anamnezinizə görə həkim qərar verir. Buna görə də uçuq anamnezinizi prosedurdan əvvəl mütləq deyin.

İnfeksiyanı necə tanımaq olar?

Xüsusilə ablativ prosedurlardan sonra açıq qalan dəri bakteriya və göbələklər üçün giriş qapısı ola bilər. Artan ağrı, istilik, şişkinlik, sarı qabıqlanma, sarı-yaşıl axıntı, pis qoxu və qızdırma bakterial infeksiyanı düşündürür. Göbələk infeksiyası isə qaşınan, kiçik qabarcıqlı səpgi şəklində görünə bilər.

İnfeksiya sağalmanı ləngidir və çapıq riskini artırır. Bu əlamətlərdə həkim nahiyəni görməlidir; lazım olduqda nümunə götürülərək uyğun müalicə başlanır. Ümumi məlumat üçün “Estetik prosedurdan sonra infeksiya” yazımıza baxa bilərsiniz.

Qaşınma və səpgi: kontakt allergiyası ola bilərmi?

Sağalma dövründə istifadə olunan krem, məlhəm və ya qulluq məhsullarına qarşı kontakt dermatit (dəridə qıcıqlanma və ya allergik reaksiya) yarana bilər. Şiddətli qaşınma, qabarıq və müalicə sahəsindən kənara yayılan qızartı bu vəziyyəti düşündürür. Belə olduqda yeni məhsul sınamağı dayandırın və həkiminizə müraciət edin. Allergik əlamətlər barədə “Estetik prosedurlarda allergik reaksiya” yazımıza baxa bilərsiniz.

Fraksion lazer çapıq qoyurmu?

Çapıq qalması nadir, lakin mühüm problemdir. Daha çox ablativ və intensiv prosedurlardan, infeksiyadan, uçuğun alovlanmasından və qabıqların qoparılmasından sonra olur. Boyun, sinə və göz qapaqları kimi dərisi nazik və ya ləng sağalan nahiyələr daha risklidir; bu nahiyələrdə adətən daha ehtiyatlı parametrlərə üstünlük verilir. Göz ətrafına aparılan intensiv ablativ prosedurlardan sonra nadir hallarda alt göz qapağının xaricə və aşağı dartılması (ektropion) bildirilib.

Uzanan və qalınlaşan qızartı, bərkiyən xətlər və ya qabarıq sahələr inkişaf etməkdə olan çapığın ilk əlaməti ola bilər. Erkən dövrdə hiss olunan çapıq meylinə həkim çox vaxt müdaxilə edə bilir; buna görə də bu əlamətləri gözləmədən göstərin. Çapıqlar barədə ətraflı məlumat üçün “Çapıq və keloid” yazımıza baxa bilərsiniz.

Gözlərin təhlükəsizliyi

Üzə aparılan lazer prosedurlarında göz asanlıqla zədələnə bilən orqandır; göz qapaqları və göz ətrafı müalicə edildikdə risk artır. Bildirilən göz zədələrinin əksəriyyətində qoruyucudan istifadə edilməyib və ya prosedur zamanı çıxarılıb. Buna görə də prosedur boyu sizə uyğun göz qoruyucusu taxılmalı, göz ətrafı müalicə edilirsə, həkimin lazım bildiyi əlavə qorumadan istifadə olunmalıdır. Prosedurdan sonra gözdə ağrı və ya görmə dəyişikliyi gözləmədən qiymətləndirilməli olan vəziyyətdir.

İzotretinoin qəbul etmisinizsə

Ağızdan qəbul edilən A vitamini törəməsi olan sızanaq dərmanı (izotretinoin) qəbul edirsinizsə və ya yaxın vaxtlarda dayandırmısınızsa, bunu prosedurdan əvvəl mütləq deyin. Gözləmənin lazım olub-olmadığını lazerin növünə və əhatəsinə görə həkiminiz qiymətləndirir. Müasir yanaşma barədə “Dərman qəbul edənlərdə və xroniki xəstəlikdə tibbi estetika” yazımıza baxa bilərsiniz.

Problem yaranarsa, nə etməli?

1. Gözdə ağrı və ya görmə dəyişikliyi varsa, yaxud təngnəfəslik, dodaqda və ya dildə şişkinlik yaranarsa, gözləmədən 112-yə zəng edin.
2. Xəbərdarlıq əlamətlərindən biri varsa, proseduru aparan həkimə həmin gün zəng edin; nahiyənin şəklini çəkin, hansı növ lazerin nə vaxt tətbiq olunduğunu və istifadə etdiyiniz məhsulları deyin.
3. Həkiminizin verdiyi təmizlik və qulluq təlimatlarına əməl edin; həkiminizin tövsiyə etmədiyi yeni məhsulu sınamayın.
4. Günəşdən ciddi qorunun: kölgə, papaq və geyimlə; dərinin bütövlüyü bərpa olunduqdan sonra isə həkiminizin tövsiyə etdiyi günəşdən qoruyucu kremlə.
5. Həkiminizlə əlaqə saxlaya bilmirsinizsə və qızdırma, sürətlə yayılan qızartı və ya şiddətli ağrı varsa, təcili yardım şöbəsinə müraciət edin.

Nələri etməməlisiniz?

• Qabıqları və soyulan dərini qoparmayın, sızanaqları sıxmayın, qaşımayın.
• Həkim tövsiyə etmədən kortizonlu, antibiotikli, uçuq dərmanı olan və ya ləkə açan krem sürtməyin; reseptli dərmanlarla özünüzü müalicə etməyin.
• Diş pastası, limon, sirkə, odekolon, bitki yağı kimi ev üsullarını tətbiq etməyin.
• Dəri sağalmadan makiyaj, retinoid, turşulu məhsul, kisə, sauna, hamam, hovuzdan istifadə etməyin və yeni prosedur etdirməyin.
• Günəşlənməyin, solyariyə getməyin; qısa müddətli günəşin belə ləkəni artıra biləcəyini unutmayın.

Həkim nə edə bilər?

Həkim əvvəlcə problemin gözlənilən sağalma, infeksiya, uçuq, kontakt allergiyası və ya inkişaf etməkdə olan çapıq olduğunu ayırd edir. İnfeksiyada və uçuqda uyğun dərman müalicəsi başlana bilər; lazım olduqda nümunə götürülür. Allergiyada təhrik edən məhsul dayandırılır və dərini sakitləşdirən müalicələr planlaşdırıla bilər. Uzanan qızartı və çapıq meylində erkən dövrdə çapıq əmələ gəlməsini azaltmağa yönəlmiş müalicələr nəzərdən keçirilə bilər; göz qapağı problemlərində oftalmoloqla birlikdə müşahidə lazım ola bilər.

Ləkə yaranarsa, əsas yanaşma günəşdən qorunma və zamandır; həkim lazım olduqda ləkə açan müalicələr tövsiyə edə bilər. Eyni nahiyəyə yeni lazer seansı adətən dəri sağaldıqdan və rəng problemləri geri çəkildikdən sonra planlaşdırılır. Ümumi proses barədə “Estetik prosedurdan sonra ağırlaşma yaranarsa nə etməli” yazımıza baxa bilərsiniz.

Riski azaltmaq üçün nə etmək olar?

• Lazerin növü və intensivliyi barədə qərarı dəri tipinizi və müalicə nahiyəsini qiymətləndirən həkimlə birlikdə verin.
• Uçuq anamnezinizi, qəbul etdiyiniz dərmanları (xüsusilə izotretinoini), retinoid və turşulu məhsulları, əvvəlki ləkə və çapıq problemlərinizi prosedurdan əvvəl deyin.
• Prosedurdan əvvəl günəşlənməyin və qaralmayın; prosedurdan sonra günəşdən ciddi qoruna biləcəyiniz dövrü seçin.
• Dəriniz tünddürsə və ya ləkəyə meyliniz varsa, həkiminizin tövsiyə etdiyi ləkənin qarşısını alma planına əməl edin.
• Boyun, sinə və göz ətrafı kimi həssas nahiyələrdə daha ehtiyatlı plan qurulub-qurulmayacağını soruşun.
• Prosedur boyu göz qoruyucunuzu çıxarmayın.
• Sağalma dövründə həkiminizin qulluq təlimatlarına əməl edin və nəzarət görüşlərini buraxmayın.

Sübutların məhdudluğu: fraksion lazer ağırlaşmalarının tezliyi lazerin növünə, parametrlərinə, müalicə nahiyəsinə və dəri tipinə görə çox dəyişir. Mövcud məlumatların əhəmiyyətli hissəsi tək mərkəzli retrospektiv tədqiqatlara, klinik hal bildirişlərinə və icmallara əsaslanır; cihazlar və parametrlər tədqiqatlar arasında fərqli olduğundan nəticələri bir-birinə birbaşa aid etmək olmur. Buna görə də sizə fərdi risk göstəricisi demək mümkün deyil. Bu səhifə ümumi məlumat xarakterlidir və müayinəni əvəz etmir.