← Tüm hastalıklar

Kan ve bağışıklık sistemi hastalıkları

Ailevi Akdeniz ateşi (FMF)

Kalıtsal bir hastalık. Ateşle birlikte karın, göğüs ya da eklem ağrısı ataklar hâlinde tekrarlar. Türkiye'de görece sık görülür.

Türkiye'de Ulusal Yenidoğan Tarama Programı'nın (topuk kanı) panelinde yer almıyor. Kaynak

Orphanet'te bu hastalık için acil servis hekimlerine yönelik bir kılavuz var (dil: Almanca, İngilizce, İspanyolca, Fransızca, İtalyanca, Portekizce). Orphanet'te görün

Acil durum kartı hazırlayın

Bu hastalık için takip, “Kan ve bağışıklık sistemi hastalıkları” grubu üzerinden yapılır.

Hastalığı tanıyalım

Bu bölüm henüz hekim incelemesinden geçmedi. MedlinePlus, Orphanet ve NHS gibi kaynakların hasta bilgilerinden sade Türkçeye aktarıldı. Her kişide hastalık farklı seyredebilir; tanı ve tedavi için hekiminize danışın.

Bu hastalıkta ne olur?

FMF'de vücutta tekrarlayan iltihap atakları olur. Ataklarda ateşle birlikte karın, göğüs ya da eklemlerde ağrı görülür. Ataklar çoğu zaman yarım gün ile üç gün arasında sürer. İki atak arasındaki süre günlerden yıllara kadar değişebilir.

Hangi belirtiler görülebilir?

İlk ataklar çoğu zaman çocukluk ya da ergenlikte başlar. Bazı kişilerde daha geç ortaya çıkar.

  • Ataklar hâlinde gelen ateş (sık)
  • Karın ağrısı (sık)
  • Göğüs ya da eklem ağrısı (sık)
  • Atak öncesi kas ağrısı, baş ağrısı ya da halsizlik gibi hafif yakınmalar (yaklaşık yarısında)
  • Deri döküntüsü (bazen)
  • Erkeklerde erbezinde iltihap (nadir)
  • Tedavi edilmezse böbrekte protein birikmesi (amiloidoz) ve böbrek yetmezliği (önemli bir risk)

Tanı nasıl konur?

Tanı çoğu zaman atakların özelliklerine göre konur. Hekimler bunun için belirli ölçütler kullanır. Genetik test yardımcı olur, ama tek başına her zaman kesin sonuç vermez.

Tedavi ve bakım

Temel yaklaşım, atakları ve böbrek hasarını önleyen ilacın düzenli alınmasıdır. Bu tedavi çoğu zaman ömür boyu sürer. Bu ilacı alamayanlar için başka seçenekler vardır. Kandaki iltihap belirtisi düzenli izlenir. Hangi tedavinin uygun olduğuna hastalığı izleyen hekim karar verir.

Aile için: kalıtım ve genetik danışmanlık

FMF çoğu zaman anne ve babadan birer değişmiş gen alınarak geçer. Taşıyıcı anne ve babada çoğu zaman belirti olmaz. Nadiren tek bir değişmiş gen de hastalığa yol açabilir. Genetik danışmanlık aileye risk konusunda yol gösterir.

Kaynak: MedlinePlus Genetics — Familial Mediterranean fever · Orphanet — Familial Mediterranean fever (ORPHA:342)

Temel bilgiler

Ne kadar sık?
Toplumda görülme sıklığı: 10 000 kişide 1-5 (Avrupa)
Genellikle ne zaman başlar?
Bebeklikte, Çocuklukta, Ergenlikte, Erişkinlikte
İlgili gen(ler)
MEFV

Bu bilgiler Orphanet ve MedlinePlus kayıtlarından aktarılmıştır (son kontrol: 7 Ekim 2026). Sıklık değerleri yaklaşık aralıklardır.

Yalnız değilsiniz: Türkiye’deki hasta dernekleri

Bu hastalıkla ya da hastalık grubuyla ilgilenen, kâr amacı gütmeyen hasta ve aile kuruluşları. Bağlantılar bilgi içindir; Doktorclub bu kuruluşlarla bağlı değildir ve onları önermez.

Tüm nadir hastalıklar için: Nadir Hastalıklar Federasyonu

Bağlantılar 8 Ekim 2026 tarihinde kontrol edildi.

Destek ve yardım

Doktorclub tanı koymaz, tedavi önermez ve hastane ya da hekim yönlendirmesi yapmaz. Bu sayfalar, hekiminizle konuşmanıza yardımcı olmak içindir.

FMF ile ilgili gelişmeler

Klinik çalışmalar (ClinicalTrials.gov)

Klinik çalışma, yeni bir tedavinin gönüllü hastalarda güvenli olup olmadığını ve işe yarayıp yaramadığını kurallara bağlı biçimde araştırır. Çoğu çalışma belirli yaş, genetik değişiklik ve sağlık koşulları arar. Katılım gönüllüdür.

Bu liste tedavi önerisi değildir. Faz 1–3 çalışmalarında denenen tedaviler araştırma aşamasındadır (deneyseldir): etkinlikleri ve güvenlikleri henüz kanıtlanmamıştır, onaylı tedavi değildir. Bir çalışmaya katılım, çalışmanın koşullarına ve hekim değerlendirmesine bağlıdır; ilk adım tedavinizi yürüten hekimle konuşmaktır.

Hekiminize sorabilecekleriniz

  • Bu çalışma bizim için uygun olabilir mi?
  • Katılırsak şu anki tedavi ve kontroller nasıl etkilenir?
  • Çalışma nerede yapılıyor; yol ve konaklama gibi konular nasıl karşılanıyor?
  • Çalışmadan ayrılmak istersek ne olur?

ClinicalTrials.gov'da bu hastalık için 8 etkin girişimsel çalışma kayıtlı. 5 tanesi şu an katılımcı alıyor; 4 tanesinin Türkiye'de merkezi var. Son kontrol: 7 Ekim 2026.

Öne çıkan kayıtlar (Türkiye'de merkezi olanlar önce). Çalışma adları kayıttaki özgün hâliyle (İngilizce):

Tüm çalışmaları ClinicalTrials.gov'da görün · Klinik çalışmalara katılmak

Kan ve bağışıklık sistemi hastalıkları: diğer gelişmeler

Tıbbi kodlar (hekiminizle konuşurken ve kaynak ararken)

Bu kodlar hastalığı uluslararası sınıflamalarda ve veri tabanlarında tanımlar. Hekiminizle konuşurken ya da güvenilir kaynak ararken işinize yarayabilir.

Orphanet kodu: ORPHA:342 · ICD-11 4A60.0

Kodlar 6 Ekim 2026 tarihinde WHO ICD-11 ve Orphanet kayıtlarıyla karşılaştırıldı.

Bu sayfa genel bilgi verir; tanının ve tedavinin yerini tutmaz. Belirtiler, tanı ve tedavi için hekiminize danışın.

Bu sayfalardaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Tanı ve tedavi kararları için hekiminize danışın. Acil bir durumda 112'yi arayın.

Her gelişme açık bir kaynağa dayanır ve kanıt düzeyiyle etiketlenir. Reklam ve ilaç markası yoktur. Bilimsel ilkelerimiz