← Tüm hastalıklar

Kas ve sinir hastalıkları

Progresif supranükleer palsi (PSP)

Beyin hücrelerinin zamanla hasar gördüğü bir hastalık. Denge, hareket, göz, konuşma ve yutma etkilenir. Çoğunlukla 60 yaşından sonra başlar.

Türkiye'de Ulusal Yenidoğan Tarama Programı'nın (topuk kanı) panelinde yer almıyor. Kaynak

Acil durum kartı hazırlayın

Bu hastalık için takip, “Kas ve sinir hastalıkları” grubu üzerinden yapılır.

Hastalığı tanıyalım

Bu bölüm henüz hekim incelemesinden geçmedi. MedlinePlus, Orphanet ve NHS gibi kaynakların hasta bilgilerinden sade Türkçeye aktarıldı. Her kişide hastalık farklı seyredebilir; tanı ve tedavi için hekiminize danışın.

Bu hastalıkta ne olur?

PSP'de beyinde tau adlı bir protein kümeler oluşturur. Bu kümeler, hareketi ve dengeyi yöneten beyin hücrelerine zarar verir. Belirtiler çoğu zaman 60 yaşından sonra başlar. Zamanla artar, ama hızı kişiden kişiye çok değişir.

Hangi belirtiler görülebilir?

Belirtiler zamanla artar ve kişiden kişiye değişir.

  • Denge kaybı ve sık düşme (en sık erken belirti)
  • Yukarı ve aşağı bakmada güçlük
  • Kas sertliği ve yavaş hareket
  • Yavaş, kısık ya da peltek konuşma
  • Yutma güçlüğü
  • İlgi kaybı ya da sinirlilik gibi davranış değişiklikleri
  • Düşüncede yavaşlama ve unutkanlık

Tanı nasıl konur?

PSP için tek bir test yoktur. Tanıyı belirtilerin özelliğine bakarak bir nöroloji uzmanı koyar. Parkinson gibi benzer hastalıkları ayırmak için beyin MR'ı çekilebilir. Bellek ve dikkat testleri de yapılır.

Tedavi ve bakım

PSP'nin ilerleyişini durduran bir tedavi henüz yok; araştırmalar sürüyor. Tedavi, belirtileri hafifletmeyi ve yaşam kalitesini korumayı amaçlar. Kas sertliği için ilaç, denge için fizyoterapi verilebilir. Konuşma ve yutma terapisi ile iş uğraşı terapisi yardımcı olur. Göz sorunları için özel gözlük ya da iğne tedavisi kullanılabilir. Yutma çok zorlaşırsa beslenme tüpü düşünülebilir. Hangi tedavinin uygun olduğuna hastalığı izleyen hekim karar verir.

Aile için: kalıtım ve genetik danışmanlık

PSP çoğu zaman kalıtsal değildir. Ailede başka kimsede görülmeden ortaya çıkar. Çocuklar ve kardeşler için risk çok düşüktür. Çok nadiren ailesel olabilir; o zaman baskın geçiş görülür. Bu durumda hasta ebeveynin her çocuğa geçirme olasılığı 2'de 1'dir. Ailede benzer hastalık varsa genetik danışmanlık alınabilir.

Kaynak: NHS: Progressive supranuclear palsy · MedlinePlus Genetics: Progressive supranuclear palsy · Orphanet: Progressive supranuclear palsy (ORPHA:683)

Temel bilgiler

Ne kadar sık?
Yıllık yeni vaka: 100 000 kişide 1-9 (Dünya) · Toplumda görülme sıklığı: 100 000 kişide 1-9 (Dünya)
Nasıl kalıtılır?
Kalıtsal değil
Genellikle ne zaman başlar?
Erişkinlikte, İleri yaşta

Bu bilgiler Orphanet ve MedlinePlus kayıtlarından aktarılmıştır (son kontrol: 7 Ekim 2026). Sıklık değerleri yaklaşık aralıklardır.

Yalnız değilsiniz: Türkiye’deki hasta dernekleri

Bu hastalıkla ya da hastalık grubuyla ilgilenen, kâr amacı gütmeyen hasta ve aile kuruluşları. Bağlantılar bilgi içindir; Doktorclub bu kuruluşlarla bağlı değildir ve onları önermez.

Bu hastalığa özel bir hasta derneği bulamadık.

Tüm nadir hastalıklar için: Nadir Hastalıklar Federasyonu

Bu hastalıkla ilgili rehberler

  • Evde bakım ve tıbbi cihazlar · Evde sağlık hizmeti, oksijen ve solunum cihazı raporu, tekerlekli sandalye ve ortez, elektrik kesintisi bildirimi, acil plan.

Destek ve yardım

Doktorclub tanı koymaz, tedavi önermez ve hastane ya da hekim yönlendirmesi yapmaz. Bu sayfalar, hekiminizle konuşmanıza yardımcı olmak içindir.

PSP ile ilgili gelişmeler

Klinik çalışmalar (ClinicalTrials.gov)

Klinik çalışma, yeni bir tedavinin gönüllü hastalarda güvenli olup olmadığını ve işe yarayıp yaramadığını kurallara bağlı biçimde araştırır. Çoğu çalışma belirli yaş, genetik değişiklik ve sağlık koşulları arar. Katılım gönüllüdür.

Bu liste tedavi önerisi değildir. Faz 1–3 çalışmalarında denenen tedaviler araştırma aşamasındadır (deneyseldir): etkinlikleri ve güvenlikleri henüz kanıtlanmamıştır, onaylı tedavi değildir. Bir çalışmaya katılım, çalışmanın koşullarına ve hekim değerlendirmesine bağlıdır; ilk adım tedavinizi yürüten hekimle konuşmaktır.

Hekiminize sorabilecekleriniz

  • Bu çalışma bizim için uygun olabilir mi?
  • Katılırsak şu anki tedavi ve kontroller nasıl etkilenir?
  • Çalışma nerede yapılıyor; yol ve konaklama gibi konular nasıl karşılanıyor?
  • Çalışmadan ayrılmak istersek ne olur?

ClinicalTrials.gov'da bu hastalık için 24 etkin girişimsel çalışma kayıtlı. 14 tanesi şu an katılımcı alıyor; Türkiye'de merkezi olan çalışma yok. Son kontrol: 7 Ekim 2026.

Öne çıkan kayıtlar (Türkiye'de merkezi olanlar önce). Çalışma adları kayıttaki özgün hâliyle (İngilizce):

Tüm çalışmaları ClinicalTrials.gov'da görün · Klinik çalışmalara katılmak

Kas ve sinir hastalıkları: diğer gelişmeler

Tıbbi kodlar (hekiminizle konuşurken ve kaynak ararken)

Bu kodlar hastalığı uluslararası sınıflamalarda ve veri tabanlarında tanımlar. Hekiminizle konuşurken ya da güvenilir kaynak ararken işinize yarayabilir.

Orphanet kodu: ORPHA:683 · ICD-11 8A00.10

Kodlar 7 Ekim 2026 tarihinde WHO ICD-11 ve Orphanet kayıtlarıyla karşılaştırıldı.

Bu sayfa genel bilgi verir; tanının ve tedavinin yerini tutmaz. Belirtiler, tanı ve tedavi için hekiminize danışın.

Bu sayfalardaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Tanı ve tedavi kararları için hekiminize danışın. Acil bir durumda 112'yi arayın.

Her gelişme açık bir kaynağa dayanır ve kanıt düzeyiyle etiketlenir. Reklam ve ilaç markası yoktur. Bilimsel ilkelerimiz