← Tüm hastalıklar

Kan ve bağışıklık sistemi hastalıkları

X'e bağlı agamaglobulinemi (Bruton hastalığı)

Vücudun antikor yapamadığı kalıtsal bir bağışıklık yetmezliği. Hemen hep erkekleri etkiler. Sık ve tekrar eden bakteri enfeksiyonları olur.

Türkiye'de Ulusal Yenidoğan Tarama Programı'nın (topuk kanı) panelinde yer almıyor. Kaynak

Orphanet'te bu hastalık için acil servis hekimlerine yönelik bir kılavuz var (dil: Fransızca). Orphanet'te görün

Acil durum kartı hazırlayın

Bu hastalık için takip, “Kan ve bağışıklık sistemi hastalıkları” grubu üzerinden yapılır.

Hastalığı tanıyalım

Bu bölüm henüz hekim incelemesinden geçmedi. MedlinePlus, Orphanet ve NHS gibi kaynakların hasta bilgilerinden sade Türkçeye aktarıldı. Her kişide hastalık farklı seyredebilir; tanı ve tedavi için hekiminize danışın.

Bu hastalıkta ne olur?

B hücreleri, antikor üreten ak kan hücreleridir. Antikorlar mikropları işaretler ve yok edilmelerini sağlar. Bu hastalıkta BTK geni bozuk olduğu için B hücreleri gelişemez. Vücut çok az antikor yapar ve enfeksiyonlara açık hâle gelir.

Hangi belirtiler görülebilir?

Bebekler ilk 1-2 ay anneden geçen antikorlarla korunur. Sonra tekrar eden enfeksiyonlar başlar.

  • Zatürre ve bronşit (sık)
  • Kulak ve sinüs iltihabı (sık)
  • Göz iltihabı (sık)
  • Uzun süren ishal
  • Geç iyileşen ve sık tekrarlayan enfeksiyonlar
  • Eklemde şişlik ve ağrı
  • Bazı virüs enfeksiyonlarının ağır geçmesi

Tanı nasıl konur?

Kanda antikor düzeyleri ölçülür ve hepsi çok düşük bulunur. Kanda B hücresi sayısına bakılır, çok az B hücresi vardır. Tanı BTK genindeki değişikliği gösteren genetik testle doğrulanır.

Tedavi ve bakım

Temel tedavi, eksik antikorların düzenli olarak yerine konmasıdır. Bu tedavi damardan ya da deri altından verilir. Enfeksiyonları azaltır ve yaşam kalitesini artırır. Enfeksiyonlar antibiyotikle tedavi edilir. Bazen koruyucu antibiyotik de verilir. Hangi tedavinin uygun olduğuna hastalığı izleyen hekim karar verir.

Aile için: kalıtım ve genetik danışmanlık

Hastalık X'e bağlı çekinik geçişlidir ve hemen hep erkekleri etkiler. Taşıyıcı annenin her gebeliğinde hasta erkek çocuk olasılığı 4'te 1'dir. Taşıyıcı kadınlarda bağışıklık sorunu olmaz. Hasta babanın tüm kızları taşıyıcı olur, oğulları ise hasta olmaz. Hastaların yaklaşık yarısında ailede başka hasta yoktur. Genetik danışmanlık aileye yol gösterir.

Kaynak: MedlinePlus Genetics: X-linked agammaglobulinemia · NORD: Agammaglobulinemias, Primary

Temel bilgiler

Ne kadar sık?
Toplumda görülme sıklığı: 1 000 000 kişide 1-9 (Dünya)
Nasıl kalıtılır?
X'e bağlı resesif
Genellikle ne zaman başlar?
Çocuklukta
İlgili gen(ler)
BTK

Bu bilgiler Orphanet ve MedlinePlus kayıtlarından aktarılmıştır (son kontrol: 7 Ekim 2026). Sıklık değerleri yaklaşık aralıklardır.

Yalnız değilsiniz: Türkiye’deki hasta dernekleri

Bu hastalıkla ya da hastalık grubuyla ilgilenen, kâr amacı gütmeyen hasta ve aile kuruluşları. Bağlantılar bilgi içindir; Doktorclub bu kuruluşlarla bağlı değildir ve onları önermez.

Bu hastalığa özel bir hasta derneği bulamadık.

Tüm nadir hastalıklar için: Nadir Hastalıklar Federasyonu

Destek ve yardım

Doktorclub tanı koymaz, tedavi önermez ve hastane ya da hekim yönlendirmesi yapmaz. Bu sayfalar, hekiminizle konuşmanıza yardımcı olmak içindir.

XLA (Bruton) ile ilgili gelişmeler

Klinik çalışmalar (ClinicalTrials.gov)

Klinik çalışma, yeni bir tedavinin gönüllü hastalarda güvenli olup olmadığını ve işe yarayıp yaramadığını kurallara bağlı biçimde araştırır. Çoğu çalışma belirli yaş, genetik değişiklik ve sağlık koşulları arar. Katılım gönüllüdür.

Bu liste tedavi önerisi değildir. Faz 1–3 çalışmalarında denenen tedaviler araştırma aşamasındadır (deneyseldir): etkinlikleri ve güvenlikleri henüz kanıtlanmamıştır, onaylı tedavi değildir. Bir çalışmaya katılım, çalışmanın koşullarına ve hekim değerlendirmesine bağlıdır; ilk adım tedavinizi yürüten hekimle konuşmaktır.

Hekiminize sorabilecekleriniz

  • Bu çalışma bizim için uygun olabilir mi?
  • Katılırsak şu anki tedavi ve kontroller nasıl etkilenir?
  • Çalışma nerede yapılıyor; yol ve konaklama gibi konular nasıl karşılanıyor?
  • Çalışmadan ayrılmak istersek ne olur?

ClinicalTrials.gov'da bu hastalık için 2 etkin girişimsel çalışma kayıtlı. 1 tanesi şu an katılımcı alıyor; Türkiye'de merkezi olan çalışma yok. Son kontrol: 7 Ekim 2026.

Öne çıkan kayıtlar (Türkiye'de merkezi olanlar önce). Çalışma adları kayıttaki özgün hâliyle (İngilizce):

Tüm çalışmaları ClinicalTrials.gov'da görün · Klinik çalışmalara katılmak

Kan ve bağışıklık sistemi hastalıkları: diğer gelişmeler

Tıbbi kodlar (hekiminizle konuşurken ve kaynak ararken)

Bu kodlar hastalığı uluslararası sınıflamalarda ve veri tabanlarında tanımlar. Hekiminizle konuşurken ya da güvenilir kaynak ararken işinize yarayabilir.

Orphanet kodu: ORPHA:47

ICD-11'de ayrı kodu yok; WHO bu hastalığı şu kategori altında sınıflar: 4A01.00

Kodlar 7 Ekim 2026 tarihinde WHO ICD-11 ve Orphanet kayıtlarıyla karşılaştırıldı.

Bu sayfa genel bilgi verir; tanının ve tedavinin yerini tutmaz. Belirtiler, tanı ve tedavi için hekiminize danışın.

Bu sayfalardaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Tanı ve tedavi kararları için hekiminize danışın. Acil bir durumda 112'yi arayın.

Her gelişme açık bir kaynağa dayanır ve kanıt düzeyiyle etiketlenir. Reklam ve ilaç markası yoktur. Bilimsel ilkelerimiz