Co dzieje się w tej chorobie?
Talasemia to grupa dziedzicznych chorób krwi. W tych chorobach hemoglobina (substancja przenosząca tlen we krwi) nie jest wytwarzana w wystarczającej ilości. Dlatego występuje niedokrwistość. Dwa główne rodzaje to alfa- i beta-talasemia. Występują różne postacie — od nosicielstwa po ciężkie typy.
Jakie objawy mogą wystąpić?
W ciężkich typach objawy zaczynają się zwykle kilka miesięcy po urodzeniu. W łagodnych typach pojawiają się później albo mogą nie wystąpić wcale.
- Zmęczenie, osłabienie i bladość (często)
- Duszność i kołatanie serca (często, jeśli niedokrwistość jest ciężka)
- Zażółcenie oczu i skóry (czasami)
- Powiększenie wątroby i śledziony (czasami)
- Opóźnienie wzrostu i późne dojrzewanie płciowe (w ciężkich typach)
- Zmiany kształtu kości lub osłabienie kości (czasami)
- Gromadzenie się żelaza z powodu częstych przetoczeń krwi; uszkodzenie serca, wątroby i gruczołów wydzielających hormony (w ciężkich typach)
Jak stawia się rozpoznanie?
Talasemię i nosicielstwo wykrywa się badaniami krwi. Te badania można wykonać w każdym wieku. W niektórych systemach opieki zdrowotnej prowadzi się badania przesiewowe w ciąży i u noworodków.
Leczenie i opieka
W ciężkich typach wykonuje się regularne przetoczenia krwi. Częste przetoczenia powodują gromadzenie się nadmiaru żelaza w organizmie. Potrzebne jest więc także leczenie lekami usuwającymi to żelazo z organizmu. U niektórych osób można rozważyć przeszczepienie komórek macierzystych, ale wiąże się ono z ryzykiem. O tym, jakie leczenie jest odpowiednie, decyduje lekarz prowadzący chorobę.
Dla rodziny: dziedziczenie i poradnictwo genetyczne
Talasemia jest dziedziczna. Jeśli oboje rodzice są nosicielami, prawdopodobieństwo choroby dziecka w każdej ciąży wynosi 1 na 4. U nosicieli zwykle nie występują problemy zdrowotne. W alfa-talasemii ryzyko zależy od tego, które geny są zmienione. Poradnictwo genetyczne pomaga rodzinie.