Wypełniacz pod oczy (dolina łez): dla kogo tak, dla kogo nie, kiedy schodzi obrzęk i jak długo utrzymuje się efekt?

Czym jest wypełniacz pod oczy i jak działa?

Bruzdę biegnącą pod okiem od boku nosa w stronę policzka nazywa się doliną łez. Gdy z wiekiem, z powodu budowy dziedzicznej albo utraty masy ciała zmniejsza się objętość w tej bruździe i wokół niej, pod okiem powstaje zagłębienie oraz cień, który to zagłębienie rzuca. Podczas zabiegu żel z kwasem hialuronowym umieszcza się w tym zagłębieniu w małych ilościach; celem jest złagodzenie przejścia między dolną powieką a policzkiem i zmniejszenie cienia.

Kwas hialuronowy to cząsteczka naturalnie występująca w organizmie, która przyciąga wodę. Zdolność wiązania wody w innych okolicach twarzy może być zaletą; pod oczami wymaga natomiast ostrożności, ponieważ może zwiększać skłonność do obrzęku. Więcej o samej substancji i jej stosowaniu w innych okolicach można przeczytać w naszym artykule „Wypełniacz z kwasem hialuronowym”.

Wypełniacz pod oczy nie jest ogólną metodą leczenia cieni pod oczami. Jest ukierunkowany wyłącznie na cień tworzony przez zagłębienie; nie zmienia ciemnego zabarwienia wynikającego z koloru skóry.

Które cienie pod oczami wypełniacz koryguje, a których nie?

Ciemny wygląd okolicy pod oczami nie ma jednej przyczyny, a u większości osób współistnieje kilka przyczyn. O tym, czy wypełniacz pomoże, decyduje to, która z nich dominuje. Przyczyny omawiamy szczegółowo w naszym artykule „Cienie pod oczami”.

Tego rozróżnienia nie zawsze da się dokonać, patrząc w lustro; podczas badania lekarz ocenia okolicę pod oczami w różnym oświetleniu, przy spojrzeniu w górę i podczas uśmiechu. Wynikiem badania może być także stwierdzenie 'wypełniacz nie jest dla Pana/Pani odpowiedni'; bywa to decyzja trafniejsza niż wykonanie zabiegu.

Dla kogo wypełniacz pod oczy jest odpowiedni?

Największą korzyść z wypełniacza pod oczy odnoszą dorośli, u których dominują zagłębienie i cień, których skóra jest stosunkowo gruba i elastyczna i którzy nie mają wyraźnych worków tłuszczowych ani skłonności do obrzęków. Częścią tego opisu są także realistyczne oczekiwania: celem jest złagodzenie cienia, a nie całkowita zmiana okolicy pod oczami.

Dla kogo wypełniacz pod oczy nie jest odpowiedni?

• Osoby z wyraźnymi workami tłuszczowymi pod oczami: wypełniacz może wypełnić bruzdę poniżej worka; sam worek pozostaje na miejscu, a okolica może wyglądać na pełniejszą.
• Osoby, u których okolica pod oczami puchnie rano albo u których przy alergii lub problemach z zatokami łatwo dochodzi do obrzęku wokół oczu: ryzyko długo utrzymującego się obrzęku może być wyższe.
• Osoby, u których już wcześniej występowało obrzmienie lub workowate uwypuklenie w górnej części kości policzkowej
• Osoby z bardzo cienką skórą pod oczami: żel może prześwitywać przez skórę, dawać niebieskawy odcień lub nierówność.
• Osoby, u których główną przyczyną ciemnego zabarwienia jest pigment lub widoczne naczynia
• Osoby z wyraźnym nadmiarem i wiotkością skóry
• Osoby, u których w tej okolicy nadal znajduje się wcześniej podany wypełniacz albo którym podano wypełniacz o nieznanym składzie: najpierw trzeba ocenić obecny stan.
• Ciąża i okres karmienia piersią: dane dotyczące bezpieczeństwa są niewystarczające; zabieg zwykle się odkłada.
• Czynne zakażenie w okolicy oczu, jęczmień, zaostrzenie wyprysku lub opryszczka
• Reakcja alergiczna na składniki wypełniacza lub środek miejscowo znieczulający w wywiadzie
• Zaburzenia krzepnięcia lub przyjmowanie leków rozrzedzających krew: nie należy odstawiać leku na własną rękę; trzeba porozmawiać z lekarzem.
• Wiek poniżej 18 lat: w tej grupie wiekowej wypełniacza pod oczy w celach estetycznych się nie zaleca.

Ta lista nie jest pełna. Należy powiedzieć lekarzowi o chorobach oczu, przebytych operacjach powiek, przyjmowanych lekach i suplementach oraz o wcześniejszych wypełniaczach, nawet jeśli podano je przed laty.

Dlaczego okolica pod oczami jest trudna?

• Skóra należy tu do najcieńszych na twarzy; niewielki nadmiar preparatu lub jego powierzchowne położenie od razu rzuca się w oczy.
• Przepływ płynów i chłonki w tej okolicy jest delikatny; żel wiążący wodę może zaburzyć tę równowagę.
• Zagłębienie to wąski obszar; różnica między ilością właściwą a nadmierną jest bardzo mała.
• Naczynia wokół oka łączą się z układem naczyń zaopatrujących oko.
• Wygląd tej okolicy zwykle zależy od więcej niż jednej przyczyny; wypełniacz jest ukierunkowany tylko na jedną z nich.

Dlatego podejście 'mała ilość, w razie potrzeby druga sesja' jest pod oczami szczególnie ważne. Problemów swoistych dla tej okolicy, ich przyczyn i leczenia nie omawiamy tutaj szczegółowo; wszystkie opisano w naszym artykule „Powikłania wypełniacza pod oczami”.

Czy wypełniacz pod oczy to zastosowanie zarejestrowane?

Wypełniacze uzyskują dopuszczenie na podstawie badań przeprowadzonych dla określonych okolic twarzy; to, że preparat jest zatwierdzony do ust lub policzków, nie oznacza, że jest zatwierdzony także do okolicy pod oczami. Ogólna strona informacyjna amerykańskiej Agencji Żywności i Leków (FDA) poświęcona wypełniaczom nadal wymienia wstrzykiwanie w okolicę oczu wśród zastosowań niezatwierdzonych. Z drugiej strony z rejestrów zatwierdzeń FDA wynika, że w ostatnich latach niewielka liczba preparatów z kwasem hialuronowym otrzymała odrębne zatwierdzenie do korekcji zagłębienia pod oczami.

Wniosek jest następujący: zastosowanie w tej okolicy zależy od preparatu, a w przypadku wielu preparatów dostępnych na rynku wykracza poza zakres rejestracji. Lekarze mogą stosować preparat także poza zakresem rejestracji; pacjent ma jednak prawo o tym wiedzieć i omówić to podczas rozmowy o świadomej zgodzie. Powyższe informacje dotyczą USA; o to, który preparat jest zarejestrowany do której okolicy w Turcji, należy zapytać lekarza wykonującego zabieg i poprosić o informację o preparacie na piśmie.

Kto powinien wykonywać zabieg i gdzie?

Wypełniacz pod oczy powinien podawać lekarz dobrze znający anatomię okolicy oka, doświadczony w tej okolicy i zdolny do postępowania w razie powikłań, w placówce ochrony zdrowia. Warto wcześniej zapytać, czy w miejscu zabiegu dostępny jest enzym hialuronidaza, jak wygląda postępowanie w razie problemu ze wzrokiem i jak można skontaktować się z lekarzem poza godzinami pracy. Miejsca niebędące placówkami ochrony zdrowia, takie jak salon kosmetyczny, dom czy pokój hotelowy, nie nadają się do tego zabiegu.

Przygotowanie do zabiegu

• Należy opowiedzieć, czy rano występuje obrzęk, o alergiach i o tym, jak okolica pod oczami zmienia się w ciągu dnia; jeśli są dostępne, warto pokazać zdjęcia zrobione o różnych porach.
• Należy powiedzieć o wcześniejszych wypełniaczach pod oczami oraz o tym, kiedy i jakim preparatem je wykonano, jeśli jest to wiadome.
• Warto zapytać lekarza o leki i suplementy, które mogą zwiększać ryzyko siniaków; leków na receptę nie należy odstawiać samodzielnie.
• Nie należy planować zabiegu tuż przed ważnym wydarzeniem; siniak w okolicy oczu jest wyraźny, a jego ustąpienie może wymagać czasu.
• Na zabieg należy przyjść bez makijażu; osoby noszące soczewki kontaktowe powinny zapytać o to lekarza.
• Formularz zgody należy przeczytać bez pośpiechu i zapytać o wszystko, co jest niezrozumiałe.

Dzień zabiegu krok po kroku: igła czy kaniula?

1. Lekarz ocenia okolicę pod oczami w pozycji siedzącej, w różnym oświetleniu i przy różnej mimice; ustala z pacjentem cel i przybliżoną ilość preparatu. Zwykle wykonuje się dokumentację fotograficzną.
2. Pacjent czyta formularz świadomej zgody; omawia się ryzyko, status rejestracyjny preparatu w tej okolicy oraz dostępne możliwości.
3. Zmywa się makijaż, a okolicę przeciera roztworem antyseptycznym. Można nałożyć krem znieczulający; w wielu preparatach sam żel również zawiera niewielką ilość środka miejscowo znieczulającego.
4. Żel podaje się cienką igłą lub kaniulą o tępym końcu, w małych porcjach i najczęściej głęboko, tuż nad kością.
5. Przez cały zabieg lekarz obserwuje kolor skóry. W razie nagłego, silnego bólu lub jakiejkolwiek zmiany widzenia należy natychmiast o tym powiedzieć.
6. Po zabiegu okolicę się kontroluje; pacjent otrzymuje zalecenia dotyczące pielęgnacji i dane kontaktowe do lekarza.

Na pytanie 'igła czy kaniula' nie ma jednej właściwej odpowiedzi. Kaniulę, ponieważ wprowadza się ją przez jeden punkt wkłucia, wiąże się z mniejszą liczbą siniaków; igłę z kolei część lekarzy wybiera ze względu na bardziej precyzyjne umieszczenie preparatu. W opublikowanych badaniach stosowano oba narzędzia. O wyborze decyduje lekarz, a żadne narzędzie nie eliminuje ryzyka zamknięcia naczynia. Zabieg trwa krótko; mimo znieczulenia odczuwa się ukłucia i ucisk.

Kiedy ustępują obrzęk i siniaki po wypełniaczu pod oczy?

W metaanalizie obejmującej 31 badań i około 2500 osób obrzęk i siniaki zgłaszano każde u mniej więcej jednej na pięć osób; wyczuwalne nierówności i niebieskawe zabarwienie występowały rzadziej. Ponieważ badania różniły się metodami i czasem obserwacji, odsetki te nie są pewne; pokazują jednak, że siniaki i obrzęk są przy tym zabiegu czymś zwyczajnym.

Przebieg siniaków i to, co uznaje się za zwyczajne, opisujemy szczegółowo w naszym artykule „Siniaki i obrzęk”. Obrzęk, który nie ustępuje tygodniami i nasila się rano, albo niebieskawe zabarwienie, które nie żółknie i nie blednie, nie są natomiast częścią zwykłego przebiegu; należy pokazać je lekarzowi.

Pielęgnacja po zabiegu

• W pierwszych dniach nie należy pocierać oczu, uciskać okolicy pod oczami ani jej masować.
• Zimne okłady stosować tylko wtedy, gdy lekarz je zalecił, i w sposób przez niego wskazany.
• Z makijażem oczu i kosmetykami do okolicy oczu należy odczekać tyle, ile zalecił lekarz.
• W pierwszych dniach należy unikać intensywnego wysiłku, sauny, łaźni tureckiej i bardzo gorących pomieszczeń.
• Lekarz może zalecić spanie z nieco uniesioną głową przez pierwsze noce.
• Należy zachować nazwę preparatu i datę zabiegu; będą potrzebne, gdy po latach zgłosi się Pan/Pani do innego lekarza.

Spodziewane skutki uboczne i objawy alarmowe

Siniaki, obrzęk, tkliwość i niewielka, wyczuwalna w pierwszych dniach nierówność to spodziewane skutki uboczne. Rzadziej mogą wystąpić: niebieskawe zabarwienie (efekt Tyndalla), widoczne lub wyczuwalne uwypuklenie, obrzęk górnej części policzka utrzymujący się tygodniami lub miesiącami, obrzęk lub guzek pojawiające się po miesiącach, a bardzo rzadko zamknięcie naczynia. W przeglądzie systematycznym zbierającym opublikowane problemy późne najczęściej zgłaszano obrzęk i guzki, a problemy pojawiały się średnio po upływie ponad roku od zabiegu.

Co należy, a czego nie należy robić przy tych objawach, opisujemy krok po kroku w naszym artykule „Kiedy po wypełniaczu jest to stan nagły”.

Jak długo utrzymuje się wypełniacz pod oczami?

Na to pytanie nie ma pewnej odpowiedzi. W przeglądzie systematycznym badań nad wypełniaczem pod oczy czas działania podawano jako 8 do 12 miesięcy. Nowsze dane sugerują jednak, że w tej okolicy efekt i preparat mogą utrzymywać się dłużej, niż się oczekuje: w badaniu, w którym retrospektywnie przeanalizowano dokumentację 155 osób, poprawa zagłębienia pod oczami utrzymywała się także w 18. miesiącu. Badanie to było jednoośrodkowe, opierało się na analizie zdjęć i dokumentacji, a jeden z autorów zgłosił współpracę doradczą z producentami wypełniaczy; jego wyników nie można uogólniać na wszystkich.

Możliwość długiego utrzymywania się preparatu ma dwie konsekwencje. Po pierwsze, powtórzenia wykonywane według kalendarza, z myślą 'czas minął', mogą prowadzić do dokładania nowego preparatu na ten, który wciąż jest na miejscu, i do tego, że okolica wygląda na coraz bardziej obrzękniętą. Po drugie, wypełniacz podany przed laty może być przyczyną dzisiejszego obrzęku. Co na ten temat pokazują badania obrazowe, przedstawiamy w naszym artykule „Mit: Wypełniacz przemieszcza się w twarzy i wędruje w inne miejsce — co mówi nauka?”.

Realistyczne oczekiwania: czego wypełniacz pod oczy nie potrafi?

• Nie usuwa cieni pod oczami; może jedynie zmniejszyć cień związany z zagłębieniem.
• Nie koryguje worków tłuszczowych, nadmiaru skóry ani drobnych zmarszczek wokół oczu.
• Zbyt duża ilość może dać wygląd nie bardziej wypoczęty, lecz bardziej obrzęknięty i zmęczony.
• Efektu nie można obiecać; między okolicami pod jednym i drugim okiem mogą pozostać niewielkie różnice.
• W razie niezadowolenia z efektu lub wystąpienia problemu kwas hialuronowy można rozpuścić; rozpuszczanie także jest jednak zabiegiem medycznym, a długo utrzymujący się obrzęk nie zawsze ustępuje od razu.

Jak przebiega rozpuszczanie i jakie ma ograniczenia, wyjaśniamy w naszym artykule „Hialuronidaza”.

Jakie są alternatywy dla wypełniacza pod oczy?

Wybór zależy od przyczyny wyglądu okolicy pod oczami. Poniższa tabela stanowi ogólne ramy; o tym, co jest odpowiednie w danym przypadku, decyduje się na podstawie badania.

U niektórych osób zagłębienie pod oczami jest następstwem utraty objętości w górnej części policzka; wtedy lekarz, zanim zajmie się okolicą pod oczami, może ocenić środkową część twarzy. Tę okolicę opisujemy w naszym artykule „Wypełniacz brody i policzków”.

Ta treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje badania lekarskiego. Odpowiednią metodę można ustalić wyłącznie na podstawie oceny lekarza.