Co dzieje się w tej chorobie?
W DNA mitochondriów, czyli struktur wytwarzających energię w komórkach, występuje zmiana. Z tego powodu komórki nie wytwarzają wystarczającej ilości energii. Najbardziej dotknięte są mózg i mięśnie. We krwi może się gromadzić substancja zwana kwasem mlekowym.
Jakie objawy mogą wystąpić?
Objawy najczęściej zaczynają się u dziecka, które wcześniej rozwijało się prawidłowo. Mogą jednak pojawić się w każdym wieku.
- Epizody przypominające udar: przejściowe osłabienie jednej strony ciała, zaburzenia widzenia (u większości przed 40. rokiem życia)
- Silne bóle głowy podobne do migreny
- Wymioty i brak apetytu
- Napady padaczkowe, czyli drgawki
- Osłabienie mięśni i szybkie męczenie się
- Utrata słuchu
- Niski wzrost
- Cukrzyca, problemy z sercem i nerkami (rzadziej)
Jak stawia się rozpoznanie?
Sprawdza się poziom mleczanu we krwi. W czasie epizodu w rezonansie magnetycznym (MR) mózgu widać typowe zmiany. Rozpoznanie stawia się dzięki badaniu genetycznemu, które ocenia DNA mitochondrialne. Czasem potrzebna jest biopsja mięśnia, czyli pobranie małego fragmentu mięśnia.
Leczenie i opieka
Leczenie jest głównie objawowe i wspomagające. W leczeniu epizodów i w zapobieganiu im można stosować niektóre suplementy aminokwasów i witamin. Napady padaczkowe, cukrzycę i utratę słuchu leczy się oddzielnie. Szczepienia pomagają zmniejszyć liczbę epizodów wywoływanych przez choroby z gorączką. Niektóre leki mogą uszkadzać mitochondria. Oczy, słuch i serce kontroluje się raz w roku. Trwają badania. O tym, jakie leczenie jest odpowiednie, decyduje lekarz prowadzący chorobę.
Dla rodziny: dziedziczenie i poradnictwo genetyczne
MELAS przechodzi z matki na dziecko. Nazywa się to dziedziczeniem mitochondrialnym. Matka ze zmianą w genie przekazuje ją wszystkim swoim dzieciom. Jednak nasilenie objawów u dzieci może być bardzo różne. Ojcowie nie przekazują tej choroby dzieciom. Czasem choroba pojawia się wskutek nowej zmiany, choć wcześniej nie występowała w rodzinie. Zaleca się poradnictwo genetyczne.